| خط ۳۱: | خط ۳۱: | ||
{{درشت|آ'''سیبپذیری نوجوانان در فضای مجازی'''}}؛ خللپذیری افراد یازده تا نوزده سال در اینترنت. | {{درشت|آ'''سیبپذیری نوجوانان در فضای مجازی'''}}؛ خللپذیری افراد یازده تا نوزده سال در اینترنت. | ||
استفاده گسترده و بدون نظارت نوجوانان از [[خودنمایی در فضای مجازی|فضای مجازی]]، بهدلیل عواملی مانند کنجکاوی بیش از حد، گمنامی، الگوپذیری از محتوای مغایر با فرهنگ بومی و نبود قوانین بازدارنده، آنان را با آسیبهای جدی روانی همچون [[اعتیاد اینترنتی]] و چند هویتی، آسیبهای اجتماعی مانند ترویج [[بیبندوباری]] و [[خشونت]]، و اختلال در شکلگیری هویت واقعی مواجه میکند. این تهدیدها برای دختران نوجوان با کاهش [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]]، [[اختلال خودزشتانگاری]] و [[بیداری جنسی]] زودهنگام حادتر است. والدین بهویژه مادران با حفظ آرامش، گفتوگو، نظارت هوشمندانه و تقویت [[تربیت دینی]] و ارتباط عاطفی در [[خانواده]] میتوانند نقش مؤثری در کاهش این آسیبها داشته باشند. در سطح کلان نیز ردهبندی سنی محتوا، [[فیلترینگ]] هوشمند و ترویج سبک زندگی سالم ضروری است. مهمترین ابزار محافظت از نوجوانان، آموزش سواد رسانه و مهارت نه گفتن به آنان است. | |||
== عوامل زمینهساز == | == عوامل زمینهساز == | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
== انواع و مصادیق آسیبها == | == انواع و مصادیق آسیبها == | ||
* روانی؛ چند هویتی، ناهنجاری اخلاقی و روانی<ref>[https://hirbodclinic.com/the-impact-of-cyberspace-on-the-mental-health-of-youth-and-adolescents/ «تأثیر فضای مجازی بر سلامت روانشناختی جوانان و نوجوانان»، وبسایت کلینیک هیربد.]</ref> و | * روانی؛ چند هویتی، ناهنجاری اخلاقی و روانی<ref>[https://hirbodclinic.com/the-impact-of-cyberspace-on-the-mental-health-of-youth-and-adolescents/ «تأثیر فضای مجازی بر سلامت روانشناختی جوانان و نوجوانان»، وبسایت کلینیک هیربد.]</ref> و اعتیاد به اینترنت از جملهٔ [[آسیبهای روانی]] هستند که [[نوجوان]] را در [[فضای مجازی]] تهدید میکنند.<ref>[https://faslname.msy.gov.ir/article_293_a2886bfe9190665692bb088bc206388a.pdf قراباغی و دیگران، «تأثیر شبکههای محازی بر حجاب و عفاف، هویت دینی و فردی، تعامل با خانواده و افسردگی و انزوا در بین جوانان»، 1397ش، ص328.]</ref> | ||
* اجتماعی؛ ساختارشکنی الگوها و ارزشها، دسترسی به حسابهای بانکی، ترویج خشونت، انتشار محتوای مستهجن، [[هرزهنگاری]]، تعدی به حریم | * اجتماعی؛ ساختارشکنی الگوها و ارزشها، دسترسی به حسابهای بانکی، ترویج خشونت، انتشار محتوای مستهجن، [[هرزهنگاری]]، تعدی به [[حریم خصوصی]]،<ref>[https://hirbodclinic.com/the-impact-of-cyberspace-on-the-mental-health-of-youth-and-adolescents/ «تأثیر فضای مجازی بر سلامت روانشناختی جوانان و نوجوانان»، وبسایت کلینیک هیربد.]</ref> پرخاشگری، هرزهنگاری اینترنتی، [[کلاهبرداری]]، [[جرم سایبری|جرائم سایبری]]، [[عشق در فضای مجازی|عشقهای مجازی]]، درگیری با توهمات مجازی، عادیسازی روابط پسر و دختر،<ref>[http://jayps.iranmehr.ac.ir/article-1-358-fa.pdf محمودی و دیگران، «تحلیل کیفی آسیبهای اجتماعی نوجوانان در شبکههای اجتماعی مجازی»، 1400ش، ص406.]</ref> [[خیانت جنسی]]، [[بدننمایی]]، ترویج [[بیبندوباری]]، بد پوششی، گرایش به ادیان و مکاتب انحرافی، افزایش [[روسپیگری]] اینترنتی<ref>[https://defapress.ir/fa/news/537279/تاثیر-فضای-مجازی-بر-عفاف-و-حجاب «تأثیر فضای مجازی بر عفاف و حجاب»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> و سستی تعامل با خانواده برخی از آسیبهای اجتماعی فضای مجازی به شمار میروند.<ref>[https://faslname.msy.gov.ir/article_293_a2886bfe9190665692bb088bc206388a.pdf قراباغی و دیگران، «تأثیر شبکههای محازی بر حجاب و عفاف، هویت دینی و فردی، تعامل با خانواده و افسردگی و انزوا در بین جوانان»، 1397ش، ص328.]</ref> | ||
* کاهش دینداری؛ محتوای اینترنت بر [[هویت دینی]] و فرهنگی نوجوانان مؤثر است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20180620093937-9868-289.pdf قنبری برزیان، «تأثیر فراغت مجازی و بازیهای رایانهای بر هویت دینی نوجوانان»، 1396ش، ص117.]</ref> آموزشهای منفی، تمسخر دین و دینداری، رواج بیبندوباری و ارائهٔ جلوهٔ منفی به قشر مذهبی در فضای مجازی موجب کاهش دینداری نوجوانان میشود.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8607491/دینداری-به-وقت-نوجوانی «دینداری به وقت نوجوانی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | * کاهش دینداری؛ محتوای اینترنت بر [[هویت دینی]] و فرهنگی نوجوانان مؤثر است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20180620093937-9868-289.pdf قنبری برزیان، «تأثیر فراغت مجازی و بازیهای رایانهای بر هویت دینی نوجوانان»، 1396ش، ص117.]</ref> آموزشهای منفی، تمسخر دین و دینداری، رواج بیبندوباری و ارائهٔ جلوهٔ منفی به قشر مذهبی در فضای مجازی موجب کاهش دینداری نوجوانان میشود.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/8607491/دینداری-به-وقت-نوجوانی «دینداری به وقت نوجوانی»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
* کاهش عفاف و حجاب؛ فضای مجازی موجب تغییرات گسترده در نگرش، سبک زندگی و بنیانگذاری فرهنگ جدیدی میشود که با ارزشهای بومی مغایرت دارد و موجب انحراف اجتماعی، حیا زدایی و بدحجابی میشود.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/537279/تاثیر-فضای-مجازی-بر-عفاف-و-حجاب «تأثیر فضای مجازی بر عفاف و حجاب»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | * کاهش عفاف و حجاب؛ فضای مجازی موجب تغییرات گسترده در نگرش، سبک زندگی و بنیانگذاری فرهنگ جدیدی میشود که با ارزشهای بومی مغایرت دارد و موجب انحراف اجتماعی، حیا زدایی و بدحجابی میشود.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/537279/تاثیر-فضای-مجازی-بر-عفاف-و-حجاب «تأثیر فضای مجازی بر عفاف و حجاب»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | ||
* ایجاد ولنگاری؛ عدم رعایت [[حریم خصوصی]] و حضور در اینترنت برای وقتگذرانی از مصادیق ولنگاری در اینترنت است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82715953/آسيب-هاي-ولنگاري-در-اتاق-شيشه-اي-فضاي-مجازي بابایی، «آسیبهای ولنگاری در اتاق شیشهای فضای مجازی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> نادیده گرفتن شخصیتهای حقیقی افراد، غفلت از اخلاق و اصول اسلامی، نبود نظارت کافی و قانون موجب بروز ولنگاری مجازی میشود<ref>[https://roozhayeborujerd.ir/1401/02/ولنگاری-فضای-مجازی-یا-فضای-مجازی-ولنگا/ «ولنگاری فضای مجازی یا فضای مجازی ولنگار»، پایگاه تحلیلی خبری روزهای بروجرد.]</ref> که تهدیدی برای ذهن نوجوانان، ذائقهٔ مخاطبان و اخلاق و فرهنگ ایرانی و اسلامی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3037854/ÙÙÙگارÛ-ÙضاÛ-Ù
جازÛ-تÙدÛد-خاÙÙادÙâÙاÛ-اÛØ «ولنگاری فضای مجازی؛ تهدید خانوادههای ایرانی»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | * ایجاد ولنگاری؛ عدم رعایت [[حریم خصوصی]] و حضور در اینترنت برای وقتگذرانی از مصادیق ولنگاری در اینترنت است.<ref>[https://www.irna.ir/news/82715953/آسيب-هاي-ولنگاري-در-اتاق-شيشه-اي-فضاي-مجازي بابایی، «آسیبهای ولنگاری در اتاق شیشهای فضای مجازی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> نادیده گرفتن شخصیتهای حقیقی افراد، غفلت از اخلاق و اصول اسلامی، نبود نظارت کافی و قانون موجب بروز ولنگاری مجازی میشود<ref>[https://roozhayeborujerd.ir/1401/02/ولنگاری-فضای-مجازی-یا-فضای-مجازی-ولنگا/ «ولنگاری فضای مجازی یا فضای مجازی ولنگار»، پایگاه تحلیلی خبری روزهای بروجرد.]</ref> که تهدیدی برای ذهن نوجوانان، ذائقهٔ مخاطبان و اخلاق و فرهنگ ایرانی و اسلامی است.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3037854/ÙÙÙگارÛ-ÙضاÛ-Ù
جازÛ-تÙدÛد-خاÙÙادÙâÙاÛ-اÛØ «ولنگاری فضای مجازی؛ تهدید خانوادههای ایرانی»، خبرگزاری صداوسیما.]</ref> | ||
* اختلال در هویتیابی؛ ویژگیها و قوانین اینترنت سبب ایجاد هویتی مجازی در کاربران میشود که در آن به دور از بازدارندههای رسمی و اجتماعی دست به اقداماتی میزنند که در فضای واقعی انجام نمیدهند. نوجوانان، در چنین شرایطی بهدلیل شکل نگرفتن هویت کامل، مرز فضای مجازی و واقعی را گم میکنند و مانند دنیای واقعی از فضای مجازی هم تأثیر میپذیرند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/537279/تاثیر-فضای-مجازی-بر-عفاف-و-حجاب «تأثیر فضای مجازی بر عفاف و حجاب»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> آگاهی از اطلاعات نامناسب و غیرضروری فضای مجازی، موجب اشباع ذهن نوجوان، اختلال در فرایند هویتیابی، انتخاب ارزش،<ref>[https://hirbodclinic.com/the-impact-of-cyberspace-on-the-mental-health-of-youth-and-adolescents/ «تأثیر فضای مجازی بر سلامت روانشناختی جوانان و نوجوانان»، وبسایت کلینیک هیربد.]</ref> تکامل هویت جنسی<ref>[http://vaghayeostan.ir/دنیا-در-حال-تغییر-است-گزارشی-درباره-هفت/ «دنیا در حال تغییر است/ گزارشی دربارۀ هفتۀ سلامت روان که امسال بر سلامت جوانان و نوجوانان تأکید دارد»، وبسایت وقایع استان]</ref> و هویت | * اختلال در هویتیابی؛ ویژگیها و قوانین اینترنت سبب ایجاد [[هویتی مجازی]] در کاربران میشود که در آن به دور از بازدارندههای رسمی و اجتماعی دست به اقداماتی میزنند که در فضای واقعی انجام نمیدهند. نوجوانان، در چنین شرایطی بهدلیل شکل نگرفتن هویت کامل، مرز فضای مجازی و واقعی را گم میکنند و مانند دنیای واقعی از فضای مجازی هم تأثیر میپذیرند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/537279/تاثیر-فضای-مجازی-بر-عفاف-و-حجاب «تأثیر فضای مجازی بر عفاف و حجاب»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> آگاهی از اطلاعات نامناسب و غیرضروری فضای مجازی، موجب اشباع ذهن نوجوان، اختلال در فرایند هویتیابی، انتخاب ارزش،<ref>[https://hirbodclinic.com/the-impact-of-cyberspace-on-the-mental-health-of-youth-and-adolescents/ «تأثیر فضای مجازی بر سلامت روانشناختی جوانان و نوجوانان»، وبسایت کلینیک هیربد.]</ref> تکامل [[هویت جنسی]]<ref>[http://vaghayeostan.ir/دنیا-در-حال-تغییر-است-گزارشی-درباره-هفت/ «دنیا در حال تغییر است/ گزارشی دربارۀ هفتۀ سلامت روان که امسال بر سلامت جوانان و نوجوانان تأکید دارد»، وبسایت وقایع استان]</ref> و [[هویت شخصی]] و دینی میشود.<ref>[https://faslname.msy.gov.ir/article_293_a2886bfe9190665692bb088bc206388a.pdf قراباغی و دیگران، «تأثیر شبکههای محازی بر حجاب و عفاف، هویت دینی و فردی، تعامل با خانواده و افسردگی و انزوا در بین جوانان»، 1397ش، ص328.]</ref> | ||
== تأثیر فضای مجازی بر دختران نوجوان == | == تأثیر فضای مجازی بر دختران نوجوان == | ||
[[پرونده:آسیبپذیری-نوجوانان1.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|شکست عاطفی دختران در تعاملات فضای مجازی]] | [[پرونده:آسیبپذیری-نوجوانان1.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|شکست عاطفی دختران در تعاملات فضای مجازی]] | ||
دختران و زنان بهدلیل انتشار عکس و فیلم در شبکههای مجازی بیشتر از سایر افراد جامعه، در معرض سوءاستفاده هستند.<ref>[https://www.irna.ir/news/82715953/آسيب-هاي-ولنگاري-در-اتاق-شيشه-اي-فضاي-مجازي «آسیبهای ولنگاری در اتاق شیشهای فضای مجازی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> یافتهها حاکی از این است که حضور بیش از پنج ساعت در فضای مجازی موجب تغییر رفتار، کاهش | دختران و زنان بهدلیل انتشار عکس و فیلم در شبکههای مجازی بیشتر از سایر افراد جامعه، در معرض سوءاستفاده هستند.<ref>[https://www.irna.ir/news/82715953/آسيب-هاي-ولنگاري-در-اتاق-شيشه-اي-فضاي-مجازي «آسیبهای ولنگاری در اتاق شیشهای فضای مجازی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> یافتهها حاکی از این است که حضور بیش از پنج ساعت در فضای مجازی موجب تغییر رفتار، کاهش [[اعتماد به نفس زنان|اعتمادبهنفس]]، احساس خودزشتانگاری، [[شرمساری]]، رقابت در جلوهگری بیشتر، بیداری جنسی، دسترسی زودهنگام به محتوای پورن، تشویق و [[برانگیختگی جنسی]]، تسهیل ارتباط با جنس مخالف، ترویج بیبندوباری جنسی، انحراف اخلاقی، گرایش به شیوههای ارتباطی گستردهتر، تجربهٔ تلخ عاطفی، شکست تحصیلی، نارضایتی جنسیتی، تمایلات تراجنسیتی و بیجنسیتی دختران نوجوان میشود.<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article_15129_0a229a6e02b474d5d6eab2a758a67f15.pdf سلطان محمدی و پورسید آقایی، «آسیبشناسی پدیدارشناسانۀ هویت جنسیتی دختران نوجوان در فضای مجازی»، 1402ش، ص76-78.]</ref> | ||
== آسیب بازیهای مجازی == | == آسیب بازیهای مجازی == | ||
بازیهای نامناسب مجازی باعث اعتیاد، ناهنجاری اجتماعی، انحراف رفتاری، فروپاشی خانواده، آسیبهای اجتماعی،<ref>[https://familyweb.ir/بسیاری-از-بازیهای-فضای-مجازی،-آسیب-های/ «بسیاری از بازیهای فضای مجازی، آسیبهای اجتماعی را به دنبال دارد/ خانواده و فضای مجازی»، وبسایت انجمن خانواده و اینترنت.]</ref> کمردرد، اختلال | بازیهای نامناسب مجازی باعث اعتیاد، ناهنجاری اجتماعی، انحراف رفتاری، فروپاشی خانواده، آسیبهای اجتماعی،<ref>[https://familyweb.ir/بسیاری-از-بازیهای-فضای-مجازی،-آسیب-های/ «بسیاری از بازیهای فضای مجازی، آسیبهای اجتماعی را به دنبال دارد/ خانواده و فضای مجازی»، وبسایت انجمن خانواده و اینترنت.]</ref> کمردرد، [[اختلال خواب]] و غذاخوردن، [[میگرن]]،<ref>[https://gerdab.ir/fa/news/35759/مزایا-و-معایب-بازیهای-رایانهای-آنلاین «مزایا و معایب بازیهای رایانهای آنلاین»، وبسایت گرداب.]</ref> اختلالات بینایی، [[خشکی چشم]]، بیماری چشمهای قهرمان گپتار،<ref>نوعی اختلال که با وجود گذشت چندین ساعت از بازی، چشم تصاویری را که به آن خیره شده میبیند. [https://bujikaa.com/بازی-آنلاین-و-آسیب-های-آن-به-کودکان/ «بازیهای آنلاین و آسیبهای آن به کودکان»، وبسایت بوبیعا.]</ref> انگشت نینتند،<ref>نوعی اختلال که فرد باید برای گرفتن دو دستهٔ حرکتی تعادل خود را به اشکال مختلفی حفظ کند که باعث آسیب ستون مهرهها، زانوها، تورم انگشتان، درد دست و مچ و حتی از دست دادن تعادل و افتادن بر زمین میشود. [https://bujikaa.com/بازی-آنلاین-و-آسیب-های-آن-به-کودکان/ «بازیهای آنلاین و آسیبهای آن به کودکان»، وبسایت بوبیعا.]</ref> رفتارهای خشونتبار، دلواپسی بیش از حد، [[چاقی]] یا لاغری بیش از حد، کاهش تعامل اجتماعی، بیتوجهی به بهداشت فردی، سندرم تونل کارپال،<ref>تورم قسمتی از مچ که تاندون و اعصاب اساسی از آن میگذرد در اثر زیر فشار بودن عصبهای دست و ساعد. [https://bujikaa.com/بازی-آنلاین-و-آسیب-های-آن-به-کودکان/ «بازیهای آنلاین و آسیبهای آن به کودکان»، وبسایت بوبیعا».]</ref> کوچک شدن و از بین رفتن سلولهای مغزی و حتی [[مرگ]] میشوند.<ref>[https://bujikaa.com/بازی-آنلاین-و-آسیب-های-آن-به-کودکان/ «بازیهای آنلاین و آسیبهای آن به کودکان»، وبسایت بوبیعا.]</ref> | ||
== پیشگیری و مقابله == | == پیشگیری و مقابله == | ||
* | * [[خودمراقبتی]]؛ یادگیری نحوهٔ رفتار درزمینهٔ استفاده از فضای مجازی، مانند [[مدیریت استرس]] و خشم، مهارت نه گفتن و گفتوگو، خودآگاهی، حل تعارض، مقاومت در برابر فشار همسالان،<ref>[https://www.jahannews.com/news/645741/آسیب-فضای-مجازی-برای-نوجوانان «آسیب فضای مجازی برای نوجوانان»، وبسایت جهان نیوز.]</ref> [[سواد رسانهای|سواد رسانه]] و [[تفکر انتقادی]]. | ||
* مراقبت اجتماعی؛ راهکارهایی که اطرافیان، بهویژه والدین برای کاهش آسیب نوجوانان انجام میدهند، مانند میانجیگری [[فیلترینگ]]، کمک از روانشناسان حوزهٔ سلامت روان،<ref>[http://vaghayeostan.ir/دنیا-در-حال-تغییر-است-گزارشی-درباره-هفت/ «دنیا در حال تغییر است/ گزارشی دربارۀ هفتۀ سلامت روان که امسال بر سلامت جوانان و نوجوانان تأکید دارد»، وبسایت وقایع استان.]</ref> عادت دادن نوجوانان به استفادهٔ مناسب از اینترنت در سنین کمتر، نیازشناسی، گفتوگو، اعتماد کردن، درک بیشتر فرزندان، سخت نگرفتن زیاد، ممنوعیت صحبت با افراد غریبه، نصب بدون هماهنگ برنامه، قرار دادن رمز بر گوشی برای فرزندان بدون اطلاع والدین و استفادهٔ پنهانی از گوشی.<ref>[https://www.salamsch.com/blog/cellphone-rules-for-kids-and-teenagers/ «قوانین استفاده از موبایل برای کودکان و نوجوانان»، وبسایت مجموعه مدارس سلام.]</ref> | * مراقبت اجتماعی؛ راهکارهایی که اطرافیان، بهویژه والدین برای کاهش آسیب نوجوانان انجام میدهند، مانند میانجیگری [[فیلترینگ]]، کمک از روانشناسان حوزهٔ سلامت روان،<ref>[http://vaghayeostan.ir/دنیا-در-حال-تغییر-است-گزارشی-درباره-هفت/ «دنیا در حال تغییر است/ گزارشی دربارۀ هفتۀ سلامت روان که امسال بر سلامت جوانان و نوجوانان تأکید دارد»، وبسایت وقایع استان.]</ref> عادت دادن نوجوانان به استفادهٔ مناسب از اینترنت در سنین کمتر، نیازشناسی، گفتوگو، اعتماد کردن، درک بیشتر فرزندان، سخت نگرفتن زیاد، ممنوعیت صحبت با افراد غریبه، نصب بدون هماهنگ برنامه، قرار دادن رمز بر گوشی برای فرزندان بدون اطلاع والدین و استفادهٔ پنهانی از گوشی.<ref>[https://www.salamsch.com/blog/cellphone-rules-for-kids-and-teenagers/ «قوانین استفاده از موبایل برای کودکان و نوجوانان»، وبسایت مجموعه مدارس سلام.]</ref> | ||
همچنین در سطح کلان، برنامهریزی باهدف ترویج نشاط و سبک سالم زندگی، بالا بردن تابآوری، ترویج معنویت در جامعه برای تسریع فرایند سلامت روان،<ref>[https://sbmu.ac.ir/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D9%BE%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7-/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A «توانمدسازی نوجوانان و جوانان برای خودمراقبتی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی».]</ref> تبلیغ سبک زندگی اسلامی و دینی، استفاده از فنون روانشناسی و گفتمان علمی،<ref>[https://defapress.ir/fa/news/537279/تاثیر-فضای-مجازی-بر-عفاف-و-حجاب «تأثیر فضای مجازی بر عفاف و حجاب»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> اعلام روشهای نفوذ و آموزش استفاده از منابع خبری تأییدشده و معتبر،<ref>[http://npwjm.ajaums.ac.ir/article-1-650-fa.pdf عباسیان و دیگران، «چالشهای مرتبط با نقش دولت در فضای مجازی، ارائۀ یک نظریۀ زمینهای، بهار 1398ش، ص84.]</ref> برچسبزنی مطالب، ردهبندی سنی، تمایز بخشی،<ref>[https://iranthinktanks.com/proposed-plan-to-protect-children-and-teenagers-in-cyberspace/ پاینده، «طرح پیشنهادی صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی»، وبسایت جامعۀ اندیشکدهها.]</ref> سرمایهگذاری در بخش فرهنگی و کاهش فشارهای اقتصادی ازجمله سیاستهای مطرح برای صیانت نوجوانان در فضای مجازی است.<ref>[https://nasimeemrooz.ir/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C/815409-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A «آسیبهای اجتماعی و نقش دولت و مردم در کاهش آن»، خبرگزاری نسیم امروز.]</ref> | همچنین در سطح کلان، برنامهریزی باهدف ترویج نشاط و سبک سالم زندگی، بالا بردن تابآوری، ترویج معنویت در جامعه برای تسریع فرایند سلامت روان،<ref>[https://sbmu.ac.ir/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D9%BE%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D8%A7-/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D9%88%D8%A «توانمدسازی نوجوانان و جوانان برای خودمراقبتی»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی».]</ref> تبلیغ سبک زندگی اسلامی و دینی، استفاده از فنون روانشناسی و گفتمان علمی،<ref>[https://defapress.ir/fa/news/537279/تاثیر-فضای-مجازی-بر-عفاف-و-حجاب «تأثیر فضای مجازی بر عفاف و حجاب»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> اعلام روشهای نفوذ و آموزش استفاده از منابع خبری تأییدشده و معتبر،<ref>[http://npwjm.ajaums.ac.ir/article-1-650-fa.pdf عباسیان و دیگران، «چالشهای مرتبط با نقش دولت در فضای مجازی، ارائۀ یک نظریۀ زمینهای، بهار 1398ش، ص84.]</ref> برچسبزنی مطالب، ردهبندی سنی، تمایز بخشی،<ref>[https://iranthinktanks.com/proposed-plan-to-protect-children-and-teenagers-in-cyberspace/ پاینده، «طرح پیشنهادی صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی»، وبسایت جامعۀ اندیشکدهها.]</ref> سرمایهگذاری در بخش فرهنگی و کاهش فشارهای اقتصادی ازجمله سیاستهای مطرح برای صیانت نوجوانان در فضای مجازی است.<ref>[https://nasimeemrooz.ir/%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C/815409-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D9%87%D8%A «آسیبهای اجتماعی و نقش دولت و مردم در کاهش آن»، خبرگزاری نسیم امروز.]</ref> | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
== نقش مادران در کنترل آسیبهای اینترنت == | == نقش مادران در کنترل آسیبهای اینترنت == | ||
سروکارداشتن بیشتر زنان با تربیت فرزندان و نقش چشمگیر آنان در برابر مشکلات و آسیبهای شبکههای اجتماعی در نوجوانان، لزوم اقداماتی از سوی مادران برای کنترل این آسیبها را ایجاب میکند. تعیین اوقات مشخص برای حضور نوجوانان در اینترنت، نظارت و تعیین محدوده برای حضور فرزندان در اینترنت،<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/110854/مدیریت-فضای-مجازی-در-خانه-و-خانواده «مدیریت فضای مجازی در خانه و خانواده»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> تربیت نسل، تحکیم بنیان خانواده و پایههای اعتقادی، ایفای نقش | سروکارداشتن بیشتر زنان با [[تربیت فرزند|تربیت فرزندان]] و نقش چشمگیر آنان در برابر مشکلات و آسیبهای شبکههای اجتماعی در نوجوانان، لزوم اقداماتی از سوی مادران برای کنترل این آسیبها را ایجاب میکند. تعیین اوقات مشخص برای حضور نوجوانان در اینترنت، نظارت و تعیین محدوده برای حضور فرزندان در اینترنت،<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/110854/مدیریت-فضای-مجازی-در-خانه-و-خانواده «مدیریت فضای مجازی در خانه و خانواده»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> تربیت نسل، تحکیم بنیان خانواده و پایههای اعتقادی، ایفای [[نقش مادری]]، آشنا کردن فرزندان با آموزههای دینی و اعمال عبادی، گرم نگهداشتن خانواده، ایفای مطلوب نقش همسری و مادری، محدود کردن زمان استفاده از فیلمها و سریالهای خانوادگی، بیشتر در کنار خانواده بودن<ref>[https://lorestan.iqna.ir/fa/news/3878818/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D «نقش مادران در میزان اثر فضای مجازی بر فرزندان»، خبرگزاری بینالمللی قرآن.]</ref> و تشکیل گروه خانوادگی در فضای مجازی برای جبران خلأهای ارتباطی باهدف اشتراک محتوای خوب و شکلدهی ارتباط مثبت با فرزندان تأثیر بسزایی در کاهش آسیبهای اینترنت دارد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/5775461/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7% «ظرفیت اینترنت در روابط خانوادگی/ خانوادۀ اینترنتی را عملیاتی کنیم»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
== تربیت دینی و فضای مجازی == | == تربیت دینی و فضای مجازی == | ||
