خط ۱: خط ۱:
'''<big>شهرهای موشکی ایران؛</big>'''  تونل‌های حفر شده در کوه‌ها با مهندسی و حفاری خاص با امکان دپوی انبوهی از موشک‌ها.
'''<big>شهرهای موشکی ایران؛</big>'''  تونل‌های حفر شده در کوه‌ها با مهندسی و حفاری خاص با امکان دپوی انبوهی از موشک‌ها.<ref group="دیدگاه">در رسانه ها یا سیاسیون نسبت به شهرها واکنشی وجود ندارد؟ </ref>


شهرهای موشکی ایران، مجتمع‌های نظامی زیرزمینی و کوهستانی گسترده‌ای هستند که با هدف حفاظت از توان موشکی کشور در برابر حملات و افزایش قابلیت بازدارندگی ساخته شده‌اند. این شهرها که بیشتر تحت فرماندهی سپاه پاسداران اداره می‌شوند، شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های پشتیبانی هستند و امکان پرتاب سریع و پنهان موشک‌ها را فراهم می‌کنند. طراحی آن‌ها بر پایه استتار پیشرفته، عمق زیاد و مقاومت در برابر حملات است.  
شهرهای موشکی ایران، مجتمع‌های نظامی زیرزمینی و کوهستانی گسترده‌ای هستند که با هدف حفاظت از توان موشکی کشور در برابر حملات و افزایش قابلیت بازدارندگی ساخته شده‌اند. این شهرها که بیشتر تحت فرماندهی سپاه پاسداران اداره می‌شوند، شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و زیرساخت‌های پشتیبانی هستند و امکان پرتاب سریع و پنهان موشک‌ها را فراهم می‌کنند. طراحی آن‌ها بر پایه استتار پیشرفته، عمق زیاد و مقاومت در برابر حملات است.  


== معرفی ==
== معرفی ==
شهرهای موشکی به مجتمع‌های نظامی گسترده‌ای گفته می‌شود که شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و تمامی زیرساخت‌های پشتیبانی لازم است. این شهرهای موشکی تحت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به‌عنوان توان بازدارندگی دفاعی ایران عمل می‌کنند. کارکرد اصلی آنها، تمرکز بر فرآیندهای تولید، نگه‌داری و عملیات پرتاب برای موشک‌های بالستیک و کروز است که امکان واکنش سریع و قاطع را در برابر تهدیدات فراهم می‌سازد. طراحی این مجموعه‌ها بر پایۀ پنهان‌کاری و استتار پیشرفته است تا امکان عملیات مخفیانه و مقاومت در برابر حملات هوایی و سایبری را فراهم آورد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> در ابتدا، پایگاه‌های موشکی متمرکز در تهران بودند؛ اما پس از آن در گسترۀ کشور توزیع شدند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1325994/%D9%85%D8%B2%D8%B1%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA «مزرعه موشکی سپاه چیست و چه طور شکل گرفت؟»، خبرگزاری تابناک.]</ref>
شهرهای موشکی به مجتمع‌های نظامی گسترده‌ای گفته می‌شود که شامل انبارهای موشک، سکوهای پرتاب، شبکه‌های ارتباطی و تمامی زیرساخت‌های پشتیبانی لازم است. این شهرهای موشکی تحت فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به‌عنوان توان بازدارندگی دفاعی ایران عمل می‌کنند. کارکرد اصلی آنها، تمرکز بر فرآیندهای تولید، نگه‌داری و عملیات پرتاب برای موشک‌های بالستیک و کروز است که امکان واکنش سریع و قاطع را در برابر تهدیدات فراهم می‌سازد. طراحی این مجموعه‌ها بر پایۀ پنهان‌کاری و استتار پیشرفته است تا امکان عملیات مخفیانه و مقاومت در برابر حملات هوایی و سایبری را فراهم آورد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1276638/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D9%BE%D8%A7%D8%B2%D9%84-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شهرهای موشکی سپاه کابوسی برای دشمنان/ تکمیل پازل شهرهای زیرزمینی ایران»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> در ابتدا، پایگاه‌های موشکی متمرکز در تهران بودند؛ اما پس از آن در گسترۀ کشور توزیع شدند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1325994/%D9%85%D8%B2%D8%B1%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA «مزرعه موشکی سپاه چیست و چه طور شکل گرفت؟»، خبرگزاری تابناک.]</ref><ref group="دیدگاه">جمله اخیر در این قسمت مناسب نیست. باید در پوشش و گستردگی جغرافیایی بیاید یا در تاریخچه


شهرهای موشکی عملیاتی ایران در قالب‌های مختلف زیرزمینی، کوهستانی و ساحلی مستقر شده‌اند. نسل اول شهرهای موشکی شامل تونل‌های نسبتاً ساده با یک خروجی بود. نسل دوم با چندشاخه‌شدن و افزودن مسیرهای امنیتی تکامل یافت. نسل سوم با ویژگی‌هایی مانند سکوهای شلیک داخلی، امکانات پیشرفتۀ زندگی، دیواره‌های چندلایه و مقاوم در برابر انفجار، درب‌های هیدرولیکی سنگین و همچنین سیستم‌های مجزا و ایزوله برای ذخیرۀ سوخت جامد و مایع است. طراحی این شهرهای موشکی با بهره‌گیری از لایه‌های عظیم سنگی به‌عنوان یک جذب‌کنندۀ طبیعی امواج انفجار، حتی در برابر اصابت موشک‌های سنگرشکن و بمب اتم<ref>[https://www.aparat.com/v/PQU14 «مستند در اعماق ؛ گزارش تفصیلی درباره شهرهای موشکی ایران»، وب‌سایت آپارات.]</ref> نیز از بین نمی‌روند.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref> بر اساس تصاویر ماهواره‌ای مورد استناد منابع غربی، ایران شهرهای موشکی خود را در عمق حدود ۵۰۰ متری کوه‌ها احداث کرده که از طریق شبکه‌های ریلی داخلی به‌هم متصل هستند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1353219/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%C2%A0 «حداقل ۷۰ درصد زرادخانه موشکی ایران باقی است »، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> عمق زیاد و خروجی‌های متعدد طراحی شده در این مراکز، امکان پرتاب موشک‌ها را از مسیرهای مختلف و نقاط گوناگون فراهم می‌آورد. با توجه به ملاحظات امنیتی، تنها بخش محدودی از این ساختار زیرزمینی به رسانه‌ها معرفی شده است. قسمت‌های گسترده‌ای برای اسکان پرسنل، آماده‌سازی، بازرسی و نگه‌داری محموله‌های موشکی در این مجموعه‌ها وجود دارد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1462569/%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C «از موشک، پهپاد و قایق‌های تندرو تا «شهر زیرزمینی» فانتوم‌های ارتقاء یافته ایرانی/ جنگنده‌های ارتش از دل «عقاب ۴۴» به شکار از راه دور می‌روند +عکس»، مشرق‌نیوز.]</ref>
مطالب بعدی هم هیچکدام به عنوان معرفی خوب نیست و باید در جای مناسب خودش تدارک شود</ref>


به‌گفتۀ شهید [[امیرعلی حاجی‌زاده]]،  فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تعداد شهرهای موشکی به اندازه‌ای است که اگر هر هفته از یکی از آن‌ها رونمایی شود، این روند تا بیش از دو سال باید ادامه یابد.<ref>[https://www.aparat.com/v/xaxa00u «سردار حاجی‌زاده ما اگر بخواهیم هفته یک شهر موشکی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
شهرهای موشکی عملیاتی ایران در قالب‌های مختلف زیرزمینی، کوهستانی و ساحلی مستقر شده‌اند. نسل اول شهرهای موشکی شامل تونل‌های نسبتاً ساده با یک خروجی بود. نسل دوم با چندشاخه‌شدن و افزودن مسیرهای امنیتی تکامل یافت. نسل سوم با ویژگی‌هایی مانند سکوهای شلیک داخلی، امکانات پیشرفتۀ زندگی، دیواره‌های چندلایه و مقاوم در برابر انفجار، درب‌های هیدرولیکی سنگین و همچنین سیستم‌های مجزا و ایزوله برای ذخیرۀ سوخت جامد و مایع است. طراحی این شهرهای موشکی با بهره‌گیری از لایه‌های عظیم سنگی به‌عنوان یک جذب‌کنندۀ طبیعی امواج انفجار، حتی در برابر اصابت موشک‌های سنگرشکن و بمب اتم<ref>[https://www.aparat.com/v/PQU14 «مستند در اعماق ؛ گزارش تفصیلی درباره شهرهای موشکی ایران»، وب‌سایت آپارات.]</ref> <ref group="دیدگاه">این سنخ مطالب را به درستی راستی آزمایی کنید. قطعا در ذهن مخاطب شما این سؤال پیش میاد که اگر این حرفها درسته پس این همه بمباران شهرهای موشکی و محبوس شدن رزمندگان در برخی از اماکن چیه؟ ادعاهای ترامپ چیه؟ ممکنه گزارش شما درست و دقیق باشه اما پشتوانه خوب باید داشته باشد از منابع رسمی و نظامی و همینطور باید برای شبهه و ذهن مخاطب مطلبی بیاورید که این گمانه ها رو کنار بزنه. </ref>نیز از بین نمی‌روند.<ref>[https://www.aparat.com/v/lkl5z3w «مهم؛ چرا ماهواره‌های آمریکا از دیدن بزرگترین شهر موشکی ایران وحشت کردن»، وب‌سایت آپارات.]</ref> بر اساس تصاویر ماهواره‌ای مورد استناد منابع غربی، ایران شهرهای موشکی خود را در عمق حدود ۵۰۰ متری کوه‌ها احداث کرده که از طریق شبکه‌های ریلی داخلی به‌هم متصل هستند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1353219/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%C2%A0 «حداقل ۷۰ درصد زرادخانه موشکی ایران باقی است »، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> عمق زیاد و خروجی‌های متعدد طراحی شده در این مراکز، امکان پرتاب موشک‌ها را از مسیرهای مختلف و نقاط گوناگون فراهم می‌آورد. با توجه به ملاحظات امنیتی، تنها بخش محدودی از این ساختار زیرزمینی به رسانه‌ها معرفی شده است. قسمت‌های گسترده‌ای برای اسکان پرسنل، آماده‌سازی، بازرسی و نگه‌داری محموله‌های موشکی در این مجموعه‌ها وجود دارد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1462569/%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9-%D9%BE%D9%87%D9%BE%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%82%D8%A7%DB%8C%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C «از موشک، پهپاد و قایق‌های تندرو تا «شهر زیرزمینی» فانتوم‌های ارتقاء یافته ایرانی/ جنگنده‌های ارتش از دل «عقاب ۴۴» به شکار از راه دور می‌روند +عکس»، مشرق‌نیوز.]</ref>
 
به‌گفتۀ شهید<ref group="دیدگاه">تعبیر شهید در تمام متن حذف شود. </ref> [[امیرعلی حاجی‌زاده]]،  فرمانده سابق نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تعداد شهرهای موشکی به اندازه‌ای است که اگر هر هفته از یکی از آن‌ها رونمایی شود، این روند تا بیش از دو سال باید ادامه یابد.<ref>[https://www.aparat.com/v/xaxa00u «سردار حاجی‌زاده ما اگر بخواهیم هفته یک شهر موشکی»، وب‌سایت آپارات.]</ref>


به‌گفتۀ شهید [[علیرضا تنگسیری]]، فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، شهرک‌های موشکی در امتداد سواحل [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] استقرار یافته و عرصه‌ای با عمق بیش از ۷۰ کیلومتر را پوشش می‌دهند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1526614-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref> او در تشریح قابلیت‌های این پایگاه موشکی، تأکید کرد سامانه‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن آماده عملیات می‌شوند. این سامانه‌ها روی شاسی‌های متحرک زمینی نصب شده‌اند و علاوه بر موشک‌های ضددریایی، با بهره‌گیری از فناوری‌های بومی پیشرفته، قادر به انجام عملیات‌های راهبردی بدون نیاز به استقرار در خطوط ساحلی هستند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1663311-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF «جزییات بزرگترین شهر موشکی سپاه/ «تیربار موشکی» سپاه چه می کند؟»،  پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>
به‌گفتۀ شهید [[علیرضا تنگسیری]]، فرمانده سابق نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی، شهرک‌های موشکی در امتداد سواحل [[خلیج فارس]] و [[دریای عمان]] استقرار یافته و عرصه‌ای با عمق بیش از ۷۰ کیلومتر را پوشش می‌دهند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1526614-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B1%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «جزییات شهرک‌های موشکی ایران از زبان سردار تنگسیری/ فرمانده نیروی دریایی سپاه: رزمایش‌های ما تهدیدی برای کشورها منطقه نبوده و نیست»، پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref> او در تشریح قابلیت‌های این پایگاه موشکی، تأکید کرد سامانه‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن آماده عملیات می‌شوند. این سامانه‌ها روی شاسی‌های متحرک زمینی نصب شده‌اند و علاوه بر موشک‌های ضددریایی، با بهره‌گیری از فناوری‌های بومی پیشرفته، قادر به انجام عملیات‌های راهبردی بدون نیاز به استقرار در خطوط ساحلی هستند.<ref>[https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B1-59/1663311-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF «جزییات بزرگترین شهر موشکی سپاه/ «تیربار موشکی» سپاه چه می کند؟»،  پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران.]</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
پروژۀ ساخت شهرهای موشکی ایران  از سال ۱۳۶۳ش و پیش از ورود نخستین موشک‌ها به ایران آغاز شده و تاکنون به‌طور مستمر ادامه داشته است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3681356-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «شهرهای موشکی سپاه در کجا و چگونه ساخته شده اند؟/ تصاویر»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
پروژۀ ساخت شهرهای موشکی ایران  از سال ۱۳۶۳ش و پیش از ورود نخستین موشک‌ها به ایران آغاز شده و تاکنون به‌طور مستمر ادامه داشته است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3681356-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 «شهرهای موشکی سپاه در کجا و چگونه ساخته شده اند؟/ تصاویر»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref><ref group="دیدگاه">تاریخچه و سیر تحولات نیاز به تکمیل دارد. بخشی از مطالبی که در بخش قبلی آمده بود مربوط به تاریخچه است.
 
رونمایی اولیه و بنیانگذار هم به نظرم در ادامه تاریخچه باید قرار بگیرد..</ref>


== نحوه ساخت ==
== نحوه ساخت ==
شهرهای موشکی ایران با استفاده از دستگاه حفار تونلی که به‌طور بی‌صدا تونل‌های عظیم زیرزمینی را در اعماق زمین ایجاد می‌کند، حفر شده است. در جلوی این دستگاه، یک صفحه برش غول‌پیکر قرار دارد که با تیغه‌های فوق‌مقاوم پوشیده شده و سنگ و خاک را می‌تراشد. سیلندرهای هیدرولیکی، دستگاه را به جلو می‌رانند و همزمان مواد حفاری‌شده جمع‌آوری و توسط نوار نقاله به بیرون منتقل می‌شوند.
شهرهای موشکی ایران با استفاده از دستگاه حفار تونلی که به‌طور بی‌صدا تونل‌های عظیم زیرزمینی را در اعماق زمین ایجاد می‌کند، حفر شده است. در جلوی این دستگاه، یک صفحه برش غول‌پیکر قرار دارد که با تیغه‌های فوق‌مقاوم پوشیده شده و سنگ و خاک را می‌تراشد. سیلندرهای هیدرولیکی، دستگاه را به جلو می‌رانند و همزمان مواد حفاری‌شده جمع‌آوری و توسط نوار نقاله به بیرون منتقل می‌شوند. در زمین‌های مرطوب، دوغاب مخصوصی در پشت صفحه برش تزریق می‌شود تا با خاک مخلوط شده و فرآیند حفاری را روان‌تر کند. پس از پیشروی به‌اندازه یک بخش کوتاه، دستگاه متوقف می‌شود و سیلندرها جمع می‌شوند تا کارگران قطعات پیش‌ساختۀ بتنی را نصب کنند. هفت قطعه از این بخش‌ها، یک حلقه کامل تونل را تشکیل می‌دهند. فواصل بین قطعات با ملات پر می‌شود تا از نشت یا ریزش جلوگیری شود. پس از تکمیل حلقه، سیلندرها دوباره باز می‌شوند، صفحه برش به چرخش خود ادامه می‌دهد و چرخۀ حفاری تکرار می‌شود. در برخی پروژه‌ها، مهندسان یک لایۀ غشایی ضد آب از جنس فولاد نیز اضافه می‌کنند تا از نفوذ رطوبت جلوگیری شود.<ref>[https://www.aparat.com/v/esk64ej «شهرهای موشکی ایران با کدام دستگاه ساخته شده اند؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
 
در زمین‌های مرطوب، دوغاب مخصوصی در پشت صفحه برش تزریق می‌شود تا با خاک مخلوط شده و فرآیند حفاری را روان‌تر کند. پس از پیشروی به‌اندازه یک بخش کوتاه، دستگاه متوقف می‌شود و سیلندرها جمع می‌شوند تا کارگران قطعات پیش‌ساختۀ بتنی را نصب کنند. هفت قطعه از این بخش‌ها، یک حلقه کامل تونل را تشکیل می‌دهند. فواصل بین قطعات با ملات پر می‌شود تا از نشت یا ریزش جلوگیری شود.
 
پس از تکمیل حلقه، سیلندرها دوباره باز می‌شوند، صفحه برش به چرخش خود ادامه می‌دهد و چرخۀ حفاری تکرار می‌شود. در برخی پروژه‌ها، مهندسان یک لایۀ غشایی ضد آب از جنس فولاد نیز اضافه می‌کنند تا از نفوذ رطوبت جلوگیری شود.<ref>[https://www.aparat.com/v/esk64ej «شهرهای موشکی ایران با کدام دستگاه ساخته شده اند؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>


== بنیان‌گذار ==
== بنیان‌گذار ==