صفحهای تازه حاوی «<big>'''امنیت اجتماعی'''</big>؛ ایمنی جان، مال، آبرو، هویت، موقعیت و آرامش افراد در برابر تهدیدهای درونجامعهای.<br> امنیت اجتماعی مفهومی است که در آن، زیست جمعی بدون دلهره از تعرض به جان، مال، اعتبار، باورها و فرصتهای مشروع شهروندان معنا پیدا می...» ایجاد کرد |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''امنیت اجتماعی'''</big>؛ ایمنی جان، مال، آبرو، هویت، موقعیت و آرامش افراد در برابر تهدیدهای درونجامعهای. | <big>'''امنیت اجتماعی'''</big>؛ ایمنی جان، مال، آبرو، هویت، موقعیت و آرامش افراد در برابر تهدیدهای درونجامعهای. | ||
امنیت اجتماعی مفهومی است که در آن، زیست جمعی بدون دلهره از تعرض به جان، مال، اعتبار، باورها و فرصتهای مشروع شهروندان معنا پیدا میکند. این مفهوم برخلاف تصور رایج که آن را تنها به نبود جرم و جنایت تقلیل میدهد، دامنهای فراتر از نظم انتظامی داشته و به کیفیت رابطۀ افراد با یکدیگر، احساس تعلق به هویت جمعی، میزان اعتماد به نهادهای عمومی و امکان حفظ حریمهای شخصی در برابر فشارهای هنجاری و اقتصادی نیز گسترش مییابد. امنیت اجتماعی در جامعه زمانی برقرار است که هم «خطر عینی» آسیب کاهش یافته و هم «احساس ذهنی» تهدید در میان افراد جامعه جای خود را به آرامش و اطمینان داده باشد. چنین تعریفی، دولت، نهادهای مدنی و شهروندان را بهطور همزمان مسئول تأمین و نگهداری این امنیت میداند زیرا هرگونه خلأ در حمایتهای رسمی یا غیررسمی میتواند زنجیرۀ اعتماد اجتماعی را گسسته و امنیت جمعی را دچار فرسایش کند. | امنیت اجتماعی مفهومی است که در آن، زیست جمعی بدون دلهره از تعرض به جان، مال، اعتبار، باورها و فرصتهای مشروع شهروندان معنا پیدا میکند. این مفهوم برخلاف تصور رایج که آن را تنها به نبود جرم و جنایت تقلیل میدهد، دامنهای فراتر از نظم انتظامی داشته و به کیفیت رابطۀ افراد با یکدیگر، احساس تعلق به هویت جمعی، میزان اعتماد به نهادهای عمومی و امکان حفظ حریمهای شخصی در برابر فشارهای هنجاری و اقتصادی نیز گسترش مییابد. امنیت اجتماعی در جامعه زمانی برقرار است که هم «خطر عینی» آسیب کاهش یافته و هم «احساس ذهنی» تهدید در میان افراد جامعه جای خود را به آرامش و اطمینان داده باشد. چنین تعریفی، دولت، نهادهای مدنی و شهروندان را بهطور همزمان مسئول تأمین و نگهداری این امنیت میداند زیرا هرگونه خلأ در حمایتهای رسمی یا غیررسمی میتواند زنجیرۀ اعتماد اجتماعی را گسسته و امنیت جمعی را دچار فرسایش کند.<ref group="دیدگاه">پس از اصلاح مقاله حتما بازنویسی شود</ref> | ||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
امنیت از ریشۀ لاتین secures گرفته شده و در لغت بهمعنای نبود دلهره و دغدغه است<ref>ماندل، چهرۀ متغیر امنیت ملی، 1379ش، ص44.</ref> اما امنیت اجتماعی، وضعیتی است که در آن افراد جامعه از جانب عوامل اجتماعی، اعم از افراد دیگر، گروهها یا نهادها، از نظر جان، مال، اعتبار، آزادیهای مشروع و موقعیت اجتماعی، احساس ایمنی و آرامش داشته باشند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص160.]</ref | امنیت از ریشۀ لاتین secures گرفته شده و در لغت بهمعنای نبود دلهره و دغدغه است<ref>ماندل، چهرۀ متغیر امنیت ملی، 1379ش، ص44.</ref> اما امنیت اجتماعی، وضعیتی است که در آن افراد جامعه از جانب عوامل اجتماعی، اعم از افراد دیگر، گروهها یا نهادها، از نظر جان، مال، اعتبار، آزادیهای مشروع و موقعیت اجتماعی، احساس ایمنی و آرامش داشته باشند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص160.]</ref> | ||
در نگاه قرآن، امنیت اجتماعی فراتر از نبود تهدید فیزیکی بوده و محیطی مبتنی بر عدالت، تقوا و اخلاق ایجاد میکند. آیاتی مانند تبدیل ترس به امنیت پس از ایمان<ref>سورۀ نور، آیۀ 55.</ref> یا ناامنی ناشی از کفر بر این موضوع دلالت دارند.<ref>سورۀ نحل، آیۀ 112.</ref | در نگاه قرآن، امنیت اجتماعی فراتر از نبود تهدید فیزیکی بوده و محیطی مبتنی بر عدالت، تقوا و اخلاق ایجاد میکند. آیاتی مانند تبدیل ترس به امنیت پس از ایمان<ref>سورۀ نور، آیۀ 55.</ref> یا ناامنی ناشی از کفر بر این موضوع دلالت دارند.<ref>سورۀ نحل، آیۀ 112.</ref> | ||
به تعبیر مکتب کپنهاگ، امنیت اجتماعی توانایی جامعه برای حفظ هویت، منافع و ویژگیهای اساسی خود در برابر تهدیدهای واقعی یا بالقوه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخصهای امنیت اجتماعی استانهای کشور»، 1400ش، ص23.]</ref | به تعبیر مکتب کپنهاگ، امنیت اجتماعی توانایی جامعه برای حفظ هویت، منافع و ویژگیهای اساسی خود در برابر تهدیدهای واقعی یا بالقوه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخصهای امنیت اجتماعی استانهای کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> | ||
برخلاف امنیت ملی که معطوف به تمامیت ارضی و حاکمیت است، امنیت اجتماعی به روابط درونجامعهای و تعامل مردم با یکدیگر و با دولت مربوط میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخصهای امنیت اجتماعی استانهای کشور»، 1400ش، ص23.]</ref> | برخلاف امنیت ملی که معطوف به تمامیت ارضی و حاکمیت است، امنیت اجتماعی به روابط درونجامعهای و تعامل مردم با یکدیگر و با دولت مربوط میشود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1005776/fa رفیعیان و دیگران، «ارزیابی و تحلیل شاخصهای امنیت اجتماعی استانهای کشور»، 1400ش، ص23.]</ref><ref group="دیدگاه">مطالب اصلا انسجام ندارد و کاملا پراکنده نوشته شده است | ||
===مقایسۀ امنیت اجتماعی در غرب، جهان سوم و ایران=== | |||
امنیت اجتماعی (به لاتین: Secures، بهمعنای فقدان دلهره) وضعیتی است که در آن اعضای یک جامعه نسبت به حفظ حقوق بنیادین خود نظیر جان، مال، اعتبار، موقعیت و آزادیهای اجتماعی، در برابر سایر افراد، گروهها یا نهادها احساس ایمنی کنند. این مفهوم، برخلاف «امنیت ملی» که بر تمامیت ارضی و حاکمیت متمرکز است، ناظر بر تعاملات درونجامعهای و روابط شهروندان با یکدیگر و با دولت است. | |||
از نگاه مکتب کپنهاگ، امنیت اجتماعی به معنای توانایی جامعه برای حفظ هویت خود در برابر تهدیدهاست؛ درحالیکه در دیدگاه اسلامی، این مفهوم فراتر از نبود تهدید فیزیکی بوده و در گرو استقرار عدالت، اخلاق و ایمان است.</ref> | |||
===مقایسۀ امنیت اجتماعی در غرب، جهان سوم و ایران<ref group="دیدگاه">این به مفهوم شناسی مرتبطه یا به گستره؟ آیا فراتر از تعاریف بالا ارزش افزوده ای دارد؟ چیزی که درباره ایران گفته شده آیا درسته؟ عناصر امنیت اجتماعی در ایران میشه فقر و...؟ | |||
فکر میکنم کل این مطلب باید از اینجا حذف بشه و فقط قسمت مربوط به ایران رو به بخش آخر مقاله که تهدیدات هست منتقل کنید</ref>=== | |||
# غرب: مهمترین موضوع، بقای هویت گروهی در برابر تهدیدهای نظامی، سیاسی، اقتصادی و زیستمحیطی است. | # غرب: مهمترین موضوع، بقای هویت گروهی در برابر تهدیدهای نظامی، سیاسی، اقتصادی و زیستمحیطی است. | ||
# جهان سوم: تهدید اصلی، بقای کشور در برابر حملات خارجی است؛ جمعیت جوان و نیازهای گسترده از جمله اشتغال و تحصیل، آسیبپذیری ایجاد کرده اما دولتها اولویت را به امنیت وجودی میدهند. | # جهان سوم: تهدید اصلی، بقای کشور در برابر حملات خارجی است؛ جمعیت جوان و نیازهای گسترده از جمله اشتغال و تحصیل، آسیبپذیری ایجاد کرده اما دولتها اولویت را به امنیت وجودی میدهند. | ||
| خط ۱۶: | خط ۲۲: | ||
==پیشینه== | ==پیشینه== | ||
اصطلاح «امنیت اجتماعی» را نخستینبار باری بوزان در سال ۱۹۹۱م بهکار برد و آن را در برابر تهدیدهای هویتی گروههای صنفی، قومی و جنسی تعریف کرد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص161.]</ref> | اصطلاح «امنیت اجتماعی»<ref group="دیدگاه">چه نیازی به درج گیومه است؟</ref> را نخستینبار باری بوزان در سال ۱۹۹۱م بهکار برد و آن را در برابر تهدیدهای هویتی گروههای صنفی، قومی و جنسی تعریف کرد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص161.]</ref> از نگاه مکتب کپنهاگ، امنیت مطلق قابل تصور نبوده و وجود درصدی از ناامنی و بحران، عامل بالندگی و پویایی حیات بشری است.<ref> [https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/40943-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D8%AC%D9%8 «امنیت اجتماعی در غرب، جهان سوم و ایران»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref><ref group="دیدگاه">از نگاه مکتب کپنهاگ ... چه ارتباطی با پیشینه دارد؟</ref> | ||
===امنیت اجتماعی در دوره پهلوی=== | ===امنیت اجتماعی در دوره پهلوی<ref group="دیدگاه">این قسمت و قسمت بعدی پیشینه نیست. شما بند قبلی را ناظر به اصطلاح مطرح کردید ولی در این دو قسمت وارد گزارش واقع شده اید. | ||
باید یک عنوان بیاورید در جای مناسبی از مقاله به نام وضعیت امنیت اجتماعی در ایران و گزارش دقیق و جامعی ارائه شود. مطالب خیلی ناقص است و ادبیات دانشنامه ندارد. بی طرفی و گزارشی بودن رعایت نشده. قبل از پهلوی وضعیت امنیت اجتماعی چطور بود؟ الان چطوره؟ خوبه، ناقصه؟ عالیه؟ ضعیفه و... | |||
همچنان که باید بخشی هم امنیت اجتماعی در سایر کشورها را نیز گزارش کند</ref>=== | |||
در دورۀ پادشاهی محمدرضا پهلوی، سیاست امنیتیسازی فضا با تشکیل ساواک، گارد شاهنشاهی و سرکوب مخالفان، نهتنها امنیت اجتماعی را کاهش داد بلکه بیاعتمادی گسترده به حاکمیت ایجاد کرد. ترویج بیبندوباری بهنام آزادی و وابستگی به آمریکا، بحران ناامنی را در این دوران تشدید کرد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | در دورۀ پادشاهی محمدرضا پهلوی، سیاست امنیتیسازی فضا با تشکیل ساواک، گارد شاهنشاهی و سرکوب مخالفان، نهتنها امنیت اجتماعی را کاهش داد بلکه بیاعتمادی گسترده به حاکمیت ایجاد کرد. ترویج بیبندوباری بهنام آزادی و وابستگی به آمریکا، بحران ناامنی را در این دوران تشدید کرد.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | ||
===امنیت اجتماعی پس از انقلاب اسلامی=== | ===امنیت اجتماعی پس از انقلاب اسلامی=== | ||
پس از انقلاب، رویکرد مبتنی بر آیات و روایات، با تکیه بر عبادات، اجرای حدود، مبارزه با مواد مخدر، امربهمعروف و وحدت ملی دنبال شد. ادغام نیروهای انتظامی در سال ۱۳۷۰ش و ارتقای آن به فرماندهی کل انتظامی در ۱۴۰۰ش، گامهای عملی در این مسیر بود. امام خمینی حفظ آبرو و مال مردم را از شاخصههای نظم اجتماعی دانست و رهبر شهید نیز بر امنیت اخلاقی همواره تأکید داشت.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | پس از انقلاب، رویکرد مبتنی بر آیات و روایات، با تکیه بر عبادات، اجرای حدود، مبارزه با مواد مخدر، امربهمعروف و وحدت ملی دنبال شد. ادغام نیروهای انتظامی در سال ۱۳۷۰ش و ارتقای آن به فرماندهی کل انتظامی در ۱۴۰۰ش، گامهای عملی در این مسیر بود. امام خمینی حفظ آبرو و مال مردم را از شاخصههای نظم اجتماعی دانست و رهبر شهید نیز بر امنیت اخلاقی همواره تأکید داشت.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | ||
==اهمیت و جایگاه امنیت اجتماعی== | ==اهمیت و جایگاه امنیت اجتماعی== | ||
بدون امنیت اجتماعی، هیچ برنامۀ توسعه، عدالت یا آزادی در جامعه قابل اجرا نیست. مشروعیت نظام سیاسی تا حد زیادی در گرو تأمین این نوع امنیت است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> | بدون امنیت اجتماعی، هیچ برنامۀ توسعه، عدالت یا آزادی در جامعه قابل اجرا نیست. مشروعیت نظام سیاسی تا حد زیادی در گرو تأمین این نوع امنیت است.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/506319/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D9%88-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7 «نگاهی به امنیت اجتماعی قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> امنیت اجتماعی مبنای سنجش میزان کلی امنیت در جامعه و شاخص توانمندی دولتها است. در سلسلهمراتب امنیت، این نوع امنیت زیربنای امنیت ملی محسوب شده و ابتداییترین وظیفۀ هر دولت، برقراری آن است. در جامعه دارای امنیت اجتماعی، جرائم کاهش یافته، افراد از آزادی از ترس برخوردار شده و احساس اطمینان و آرامش عمومی حاکم میشود.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وبسایت دژبان.]</ref><ref group="دیدگاه">مطالب به هم پیوند نخورده است: | ||
'''اهمیت و کارکردهای امنیت اجتماعی:''' | |||
'''پیششرط توسعه و مشروعیت سیاسی:''' بستر بنیادین برای تحقق توسعه، عدالت و آزادی است. تأمین آن، نخستین وظیفه دولتها و شاخص اصلی سنجش توانمندی و مشروعیت نظامهای سیاسی بهشمار میرود. | |||
'''زیربنای امنیت ملی:''' پایه و مبنای شکلگیری امنیت ملی در هر کشور است. | |||
'''آثار اجتماعی:''' استقرار آن موجب کاهش چشمگیر جرائم، رهایی شهروندان از ترس و حاکمیت آرامش و اطمینان عمومی در جامعه میشود.</ref> | |||
==مراتب سهگانه تأمین امنیت اجتماعی== | ==مراتب سهگانه تأمین امنیت اجتماعی== | ||
{| class="wikitable" | |||
!سطح امنیت | |||
!رویکرد / زمان اقدام | |||
!تمرکز و اقدامات اصلی | |||
!نهادهای مسئول اصلی | |||
|- | |||
|'''منفعل (واکنشی)''' | |||
|پس از وقوع ناامنی و جرم | |||
|کشف جرم، دستگیری مجرمان و اعمال مجازات | |||
|دستگاههای انتظامی و قوه قضائیه | |||
|- | |||
|'''پیشگیرانه (فعال)''' | |||
|پیش از بروز ناامنی | |||
|جلوگیری از وقوع جرم، گشتزنی، نظارت و ایجاد بازدارندگی | |||
|دستگاههای انتظامی و قوه قضائیه | |||
|- | |||
|'''فرافعال (ایجابی)''' | |||
|رویکرد ساختاری و مستمر | |||
|ارتقای کیفیت زندگی، رفع ریشههای جرم، سیاستگذاری اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی | |||
|نهادهای سیاستگذار، دولت و دستگاههای برنامهریز.<ref>[https://mydejban.com/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/#:~:text=%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA%20%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%20%D8%A8%D9%87%20%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA%D. «امنیت اجتماعی چیست؟»، وبسایت دژبان.]</ref> | |||
|} | |||
==ابعاد و مصادیق امنیت اجتماعی== | ==ابعاد و مصادیق امنیت اجتماعی== | ||
# بعد عینی: ناظر بر نرخهای جرم و بزهکاری؛ | # بعد عینی: ناظر بر نرخهای جرم و بزهکاری؛ | ||
# بعد ذهنی: ناظر بر پنداشت از امنیت؛ یعنی افراد تا چه میزان محیط و جامعه را برای خود امن ارزیابی میکنند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص161.]</ref> | # بعد ذهنی: ناظر بر پنداشت از امنیت؛ یعنی افراد تا چه میزان محیط و جامعه را برای خود امن ارزیابی میکنند.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص161.]</ref> <ref group="دیدگاه">فکر میکنم بهتر باشه این قسمت رو به مفهوم شناسی منتقل کنید. البته با حفظ انسجام مطالب</ref> | ||
از سوی دیگر، برخی پژوهشها ابعاد و | از سوی دیگر، برخی پژوهشها ابعاد و شاخصههاای امنیت اجتماعی را به شرح زیر معرفی کرده اند:<ref group="دیدگاه">حتما لازمه این بخش رو در جدول قرار بدین و یک بار هم مرور کنید تا غلطگیری بشه | ||
# بعد جانی: تردد به تنهایی در شب، راه رفتن به تنهایی در یک مسیر خلوت، رفتن و نشستن در | |||
نکته بسیار مهم: | |||
این مطالب از یک مقاله آمده است که آن هم حاصل یک مصاحبه از 15 نفر است. به نظرتان اعتبار کافی دارد؟ قطعا باید منابع بیشتری هم دیده بشه و یک گزارش منسجم و متقنی ارائه بشه | |||
دقیقاً شبیه به گویههای یک پرسشنامه پایاننامه یا تحقیق میدانی نوشته شده است (مثلاً «کمک به سرنشینان اتومبیلی که در خیابان خراب شده» یا «پارک کردن اتومبیل به مدت طولانی»). این موارد برای یک متن دانشنامهای بسیار جزئی و غیراستاندارد هستند و باید به صورت پاراگرافهای مفهومی خلاصه شوند.</ref> | |||
# بعد جانی: تردد به تنهایی در شب، راه رفتن به تنهایی در یک مسیر خلوت، رفتن و نشستن در پارکهای حاشیهای به تنهایی، کمک به سرنشینان اتومبیلی که در خیابان خراب شده، پذیرفتن خوراکی از فرد ناشناسی، رانندگی در خیابانهای خلوت. | |||
# بعد شغلی: ایجاد جایگاه شغلی مناسب برای زنان، نداشتن نگرانی افراد برای تأمین آیندۀ کاری خود، نداشتن نگرانی افراد برای تأمین آیندۀ کاری فرزندان خود، اطمینان از ارتقاء شغلی، اطمینان از ثبات شغلی، آرامش خاطر در محیط کار. | # بعد شغلی: ایجاد جایگاه شغلی مناسب برای زنان، نداشتن نگرانی افراد برای تأمین آیندۀ کاری خود، نداشتن نگرانی افراد برای تأمین آیندۀ کاری فرزندان خود، اطمینان از ارتقاء شغلی، اطمینان از ثبات شغلی، آرامش خاطر در محیط کار. | ||
# بعد مالی: پارک کردن اتومبیل در خیابان به مدت طولانی، نداشتن نگرانی افراد برای از دست دادن جای زندگی، همراه داشتن پول نقد به مقدار زیاد، انجام معاملات مهم به تنهایی، نداشتن نگرانی افراد برای از دست دادن مال، خالی گذاشتن منزل به مدت چند روز. | # بعد مالی: پارک کردن اتومبیل در خیابان به مدت طولانی، نداشتن نگرانی افراد برای از دست دادن جای زندگی، همراه داشتن پول نقد به مقدار زیاد، انجام معاملات مهم به تنهایی، نداشتن نگرانی افراد برای از دست دادن مال، خالی گذاشتن منزل به مدت چند روز. | ||
| خط ۴۷: | خط ۸۹: | ||
# بعد فرهنگی: حضور افراد در تشکلها و انجمنهای مذهبی، ادبی و هنری، تقویت فرهنگ عمومی، تبلیغات نسبت به وجود امنیت شهر. | # بعد فرهنگی: حضور افراد در تشکلها و انجمنهای مذهبی، ادبی و هنری، تقویت فرهنگ عمومی، تبلیغات نسبت به وجود امنیت شهر. | ||
# بعد اقتصادی: کاهش نرخ بیکاری، افزایش رشد اقتصادی، رضایت اقتصادی، توزیع عادلانۀ ثروت و درآمد، کاهش فقر، کاهش نرخ تورم و گرانی.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص162-164.]</ref> | # بعد اقتصادی: کاهش نرخ بیکاری، افزایش رشد اقتصادی، رضایت اقتصادی، توزیع عادلانۀ ثروت و درآمد، کاهش فقر، کاهش نرخ تورم و گرانی.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1135781/fa عبدی و دیگران، «شناسایی ابعاد و شاخصهای امنیت اجتماعی»، 1402ش، ص162-164.]</ref> | ||
==عوامل مؤثر بر امنیت اجتماعی== | ==عوامل مؤثر بر امنیت اجتماعی<ref>این بخش هم نیاز به اصلاحات بسیار جدی دارد. سبک نگارش و ارجاعات اصلا مناسب نیست و مطالب فقط به یک فهرست تبدیل شده است. | ||
متن زیر را چک کنید و استنادات را درج کنید. فقط آدرس منابع علمی مرتبط با هر مطلب را بیاورید و نیازی به درج آدرس آیات و... نیست. | |||
ضمنا سعی کنید از منابع بیشتری برای تقویت این بخش کمک بگیرید تا قوت و اتقان مطالب بالا برود | |||
'''۱. عوامل ساختاری (اقتصادی و سیاسی):''' | |||
'''امنیت اقتصادی:''' شامل اشتغال پایدار، کاهش فقر، توزیع عادلانه ثروت، رشد اقتصادی، حمایت از کسبوکارها و پایداری در برابر شوکهای اقتصادی. | |||
'''امنیت سیاسی:''' حاکمیت قانون، رعایت حقوق شهروندی، دسترسی برابر به عدالت، ثبات سیاسی و حفظ آزادیهای مشروع و مشارکت سیاسی. | |||
'''۲. عوامل اجتماعی و مدنی:''' | |||
'''امنیت فیزیکی:''' محافظت از جان و مال در برابر جرائم، خشونت و بحرانها. | |||
'''سرمایه اجتماعی:''' شامل نظم اجتماعی، اعتماد متقابل مردم به یکدیگر و به حاکمیت، مشارکت مردمی و حمایتهای متقابل اجتماعی. | |||
'''انسجام و وحدت:''' برادری و همبستگی اجتماعی که زمینهساز حل بسیاری از بحرانهاست. | |||
'''۳. عوامل حاکمیتی و حقوقی:''' | |||
'''اجرای قانون و عدالت:''' اجرای قوانین کیفری (از جمله حدود و قصاص در جوامع اسلامی)، مبارزه با فساد و مواد مخدر، و جلوگیری از گرانی. | |||
'''مدیریت افکار عمومی و رسانه:''' رصد و کنترل رسانهها، جلوگیری از شایعهپراکنی و اخبار کذب، و پرهیز از ایجاد التهاب در جامعه. | |||
'''توسعه و پیشرفت:''' تلاش حاکمیت برای توسعه علم و تحقق عدالت همهجانبه. | |||
'''۴. عوامل مذهبی، اخلاقی و فرهنگی:''' | |||
'''اخلاقمداری و دینداری:''' ترویج فضایل اخلاقی (وفای به عهد، حسن خلق، پرهیز از دروغ و غیبت)، افزایش ایمان که به آرامش روان و جامعه کمک میکند. | |||
'''تکافل اجتماعی (رسیدگی به نیازمندان):''' انفاق، قرضالحسنه، مهلت به بدهکاران و فعالیت گروههای جهادی برای محرومیتزدایی. | |||
'''نظارت همگانی:''' اجرای فریضه امر به معروف و نهی از منکر. | |||
'''صلحمحوری:''' ترویج گذشت، فروخوردن خشم، پرهیز از خشونت و اصلاح ذاتالبین.</ref>== | |||
مهمترین عوامل تأثیرگذار بر امنیت اجتماعی عبارتند از: | مهمترین عوامل تأثیرگذار بر امنیت اجتماعی عبارتند از: | ||
# امنیت فیزیکی: محافظت از جان، سلامت و اموال در برابر جرم، خشونت، بلایای طبیعی و تهدیدات فناوری. | # امنیت فیزیکی: محافظت از جان، سلامت و اموال در برابر جرم، خشونت، بلایای طبیعی و تهدیدات فناوری. | ||
| خط ۵۷: | خط ۱۳۵: | ||
# مشارکت مردمی در امور جمعی.<ref>صالحی امیری، امنیت اجتماعی، 1391ش، ص120-126.</ref> | # مشارکت مردمی در امور جمعی.<ref>صالحی امیری، امنیت اجتماعی، 1391ش، ص120-126.</ref> | ||
# رسیدگی به نیازمندان: خداوند مومنان را به رسیدگی به نیازمندان امر کرده است.<ref>سورۀ بقره، آیۀ 77.</ref> از جمله راههای کمک به نیازمندان انفاق،<ref>سورۀ بقره، آیۀ 254.</ref> قرضالحسنه<ref>سورۀ تغابن، آیات 17-18.</ref> و مهلت به بدهکار است.<ref>سورۀ بقره، آیات 280-281.</ref> | # رسیدگی به نیازمندان: خداوند مومنان را به رسیدگی به نیازمندان امر کرده است.<ref>سورۀ بقره، آیۀ 77.</ref> از جمله راههای کمک به نیازمندان انفاق،<ref>سورۀ بقره، آیۀ 254.</ref> قرضالحسنه<ref>سورۀ تغابن، آیات 17-18.</ref> و مهلت به بدهکار است.<ref>سورۀ بقره، آیات 280-281.</ref> | ||
# تشکیل گروههای جهادی: برای خدمت به محرومان.<ref>سورۀ بقره، آیۀ 218.</ref> | # تشکیل گروههای جهادی: برای خدمت به محرومان.<ref>سورۀ بقره، آیۀ 218.</ref> رهبر شهید انقلاب این حرکت را مایۀ خدمترسانی مستقیم به میلیونها نفر و بهرهمندی مادی و معنوی آنها دانستهاند.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسینآبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهلبیت علیهمالسلام»، 1404ش، ص233.]</ref> | ||
# صلحمحوری: شامل اصلاح میان افراد،<ref>سورۀ حجرات، آیات 9-10.</ref> فروخوردن خشم<ref>سورۀ آل عمران، آیات 143-144؛ سورۀ اعراف، آیۀ 199.</ref> و پرهیز از خونریزی.<ref>سورۀ نساء، آیۀ 92.</ref> | # صلحمحوری: شامل اصلاح میان افراد،<ref>سورۀ حجرات، آیات 9-10.</ref> فروخوردن خشم<ref>سورۀ آل عمران، آیات 143-144؛ سورۀ اعراف، آیۀ 199.</ref> و پرهیز از خونریزی.<ref>سورۀ نساء، آیۀ 92.</ref> | ||
# وظایف حکومتی: اجرای حکم قصاص،<ref>سورۀ بقره، آیات 178-179.</ref> حدود شرعی،<ref>سورۀ نور، آیات 2 و 4.</ref> مبارزه با مواد روانگردان،<ref>دیلمی، ارشاد القلوب، 1412ق، ج1، ص133.</ref> برخورد با مفسدان،<ref>سورۀ مائده، آیات 33 و 38.</ref> کنترل رسانه (شامل پرهیز از سخنانی که دشمن سوءاستفاده کند،<ref>سورۀ بقره، آیۀ 104.</ref> پرهیز از دامن زدن به شیطنتهای رسانهای،<ref>سورۀ نساء، آیۀ 140.</ref> رصد و کنترل رسانهها،<ref>سورۀ انعام، آیات 112-113.</ref> عدم انتشار تمام اخبار،<ref>سورۀ نساء، آیۀ 83.</ref> بررسی صحت اخبار،<ref>سورۀ حجرات، آیۀ 6.</ref> پرهیز از دنبال کردن رسانههای دروغگو،<ref>سورۀ قلم، آیۀ 8.</ref> پرهیز از پخش شایعه و اخبار بدون سند<ref>کلینی، الکافی، 1407ق، ج۱، ص۴۶.</ref> )، تحقق عدالت،<ref>طوسی، الامالی، 1414ق، ج12، ص14.</ref> توسعۀ علم<ref>ابنابیحدید، شرح نهجالبلاغه لابن ابیالحدید، 1404ق، ج20، ص613.</ref> و جلوگیری از گرانی.<ref>کلینی، الکافی، 1423ق، ج5، ص134.</ref> | # وظایف حکومتی: اجرای حکم قصاص،<ref>سورۀ بقره، آیات 178-179.</ref> حدود شرعی،<ref>سورۀ نور، آیات 2 و 4.</ref> مبارزه با مواد روانگردان،<ref>دیلمی، ارشاد القلوب، 1412ق، ج1، ص133.</ref> برخورد با مفسدان،<ref>سورۀ مائده، آیات 33 و 38.</ref> کنترل رسانه (شامل پرهیز از سخنانی که دشمن سوءاستفاده کند،<ref>سورۀ بقره، آیۀ 104.</ref> پرهیز از دامن زدن به شیطنتهای رسانهای،<ref>سورۀ نساء، آیۀ 140.</ref> رصد و کنترل رسانهها،<ref>سورۀ انعام، آیات 112-113.</ref> عدم انتشار تمام اخبار،<ref>سورۀ نساء، آیۀ 83.</ref> بررسی صحت اخبار،<ref>سورۀ حجرات، آیۀ 6.</ref> پرهیز از دنبال کردن رسانههای دروغگو،<ref>سورۀ قلم، آیۀ 8.</ref> پرهیز از پخش شایعه و اخبار بدون سند<ref>کلینی، الکافی، 1407ق، ج۱، ص۴۶.</ref> )، تحقق عدالت،<ref>طوسی، الامالی، 1414ق، ج12، ص14.</ref> توسعۀ علم<ref>ابنابیحدید، شرح نهجالبلاغه لابن ابیالحدید، 1404ق، ج20، ص613.</ref> و جلوگیری از گرانی.<ref>کلینی، الکافی، 1423ق، ج5، ص134.</ref> | ||
| خط ۶۵: | خط ۱۴۳: | ||
# اخلاقمداری: با افزایش ایمان در جامعه، افعال پسندیدۀ شرعی و عقلی افزایش یافته و امنیت اجتماعی محقق میشود.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسینآبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهلبیت علیهمالسلام»، 1404ش، ص242.]</ref> از جمله مصادیق اخلاقمداری در جامعه عبارتند از وفای به عهد،<ref>سورۀ مؤمنون، آیات 1 و 8.</ref> عدم آزار پیروان ادیان دیگر، خوشرفتاری با همسر، پرهیز از سوءظن، تکبر، دروغ، تجسس، غیبت، حسادت، و حفظ حقوق همسایه.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسینآبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهلبیت علیهمالسلام»، 1404ش، ص245-246.]</ref> | # اخلاقمداری: با افزایش ایمان در جامعه، افعال پسندیدۀ شرعی و عقلی افزایش یافته و امنیت اجتماعی محقق میشود.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسینآبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهلبیت علیهمالسلام»، 1404ش، ص242.]</ref> از جمله مصادیق اخلاقمداری در جامعه عبارتند از وفای به عهد،<ref>سورۀ مؤمنون، آیات 1 و 8.</ref> عدم آزار پیروان ادیان دیگر، خوشرفتاری با همسر، پرهیز از سوءظن، تکبر، دروغ، تجسس، غیبت، حسادت، و حفظ حقوق همسایه.<ref>[https://qhs.isu.ac.ir/article%2077674.html اسمعیلی حسینآبادی و دیگران، «تأثیر ایمان در تحقق امنیت اجتماعی از منظر قرآن کریم و روایات اهلبیت علیهمالسلام»، 1404ش، ص245-246.]</ref> | ||
==تهدیدهای امنیت اجتماعی== | ==تهدیدهای امنیت اجتماعی== | ||
تهدید، آن دسته از عواملی هستند که میتوانند منافع حیاتی یا ارزشهای مطلوب یک ملت را با چالش جدی مواجه کند.<ref>بوزان، مردم، دولتها و هراس، ۱۳۷۸ش، ص۱۶۴.</ref> هرگاه تهدیدها علیه امنیت عمومی با انگیزۀ لطمه به هویت گروه اجتماعی انجام شود، تهدید علیه امنیت اجتماعی تلقی میشود. <ref>[https://journals.ut.ac.ir/article%2055728.html شایگان، «تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، 1392ش، ص249.]</ref> | تهدید،<ref group="دیدگاه">مبهم یا ناقص است</ref> آن دسته از عواملی هستند که میتوانند منافع حیاتی یا ارزشهای مطلوب یک ملت را با چالش جدی مواجه کند.<ref>بوزان، مردم، دولتها و هراس، ۱۳۷۸ش، ص۱۶۴.</ref> هرگاه تهدیدها علیه امنیت عمومی با انگیزۀ لطمه به هویت گروه اجتماعی انجام شود، تهدید علیه امنیت اجتماعی تلقی میشود. <ref>[https://journals.ut.ac.ir/article%2055728.html شایگان، «تهدیدهای امنیت اجتماعی از دیدگاه مقام معظم رهبری»، 1392ش، ص249.]</ref> | ||
===انواع تهدیدها | ===انواع تهدیدها<ref group="دیدگاه">این قسمت شدیدا نیاز به سازمان دهی و تقویت دارد و البته اصلاح و بازبینی</ref>=== | ||
# یأس و ناامیدی اجتماعی | # یأس و ناامیدی اجتماعی | ||
# ناراضی از وضع خود، جامعه و نهادهای اجتماعی–سیاسی | # ناراضی از وضع خود، جامعه و نهادهای اجتماعی–سیاسی | ||
| خط ۷۸: | خط ۱۵۶: | ||
# تعارض بین اخلاق نظری و عملی | # تعارض بین اخلاق نظری و عملی | ||
# ضعف همبستگی و انسجام جمعی | # ضعف همبستگی و انسجام جمعی | ||
# جنبشهای اجتماعی دانشجویی، قومی، زنان، کارگران | # جنبشهای اجتماعی دانشجویی، قومی، زنان، کارگران<ref group="دیدگاه">جنبش ها تهدید امنیت اجتماعی هستند؟</ref> | ||
# گروهها و جریانهای مخل امنیت و تجزیهطلب | # گروهها و جریانهای مخل امنیت و تجزیهطلب | ||
# گروهها و جریانهای مخل امنیت غیرمسلح | # گروهها و جریانهای مخل امنیت غیرمسلح | ||
| خط ۸۶: | خط ۱۶۴: | ||
# تضعیف روحیۀ دینی و انقلابی در برخی کارگزاران نظام | # تضعیف روحیۀ دینی و انقلابی در برخی کارگزاران نظام | ||
# شکاف بین اقلیتهای قومی، مذهبی و فرقهای با نظام | # شکاف بین اقلیتهای قومی، مذهبی و فرقهای با نظام | ||
# تضعیف دستگاههای اطلاعاتی، امنیتی، دفاعی و قضائی | # تضعیف دستگاههای اطلاعاتی، امنیتی، دفاعی و قضائی<ref group="دیدگاه">از مورد 16 تا 20 به شدت غیر دانشنامه ای و ضد شناختی نوشته شده است</ref> | ||
# گرایشهای بالقوه تجزیهطلبانه اقوام.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref> | # گرایشهای بالقوه تجزیهطلبانه اقوام.<ref>عدل، «نقش زنان و امنیت اجتماعی»، 1386ش، ص11-12.</ref> <ref group="دیدگاه">این مخل به امنیت ملی است یا امنیت اجتماعی؟</ref> | ||
# از دیدگاه قرآن: ظلم و بیعدالتی،<ref>سورۀ شوری، آیۀ 42.</ref> استبداد،<ref>سورۀ طه، آیۀ 24.</ref> تبعیض، بیتفاوتی به امور جامعه<ref>سورۀ اعراف، آیۀ 164.</ref> و بیکفایتی مسئولان.<ref>تمیمی آمدی، غررالحکم و درر الکلم، 1385ش، ص342.</ref> | # از دیدگاه قرآن: ظلم و بیعدالتی،<ref>سورۀ شوری، آیۀ 42.</ref> استبداد،<ref>سورۀ طه، آیۀ 24.</ref> تبعیض، بیتفاوتی به امور جامعه<ref>سورۀ اعراف، آیۀ 164.</ref> و بیکفایتی مسئولان.<ref>تمیمی آمدی، غررالحکم و درر الکلم، 1385ش، ص342.</ref> <ref group="دیدگاه">هیچ نیازی به جدا کردن دیدگاه قرآن نیست مگر اینکه مطالب قابل توجه و متفاوت باشد. ضمنا چرا به منبعی که این موارد را گفته استناد نشده است؟</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
