شایعه: تفاوت میان نسخه‌ها

'''شایعه'''؛ انتشار خبر ساختگی و بدون منبع مطمئن.

== انواع شایعه ==

در منابع علوم اجتماعی و ارتباطات، شایعه از منظرهای مختلفی، دسته‌بندی شده است، ازجمله:

* '''محتوا''': بعضی شایعات بازتاب‌دهندهٔ آرزوها، تمایلات و امیدهای یک گروه اجتماعی هستند که از آن با عنوان شایعات رؤیایی یاد می‌شود. بعضی شایعات نیز ترس‌ها، نگرانی‌ها و احساس ناامنی یک گروه خاص را منعکس می‌سازند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1185625/%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C?q=%D8%B4%D8%A7%D حسین‌نژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص45.]</ref>

== پیامدهای شایعه ==

از منظر علوم رفتاری و اجتماعی، شایعه دارای توانمندی ذاتی برای ایجاد اثرات مخرب و بلندمدت در سطوح فردی، سازمانی و جامعه‌شناختی است.

== شایعه در فرهنگ ایرانی ==

شایعه‌پراکنی در فرهنگ فارسی با اصطلاح «'''چو انداختن'''» نیز یاد می‌شود و به کسی که خبر دروغ و بی‌اساسی را شهرت دهد، '''چوانداز''' می‌گویند.<ref>[https://abadis.ir/fatofa/چو-انداختن/ دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه چو انداختن].</ref> مثل‌های ایرانی مانند «[[از کاه، کوهی ساختن]]» و «[[یک کلاغ را چهل کلاغ کردن]]»،<ref>دهخدا، امثال و حکم، ج4، 1383ش، ص2049.</ref> در واکنش به شایعه‌پراکنانی است که خبر را با شاخ و برگ‌های فراوان نقل می‌کنند.<ref>[https://www.qjmst.ir/article_27122_a4111706bdc4b0445173f69f8418889b.pdf عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص66.]</ref> برخی پژوهشگران، [[فرهنگ شفاهی]] و [[ضرب‌المثل]]‌های مشهوری مثل «[[تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها]]»،<ref>[https://sid.ir/paper/222064/fa چراغی، «شایعه و شایعه پردازی در عصر قاجار»، ۱۳۹۰ش، ص۲5.]</ref> همچنین سطح مطالعهٔ کم را از عوامل اثرپذیری [[جامعه ایرانی]] در برابر شایعات می‌دانند.<ref>[https://elmnet.ir/Content/UserProfile/Document/10046966-4b976e90-12bf-4684-b4e4-da3feac1cdae.pdf رضائیان فرد و چولکی، «بررسی علل و عوامل مؤثر در رواج شایعه در شبکه‌های اجتماعی مجازی»، ۱۳۹۵ش، ص126.]</ref>