بدون خلاصۀ ویرایش
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۱: خط ۱:
'''{{درشت|تنب بزرگ؛}}''' جزیره‌ای در شمال شرقی جزیره ابوموسی.
'''{{درشت|تنب بزرگ؛}}''' جزیره‌ای در شمال شرقی جزیره ابوموسی.


تنب بزرگ (یا تمب گپ)، جزیره‌ای به وسعت ۱۰٫۳ کیلومتر مربع در خلیج فارس و از توابع شهرستان ابوموسی در استان هرمزگان ایران است. این جزیرهٔ صخره‌ای در نزدیکی تنگهٔ هرمز واقع شده و نقش مهمی در کنترل مسیرهای دریایی دارد. تنب بزرگ با وجود اقلیم خشک، سکونتگاه بومیان و نیروهای نظامی است و امروزه به زیرساخت‌هایی نظیر فرودگاه و بیمارستان مجهز شده است.
تنب بزرگ (یا تمب گپ)، جزیره‌ای به وسعت ۱۰٫۳ کیلومتر مربع یکی از [[جزایر ایرانی خلیج فارس]] و از توابع شهرستان ابوموسی در استان هرمزگان ایران است. این جزیرهٔ صخره‌ای در نزدیکی [[تنگه هرمز|تنگهٔ هرمز]] واقع شده و نقش مهمی در کنترل مسیرهای دریایی دارد. تنب بزرگ با وجود اقلیم خشک، سکونتگاه بومیان و نیروهای نظامی است و امروزه به زیرساخت‌هایی نظیر فرودگاه و بیمارستان مجهز شده است.


== موقعیت جغرافیایی ==
== موقعیت جغرافیایی ==
تنب بزرگ در فاصلهٔ ۱۵۶ کیلومتری از شهر بندرعباس، ۴۳٫۵ کیلومتری از شمال شرقی جزیره ابوموسی،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/167020/آشنایی-با-جزیره-تنب-بزرگ-هرمزگان «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> در شرق تنب کوچک، شمال ابوموسی و رأس‌الخیمه، حدود پنجاه کیلومتری بندرلنگه و ۳۱ کیلومتری جنوب جزیرهٔ قشم قرار دارد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> همچنین از رأس‌الخیمه و جزیرهٔ حمرا در امارات متحدهٔ عربی بیش از ۷۰ کیلومتر فاصله دارد و در بخش شمالی خط منصف خلیج فارس واقع شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> این جزیره بین ۵۵/۱۶ و ۵۵/۱۹ درجهٔ طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۵ و ۲۶/۱۹ درجهٔ عرض شمالی قرار گرفته است. نیمهٔ شمالی جزیره نسبت به نیمهٔ جنوبی آن ارتفاع بیشتری دارد و زمین آن اغلب پوشیده از سنگ و صخره است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> شکل این جزیره تقریباً دایره‌ای با قطری نزدیک به ۴٫۶ کیلومتر و با وسعت تقریبی ۱۰٫۳ کیلومتر مربع است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224413/تنب،-جزایر وثوقی، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>
تنب بزرگ در فاصلهٔ ۱۵۶ کیلومتری از شهر بندرعباس، ۴۳٫۵ کیلومتری از شمال شرقی جزیره ابوموسی،<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/167020/آشنایی-با-جزیره-تنب-بزرگ-هرمزگان «آشنایی با جزیره تنب بزرگ - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> در شرق [[تنب کوچک]]، شمال ابوموسی و رأس‌الخیمه، حدود پنجاه کیلومتری بندرلنگه و ۳۱ کیلومتری جنوب جزیرهٔ قشم قرار دارد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> همچنین از رأس‌الخیمه و جزیرهٔ حمرا در امارات متحدهٔ عربی بیش از ۷۰ کیلومتر فاصله دارد و در بخش شمالی خط منصف [[خلیج فارس]] واقع شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> این جزیره بین ۵۵/۱۶ و ۵۵/۱۹ درجهٔ طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۵ و ۲۶/۱۹ درجهٔ عرض شمالی قرار گرفته است. نیمهٔ شمالی جزیره نسبت به نیمهٔ جنوبی آن ارتفاع بیشتری دارد و زمین آن اغلب پوشیده از سنگ و صخره است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> شکل این جزیره تقریباً دایره‌ای با قطری نزدیک به ۴٫۶ کیلومتر و با وسعت تقریبی ۱۰٫۳ کیلومتر مربع است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/224413/تنب،-جزایر وثوقی، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>


== نام‌های جزیره ==
== نام‌های جزیره ==
خط ۱۰: خط ۱۰:


== اهمیت ==
== اهمیت ==
اگرچه تنب بزرگ به‌دلیل فاصلهٔ نسبتاً زیاد از تنگهٔ هرمز، ارزش استراتژیک مستقیم چندانی ندارد؛ اما حلقه‌ای حیاتی در زنجیرهٔ دفاعی ایران در این تنگه محسوب می‌شود<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> و در شکل‌دهی بخشی از خط دفاعی ایران در ورودی تنگه هرمز اهمیت دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> دایره‌ای بودن آن، بهترین حالت را برای دفاع فراهم کرده است. در میان دو مسیر ورودی و خروج طرح تفکیک تردد در خلیج فارس واقع شده و از نقش کنترلی برخوردار است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/نقش-جزایر-سه-گانه-در-سیادت-دریایی-ایران-در-خلیج-فارس امیری و نادری، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص167.]</ref>
اگرچه تنب بزرگ به‌دلیل فاصلهٔ نسبتاً زیاد از [[تنگه هرمز|تنگهٔ هرمز]]، ارزش استراتژیک مستقیم چندانی ندارد؛ اما حلقه‌ای حیاتی در زنجیرهٔ دفاعی ایران در این تنگه محسوب می‌شود<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص4.]</ref> و در شکل‌دهی بخشی از خط دفاعی ایران در ورودی تنگه هرمز اهمیت دارد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص70.]</ref> دایره‌ای بودن آن، بهترین حالت را برای دفاع فراهم کرده است. در میان دو مسیر ورودی و خروج طرح تفکیک تردد در خلیج فارس واقع شده و از نقش کنترلی برخوردار است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/نقش-جزایر-سه-گانه-در-سیادت-دریایی-ایران-در-خلیج-فارس امیری و نادری، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص167.]</ref>


== جمعیت‌شناسی ==
== جمعیت‌شناسی ==