تنب کوچک؛ جزیره‌ای کوچک با موقعیت راهبردی در خلیج فارس و آب‌های سرزمینی ایران.
 تصویر هوایی از تنب کوچک | |
پادکست مقاله | 🡇
| |
| نام و مشخصات | |
|---|---|
| نام‌های دیگر | تنبو تنمبو توئب تنب مار تمب مار |
| موقعیت | |
| کشور | ایران |
| استان | هرمزگان |
| شهرستان | ابوموسی |
| مشخصات کلی | |
| مجمع‌الجزایر | جزایر سه‌گانه خلیج‌فارس |
| دریای پیرامون | خلیج فارس |
| کاربرد | نظامی |
| وضعیت | تحت حاکمیت ایران |
| ویژگی‌های جغرافیایی | |
| مساحت | ۲ کیلومتر مربع |
| ارتفاع از سطح دریا | ۳۵ متر |
| بیشینه ارتفاع | ۳۵ متر (تپه زهرا) |
| جمعیت | |
| جمعیت | خالی از سکنه |
| محیط زیست و منابع | |
| پوشش گیاهی | گیاهان کویری |
| حیات وحش | مار پرندگان |
| راه‌های ارتباطی و سکونتگاه‌ها | |
| راه‌های ارتباطی | اسکله فرودگاه نظامی |
تنب کوچک، جزیره‌ای خالی از سکنه به وسعت تقریبی ۲ کیلومتر مربع در خلیج فارس و در نزدیکی تنب بزرگ است. این جزیره به دلیل فقدان آب شیرین، کاربری کاملاً نظامی دارد و به سبب موقعیت راهبردی‌اش در نزدیکی تنگه هرمز و نقش پشتیبان دفاعی، از اهمیت استراتژیک بالایی برای ایران برخوردار است.
موقعیت
تنب کوچک در جنوب بندر لنگه و غرب تنب بزرگ قرار دارد. فاصلهٔ آن تا بندر عباس حدود ۱۶۹ کیلومتر،[۱] تا تنب بزرگ حدود ۱۲ کیلومتر، تا بندرلنگه حدود ۴۵ کیلومتر و تا جزیرهٔ حمرا در رأس‌الخیمه ۸۰ کیلومتر است.[۲] نزدیک‌ترین بنادر ایرانی به آن، بندرخمیر و بندرلنگه است.[۳] این جزیره بین ۵۵/۸ تا ۵۵/۱۰ درجهٔ طول شرقی نسبت به نصف‌النهار گرینویچ و بین ۲۶/۱۴ تا ۲۶/۱۵ درجهٔ عرض شمالی واقع شده است.[۴]
نام‌های جزیره
جزیرهٔ تنب کوچک در زبان محلی نبی تنب یا تنبو نامیده می‌شود. تنبو در گویش تنگستانی به‌معنای تپهٔ کوچک است.[۵] این جزیره به تنمبو، توئب، تنب مار و تمب مار نیز شهرت دارد.[۶] تنب کوچک فانوس دریایی خلیج فارس نیز نامیده می‌شود.[۷]
اهمیت و کاربرد
اهمیت تنب کوچک بیشتر در ارتباط با تنب بزرگ است؛ به‌گونه‌ای که به‌عنوان خط دفاعی ورودی خلیج فارس و نقش پشتیبانی آن مورد توجه قرار می‌گیرد[۸] و حریم آب‌های قانونی سواحل خلیج فارس را گسترش می‌دهد.[۹] تنب کوچک بر ناوهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، تسلط و دید دارد. همچنین، این جزیره به‌عنوان پشتوانه‌ای برای تنب بزرگ و خط مقدمی برای دفاع از بندر لنگه عمل می‌کند.[۱۰] این جزیره خالی از سکنه است؛ زیرا هیچ منبع آبی در آن یافت نمی‌شود.[۱۱] اهمیت و موقعیت راهبردی جزیره تنب کوچک به‌همراه دو جزیره بوموسی و تنب بزرگ در دهانه خلیج فارس، موجب شده است که کشور تازه‌تأسیس امارات متحده عربی (۱۹۷۱م) خواستار مالکیت این جزایر سه‌گانه در خلیج فارس شود و حاکمیت تاریخی ایران بر این جزایر را به چالش بکشد؛ به‌همین دلیل، این جزیره از سوی ایران کاربری کاملاً نظامی دارد.[۱۲] تنب کوچک دارای یک اسکلهٔ نسبتاً کوچک و یک باند فرودگاه مختص استفاده‌های نظامی است.[۱۳]
شکل و مساحت
تنب کوچک با شکل تقریباً مثلثی،[۱۴] وسعتی حدود ۲ کیلومتر مربع دارد.[۱۵] این جزیره به‌صورت یک طاقدیس از آب سر برآورده و از دور به‌شکل پشته‌ای یکپارچه دیده می‌شود. سطح جزیره در دماغهٔ شمالی و شمال غربی ناهموار است و از تپه‌های تقریباً گردی تشکیل شده است. نیمهٔ شمالی جزیره هموار است. در بخش شرقی نیز تپه‌ای به ارتفاع ۲۲ متر دیده می‌شود. نیمهٔ جنوبی متشکل از ناهمواری‌های پراکنده‌ای است که حداکثر بلندی آن به ۲۰ متر می‌رسد.[۱۶] بلندترین نقطه آن، تپه زهرا، با ارتفاع ۳۵ متر از سطح دریا قرار دارد و دارای زمین‌های شنی و در برخی نقاط صخره‌ای است.[۱۷]
طبیعت و پوشش گیاهی‌جانوری
با وجود عدم دسترسی به آب شیرین، برخی گیاهان کویری، مارها و پرندگان در آن زندگی می‌کنند[۱۸] و از همین رو آن را تنب مار نیز نامیده‌اند.[۱۹]
پانویس
- ↑ حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، ۱۳۹۳ش، ص ۷۰.
- ↑ مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، ۱۳۷۱ش، ص ۵.
- ↑ «آشنایی با جزیره تنب کوچک - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین.
- ↑ مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، ۱۳۷۱ش، ص ۵.
- ↑ مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، ۱۳۷۱ش، ص ۵.
- ↑ جالینوسی، احمد و رستمی، طیبه، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، ۱۳۹۵ش، ص ۷۸.
- ↑ امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، ۱۳۹۷ش، ص ۱۶۵.
- ↑ حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، ۱۳۹۳ش، ص ۷۰.
- ↑ امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، ۱۳۹۷ش، ص ۱۶۵.
- ↑ امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، ۱۳۹۷ش، ص ۱۶۷.
- ↑ مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، ۱۳۷۱ش، ص ۵.
- ↑ حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، ۱۳۹۳ش، ص ۷۰.
- ↑ «آشنایی با جزیره تنب کوچک - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین.
- ↑ حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، ۱۳۹۳ش، ص ۷۰.
- ↑ امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، ۱۳۹۷ش، ص ۱۶۵.
- ↑ وثوقی، محمدباقر، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- ↑ حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، ۱۳۹۳ش، ص ۷۰.
- ↑ مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، ۱۳۷۱ش، ص ۵.
- ↑ «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.
منابع
- «آشنایی با جزیره تنب کوچک - هرمزگان»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ اردیبهشت ۱۳۹۱ش.
- «اهمیت دو تنب بزرگ و کوچک»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آبان ۱۳۸۹ش.
- امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شمارهٔ ۵۶، بهار ۱۳۹۹ش.
- جالینوسی، احمد و رستمی، طیبه، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، فصلنامهٔ تخصصی مطالعات خلیج‌فارس، سال دوم، شمارهٔ سوم، پاییز ۱۳۹۵ش.
- حیدری موصلو، طهمورث و کاویانی‌راد، مراد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، شمارهٔ ۲۱، زمستان ۱۳۹۳ش.
- مجتهدزاده، پیروز، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، اطلاعات سیاسی-اقتصادی، شمارهٔ ۵۹ و ۶۰، مرداد و شهریور ۱۳۷۱ش.
- وثوقی، محمدباقر، «تنب، جزایر»، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۳ اسفند ۱۴۰۴ش.