سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۳۴: خط ۳۴:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
مفهوم [[تاب‌آوری]] نخستین بار توسط بوریس سایرولنیک، عصب‌پژوه، در زمینه بازیابی تعادل روانی فرد پس از بحران مطرح شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1069814/راز-تاب-آوری-در-جنگ-این-نیز-بگذرد طرزی، «راز تاب آوری در جنگ : این نیز بگذرد!»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> سپس به بیان توانمندی جوامع در مواجهه با بحران نیز تعیم یافت.<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref> [[تاب‌آوری اجتماعی]] شامل ظرفیت پیش‌بینی، آماده‌سازی، مداخله و تطبیق با شرایط متغیر است<ref>[https://www.resiliency.ir/social-resilience/ مقدسی، «تاب آوری اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت خانه تاب آوران ایران.]</ref> و به تقویت [[همبستگی اجتماعی]] در برابر چالش‌های ملی نیز تعریف شده است.<ref>[https://www.resiliencemedia.ir/رسانه-تاب-آوری-ایران-resiliencemedia-ir/ «رسانه تاب‌آوری ایران»، خبرگزاری تاب‌آوری ایرانیان]؛ [https://khabarpu.com/b.htm?u=تاب‌آوری-ایران-در-بزنگاه-بحران-جهانی_c2hhcmdoZGFpbHkuY29tLyVEOCVBOCVEOCVBRSVEOCVCNC0lRDglQjElRDklODglRDglQjIlRDklODYlRDglQTclRDklODUlRDklODctMTAwLzEwOTc5NDMt_2LTYsdmC «تاب‌آوری ایران در بزنگاه بحران جهانی»، روزنامه شرق]</ref> تاب‌آوری دارای کاربردهای مختلف چون تاب‌آوری خانوادگی، سازمانی، فرهنگی، اقتصادی، زیست‌محیطی، حکمرانی و ملی است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص 8،]</ref>
مفهوم تاب‌آوری نخستین بار توسط بوریس سایرولنیک، عصب‌پژوه، در زمینه بازیابی تعادل روانی فرد پس از بحران مطرح شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1069814/راز-تاب-آوری-در-جنگ-این-نیز-بگذرد طرزی، «راز تاب آوری در جنگ : این نیز بگذرد!»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> سپس به بیان توانمندی جوامع در مواجهه با بحران نیز تعیم یافت.<ref>[https://www.hsu.ac.ir/resiliency/2025/01/19/تاب-آوری-ایران/ مقدسی، «تاب آوری ایران»، وب‌سایت دانشگاه حکیم سبزواری.]</ref> [[تاب‌آوری اجتماعی]] شامل ظرفیت پیش‌بینی، آماده‌سازی، مداخله و تطبیق با شرایط متغیر است<ref>[https://www.resiliency.ir/social-resilience/ مقدسی، «تاب آوری اجتماعی چیست؟»، وب‌سایت خانه تاب آوران ایران.]</ref> و به تقویت [[همبستگی اجتماعی]] در برابر چالش‌های ملی نیز تعریف شده است.<ref>[https://www.resiliencemedia.ir/رسانه-تاب-آوری-ایران-resiliencemedia-ir/ «رسانه تاب‌آوری ایران»، خبرگزاری تاب‌آوری ایرانیان]؛ [https://khabarpu.com/b.htm?u=تاب‌آوری-ایران-در-بزنگاه-بحران-جهانی_c2hhcmdoZGFpbHkuY29tLyVEOCVBOCVEOCVBRSVEOCVCNC0lRDglQjElRDklODglRDglQjIlRDklODYlRDglQTclRDklODUlRDklODctMTAwLzEwOTc5NDMt_2LTYsdmC «تاب‌آوری ایران در بزنگاه بحران جهانی»، روزنامه شرق]</ref> تاب‌آوری دارای کاربردهای مختلف چون تاب‌آوری خانوادگی، سازمانی، فرهنگی، اقتصادی، زیست‌محیطی، حکمرانی و ملی است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص 8،]</ref>


تاب‌آوری ایرانی بیانگر توانمندی‌های تاریخی و نهادی مردم ایران در عرصه‌های مختلف در مواجهه با بحران‌ها و شوک‌های غیرقابل پیش‌بینی است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص  8.]</ref> در ادبیات راهبردی، وجه تمایز مقاومت از تاب‌آوری در این است که مقاومت بر ایستادگی فیزیکی تأکید دارد، اما تاب‌آوری به معنای توانایی یک سیستم برای بهبود و بازگشت به مسیر توسعه پس از وقوع شوک است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، 8-9.]</ref> تاب‌آوری در ایران در دو سطح بررسی شده است:
تاب‌آوری ایرانی بیانگر توانمندی‌های تاریخی و نهادی مردم ایران در عرصه‌های مختلف در مواجهه با بحران‌ها و شوک‌های غیرقابل پیش‌بینی است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، ص  8.]</ref> در ادبیات راهبردی، وجه تمایز مقاومت از تاب‌آوری در این است که مقاومت بر ایستادگی فیزیکی تأکید دارد، اما تاب‌آوری به معنای توانایی یک سیستم برای بهبود و بازگشت به مسیر توسعه پس از وقوع شوک است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمه‌ای بر تصویر ایران تاب‌آور»، 1403ش، 8-9.]</ref> تاب‌آوری در ایران در دو سطح بررسی شده است: