| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
== اهمیت و جایگاه == | == اهمیت و جایگاه == | ||
از منظر پژوهشگران حقوق اساسی، مقام رهبری مهمترین و اصلیترین نهاد نظام جمهوری اسلامی ایران است که مطابق قانون اساسی در اعمال مستقیم و غیرمستقیم قدرت سیاسی نقش اساسی دارد. نظریه امام خمینی مبانی فکری و نظری نظام را شکل داده و قانون اساسی بهعنوان ترجمان حقوقی این نظریه، بر اساس «ولایت امر و امامت مستمر»، زمینۀ تحقق رهبری فقیه جامعالشرایط را فراهم کرده است. بر اساس | از منظر پژوهشگران حقوق اساسی، مقام رهبری مهمترین و اصلیترین نهاد نظام جمهوری اسلامی ایران است که مطابق قانون اساسی در اعمال مستقیم و غیرمستقیم قدرت سیاسی نقش اساسی دارد. نظریه امام خمینی مبانی فکری و نظری نظام را شکل داده و قانون اساسی بهعنوان ترجمان حقوقی این نظریه، بر اساس «ولایت امر و امامت مستمر»، زمینۀ تحقق رهبری فقیه جامعالشرایط را فراهم کرده است. بر اساس قانون اساسی، رهبری با عنوان «ولایت امر و امامت امت» در راس نظام قرار دارد و قوای سهگانه زیر نظر وی اداره میشوند. در سلسله مراتب قواعد حقوقی، موازین شرعی در راس قرار داشته و رهبر بهعنوان نماد عینی اجتهاد مستمر، نقش ضامن عدم انحراف سازمانها از وظایف اسلامی را بر عهده دارد. قانون اساسی محدوده اختیارات رهبر را مطلق و گسترده دانسته و در صورت تعارض میان حوزه حقوقی و نظری، حوزه حقوقی تابع حوزه نظری و فلسفی است. حاکمیت در جمهوری اسلامی ایران از طریق قوانین الهی و رهبری (ولایت فقیه) اعمال میشود.<ref>شفیعیفر، «جایگاه ولایت فقیه در حقوق اساسى جمهورى اسلامى ایران»، 1378ش، ص62-66.</ref> | ||
== شرایط و صفات == | == شرایط و صفات == | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۱۴: | ||
== نهادهای مرتبط == | == نهادهای مرتبط == | ||
[[مجلس خبرگان رهبری]]: نهاد منتخب مردم برای انتخاب، نظارت و برکناری رهبر. | [[مجلس خبرگان رهبری]]: نهاد منتخب مردم برای انتخاب، نظارت و برکناری رهبر جمهوری اسلامی ایران. | ||
[[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]: نهاد مشورتی و تصمیمگیر برای حل معضلات نظام و اختلاف میان مجلس و شورای نگهبان. | [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]]: نهاد مشورتی و تصمیمگیر برای حل معضلات نظام و اختلاف میان مجلس و شورای نگهبان. | ||
[[شورای موقت رهبری]]: شورای سهنفره برای انجام وظایف رهبری در فواصل بین درگذشت و انتخاب رهبر جدید.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | [[شورای موقت رهبری]]: شورای سهنفره برای انجام وظایف رهبری در فواصل بین درگذشت و انتخاب رهبر جدید.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | ||
== تمایز با شاه و دیکتاتور == | == تمایز با شاه و دیکتاتور == | ||
