آسیاب بچرخ: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''آسیاب بچرخ'''}}؛ از بازی‌های کهن و گروهی رایج بین کودکان در ایران.

'''آسیاب بچرخ،''' یک [[بازی]] گروهی است که [[کودک|کودکان]]، اعم از [[دختر]] و پسر، دست یکدیگر را گرفته و به حالت دایره‌ای می‌ایستند. این بازی محدودیت فضایی نداشته و در فضای بسته و باز قابل اجرا شدن است. برای انجام آن نیز، به هیچ وسیلهٔ خاصی نیاز نیست.<ref>[https://ketabak.org/content/معرفی-بازی-آسیاب‌بچرخ «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وب‌سایت کتابک.]</ref>

یکی از کودکان، یا گاهی یک نفر از بزرگ‌ترها، به‌عنوان استاد در بازی انتخاب شده و در وسط دایره می‌ایستد. استاد، معمولاً کسی است که تمام بچه‌ها او را قبول دارند و زرنگ‌تر از بقیه است.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref> وی، با جملۀ آسیاب بچرخ، فرمان چرخش کودکان را صادر می‌کند. در برخی نقاط [[ایران]]، کودکان تنها می‌چرخند و این کار را این‌قدر ادامه می‌دهند تا بر اثر گیجی سرشان، به زمین بیفتند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازی‌های ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳۴؛{{سخ}}

بازیکنان در این بازی، باید علاوه بر انجام دستورات استاد، جواب او را نیز با جملاتی مشخص بدهند؛ برای مثال، در پاسخ به آسیاب پاشو، بازیکنان باید بگویند: پا میشم و همزمان می‌ایستند.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430.</ref>

قانون دیگر بازی این است که کودکان، در صورتی که نتوانند فرمان‌های استاد را به‌صورت کامل اجرایی کنند، باید ادای آن را دربیاورند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازی‌های ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳5.</ref> برای مثال، استاد دستور می‌دهد؛ آسیاب قلیان بکش و بچه‌ها در این‌جا باید ادای قلیان کشیدن را دربیاورند یا درجایی استاد دستور [[خواب|خوابیدن]] می‌دهد و کودکان طوری وانمود می‌کنند که گویا به خواب رفته‌اند. گاهی نیز، در شرایطی که این بازی توسط دختران اجرا شود، دستور آسیاب برقص، توسط استاد داده می‌شود.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref>

آسیاب بچرخ *** می‌چرخم

آسیاب بشین *** می‌شینم

آسیاب پاشو *** پا نمی‌شم

جون بابا جون *** پا نمی‌شم

جون مامان جون *** پا نمی‌شم

جون خاله جون *** پا نمی‌شم

جون دایی جون *** پا نمی‌شم

جون چمدون یا هرچیز دیگری که به بازی جنبهٔ شوخی بدهد *** پا نمی‌شم

جون خودتون *** پا نمی‌شم

جون خدا جون *** پا می‌شم<ref>[https://gardeshgari724.ir/%d8%a8%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%85%d8%ad%d9%84%db%8c-%d8%a2%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%a8-%d8%a8%da%86%d8%b1%d8%ae-%d8%a8%d9%87-%da%86%d9%87-%d8%b5%d9%88%d8%b1%d8%aa-%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d8%9f/ «بازی محلی آسیاب بچرخ به چه صورت است؟»، وب‌سایت گردشگری724.]</ref>

در این مرحله، بازیکنان می‌ایستند و استاد به دستورات خود ادامه می‌دهد تا بازیکنان یک به یک از بازی حذف شوند یا این‌که حذف شدنی در کار نیست و کودکان تنها برای بازی و سرگرمی این کار را انجام می‌دهند. در آخر، استاد با گفتن آسیاب تندترش کن، تندتر و تندترش کن، از کودکان می‌خواهد که هیجان بیش‌تری را بروز داده و با سرعت بیشتری بچرخند.