جزیره آریانا: تفاوت میان نسخه‌ها

جزیره آریانا در خلیج فارس، با پیشینۀ تاریخی مالکیت ایران، هم‌اکنون تحت حاکمیت امارات است. این جزیره به‌عنوان منطقۀ حفاظت‌شده رامسر و میراث جهانی یونسکو و اهمیت راهبردی و منابع نفتی شناخته می‌شود. ایران بر اساس اسناد تاریخی، نقشه‌ها و حقوق دریاها ادعای مالکیت دارد و اقدامات دیپلماتیک و کارزارهای مردمی برای بازپس‌گیری آن انجام داده است. امارات نیز با توسعۀ زیرساخت و سرمایه‌گذاری سعی در تثبیت حاکمیت خود در این جزیره دارد.

جزیره آریانا به‌همراه [[جزیره زرکوه]] با برخورداری از منابع سرشار نفت و جایگاه راهبردی خود در کریدورهای حیاتی دریایی، می‌توانند نقشی کلیدی در تأمین امنیت انرژی و پایداری اقتصادی ایران ایفا کنند. حاکمیت بر این جزایر امکان نظارت بر مسیرهای ترانزیت انرژی، تضمین ثبات بازارهای منطقه و تقویت توان بازدارندگی کشور را فراهم می‌آورد و بی‌توجهی به آن می‌تواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی در پی داشته باشد.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>

در طول تاریخ، از دوران باستان تا دورهٔ معاصر، تمامی جزایر خلیج فارس تحت حاکمیت ایران قرار داشتند.<ref>[https://www.aparat.com/v/Z387y «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات.]</ref> جدایی جزیرهٔ زرکوه از قلمرو ایران، فرآیندی تدریجی بود که در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی و در چارچوب مداخلات استعماری شکل گرفت.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> در سال ۱۹۰۸م همزمان با اشغال [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|جزایر سه‌گانه]] [[جزایر سه‌گانه خلیج فارس|خلیج فارس]]  نیروهای بریتانیا این جزیره را نیز به تصرف خود درآوردند.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%85 ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref> در این دوره، به‌دلیل ضعف حکومت پهلوی و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، بریتانیا با انعقاد قراردادهای تحت‌الحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یک‌جانبه از موافقت‌نامه‌های مرزی، به‌تدریج کنترل عملی بر این جزایر را به دست گرفت. پیش از خروج از منطقه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، بریتانیا مرزهای دریایی را میان شیخ‌نشین‌های تازه‌تأسیس ترسیم کرد و کنترل جزایر را<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> بدون عقد هرگونه قرارداد، در اختیار آن‌ها قرار داد. این وضعیت حاصل سیاست‌های حکومت پهلوی و اقدامات بریتانیا بود که در نهایت منجر به تسلط امارات بر جزایر در سال ۱۳۵۲ش شد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/آریانا-و-زرکوه-را-پس-بگیریم ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>

دولت ایران در آن مقطع، به‌دلیل فقدان روابط دیپلماتیک مؤثر و حمایت بین‌المللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را به مرحلهٔ عمل برساند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأ حقوقی ایجاد کرد که زمینه را برای تثبیت ادعاهای مالکیت از سوی امارات فراهم ساخت.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>

== اسناد حاکمیت ایران بر جزیره ==