| خط ۹۴: | خط ۹۴: | ||
بر پایه فصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول ۱۵۲ تا ۱۵۵)، سیاست خارجی این کشور بر نفی سلطهجویی و سلطهپذیری، حفظ استقلال همهجانبه، روابط صلحآمیز با دولتهای غیرمحارب و عدم مداخله در امور داخلی سایر ملتها استوار است.<ref>هدایتنیا، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با مقدمه و ضمائم با آخرين اصلاحات، 1381ش، ص101.</ref> در ساختار سیاسی ایران، تعیین سیاستهای کلی نظام در حوزه خارجی و نظارت بر آنها بر عهده رهبر جمهوری اسلامی است و اجرای این سیاستها توسط وزارت امور خارجه انجام میگیرد.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-231/935232-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF ایوبی، «سیاست خارجی کشور چگونه اداره میشود؟»، وبسایت روزنامۀ شرق؛]مدنی، قانون اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، 1389ش، ص340-345.</ref> مبانی عقیدتی این سیاست نیز بر اصولی چون تلاش برای سعادت بشر،<ref>هدایتنیا، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با مقدمه و ضمائم با آخرين اصلاحات، 1381ش، ص44.</ref> تعهد برادرانه نسبت به مسلمانان، دفاع از حقوق آنان و حمایت از مبارزات حقطلبانه مستضعفان در برابر مستکبران، بنا شده است<ref>هدایتنیا، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با مقدمه و ضمائم با آخرين اصلاحات، 1381ش، ص101.</ref> که پژوهشگران، رویکرد ایران در حمایت از فلسطین را نیز در همین چارچوب ارزیابی میکنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/91970/%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?rcids=83046 «دفاع از فلسطین سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> جمهوری اسلامی ایران با اکثریت کشورهای جهان روابط دیپلماتیک متعارف دارد؛ با این حال، روابط آن با ایالات متحده آمریکا، برخی متحدان غربی آن و اسرائیل با تقابل و تنش جدی همراه است. در ادبیات مقامات جمهوری اسلامی، ریشۀ اصلی این مخالفتها نه در مسائلی چون پروندۀ هستهای یا حقوق بشر، بلکه در ماهیت الگوی مردمسالاری دینی، استقلالطلبی و چالشآفرینی این نظام برای فرهنگ غربی ارزیابی میشود.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D9%8A-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9F/151575 «علت دشمنی با ایران؟»، وبسایت پرسمان.]</ref> در همین راستا، سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهمترین اصل در سیاست خارجی را حفظ هویت نظام و پافشاری بر ارزشهای دینی و تمدنی دانسته و هرگونه عقبنشینی از این مواضع را مخدوشکنندۀ عزت ملی تلقی میکند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/376849/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C حاتمیراد، «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از نگاه مقام معظم رهبری»، 1385ش، ص180.]</ref> | بر پایه فصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول ۱۵۲ تا ۱۵۵)، سیاست خارجی این کشور بر نفی سلطهجویی و سلطهپذیری، حفظ استقلال همهجانبه، روابط صلحآمیز با دولتهای غیرمحارب و عدم مداخله در امور داخلی سایر ملتها استوار است.<ref>هدایتنیا، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با مقدمه و ضمائم با آخرين اصلاحات، 1381ش، ص101.</ref> در ساختار سیاسی ایران، تعیین سیاستهای کلی نظام در حوزه خارجی و نظارت بر آنها بر عهده رهبر جمهوری اسلامی است و اجرای این سیاستها توسط وزارت امور خارجه انجام میگیرد.<ref>[https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-231/935232-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF ایوبی، «سیاست خارجی کشور چگونه اداره میشود؟»، وبسایت روزنامۀ شرق؛]مدنی، قانون اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، 1389ش، ص340-345.</ref> مبانی عقیدتی این سیاست نیز بر اصولی چون تلاش برای سعادت بشر،<ref>هدایتنیا، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با مقدمه و ضمائم با آخرين اصلاحات، 1381ش، ص44.</ref> تعهد برادرانه نسبت به مسلمانان، دفاع از حقوق آنان و حمایت از مبارزات حقطلبانه مستضعفان در برابر مستکبران، بنا شده است<ref>هدایتنیا، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران با مقدمه و ضمائم با آخرين اصلاحات، 1381ش، ص101.</ref> که پژوهشگران، رویکرد ایران در حمایت از فلسطین را نیز در همین چارچوب ارزیابی میکنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/91970/%D8%AF%D9%81%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D9%84%D8%B3%D8%B7%DB%8C%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?rcids=83046 «دفاع از فلسطین سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> جمهوری اسلامی ایران با اکثریت کشورهای جهان روابط دیپلماتیک متعارف دارد؛ با این حال، روابط آن با ایالات متحده آمریکا، برخی متحدان غربی آن و اسرائیل با تقابل و تنش جدی همراه است. در ادبیات مقامات جمهوری اسلامی، ریشۀ اصلی این مخالفتها نه در مسائلی چون پروندۀ هستهای یا حقوق بشر، بلکه در ماهیت الگوی مردمسالاری دینی، استقلالطلبی و چالشآفرینی این نظام برای فرهنگ غربی ارزیابی میشود.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86%D9%8A-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9F/151575 «علت دشمنی با ایران؟»، وبسایت پرسمان.]</ref> در همین راستا، سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، مهمترین اصل در سیاست خارجی را حفظ هویت نظام و پافشاری بر ارزشهای دینی و تمدنی دانسته و هرگونه عقبنشینی از این مواضع را مخدوشکنندۀ عزت ملی تلقی میکند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/376849/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%B8%D9%85-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C حاتمیراد، «سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از نگاه مقام معظم رهبری»، 1385ش، ص180.]</ref> | ||
== کارآمدی == | |||
پژوهشگران کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اهداف و شاخصهای درونی آن ارزیابی کرده و نشانههای زیر را بهعنوان جلوههای کارآمدی این نظام برشمردهاند: | |||
* بقای نظام علیرغم هشت سال جنگ تحمیلی عراق علیه ایران،<ref>مصباح یزدی، حکیمانهترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.</ref> [[جنگ دوازه روزه|جنگ دوازده روزه]]،<ref>[https://www.shabestan.news/news/1845200/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%DB%B1%DB%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87 «جنگ ۱۲ روزه، تصویری آشکار از کارآمدی نظام ولایت و حکمرانی اندیشهٔ امامت بود»، خبرگزاری شبستان.]</ref> [[جنگ رمضان|جنگ رمضان،]]<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6797790/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%85 «جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلامی؛ راوی روایت پیروزی باشیم»، خبرگزاری مهر.]</ref> تحریمهای فراگیر، ترورهای گسترده و چندین رویداد داخلی؛ | |||
* ایجاد انسجام ملی و جلوگیری از فروپاشی در جامعهای با تنوع قومی و مذهبی؛ | |||
* احیای ارزشهای دینی و حاکمیت شرع در عرصه عمومی جامعه؛ | |||
* دستیابی به خودباوری و خودکفایی در فناوریهای هستهای، موشکی، پزشکی و صنعتی؛ | |||
* تبدیلشدن ایران به الگویی برای جنبشهای بیداری اسلامی در منطقه و جهان؛ | |||
* وجود ضمانت اجرایی درونی (باور مردمی به وجوب شرعی اطاعت از قانون) در کنار ضمانتهای بیرونی؛ | |||
* ایفای نقش [[ولایت فقیه]] بهعنوان نقطه وحدتبخش و هماهنگکنندۀ قوای سهگانه در شرایط بحرانی.<ref>مصباح یزدی، حکیمانهترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.</ref> | |||
== دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی ایران == | == دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی ایران == | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۲۵: | ||
* در بخش کشاورزی، تولیدات ۷/۶ برابر شده و خودکفایی ۹۰درصدی در مواد غذایی حاصل شده است. | * در بخش کشاورزی، تولیدات ۷/۶ برابر شده و خودکفایی ۹۰درصدی در مواد غذایی حاصل شده است. | ||
* در حوزۀ ورزش، شمار فدراسیونها از ۲۰ به ۵۱ و کرسیهای بینالمللی از ۳ به بیش از ۱۷۰ افزایش یافته است.<ref>[https://gu.ac.ir/moshaver-zanan/ContextPage?id=23270 «نگاهی به مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران»، وبسایت دانشگاه گلستان؛] [https://hawzah.net/fa/goharenab/View/82478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «نگاهی به مهم ترین دستاوردهای انقلاب در بیانات رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | * در حوزۀ ورزش، شمار فدراسیونها از ۲۰ به ۵۱ و کرسیهای بینالمللی از ۳ به بیش از ۱۷۰ افزایش یافته است.<ref>[https://gu.ac.ir/moshaver-zanan/ContextPage?id=23270 «نگاهی به مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران»، وبسایت دانشگاه گلستان؛] [https://hawzah.net/fa/goharenab/View/82478/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «نگاهی به مهم ترین دستاوردهای انقلاب در بیانات رهبر انقلاب»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
== چالشها و نارضایتیها == | |||
در مقابل، برخی پژوهشگران و نهادهای تحلیلی بر مشکلات و نارضایتیهای قابل توجهی اشاره دارند. به گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، درصد فقرا از ۳۰درصد در ۱۴۰۰ش به ۳۶درصد در سال ۱۴۰۳ش افزایش یافته و حدود ۵/۸ میلیون نفر به جمعیت فقیران اضافه شده است. به گفته تحلیلگران، حداقل دستمزد کارگران همواره از نرخ تورم مزمن (بیش از ۳۰درصد در دهه اخیر) عقب مانده و پدیده «شاغلین فقیر» ظهور کرده است. همچنین جمعیت حاشیهنشینان از ۱۰ میلیون نفر در سال ۱۳۹۵ش به ۱۴ میلیون نفر در سال ۱۴۰۰ش رسیده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/938927/%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF «۹۲ درصد جامعه به نوعی اظهار نارضایتی میکنند/ مردم ایران فقیرتر شدهاند»، خبرگزاری فرارو.]</ref> بر اساس برخی نظرسنجیها، ۸۵<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/704354/%D9%A8%D9%A5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF «٨٥ درصد مردم ناراضی هستند/ برای مردم، نظام و دولت تفاوتی ندارند»، وبسایت عصر ایران.]</ref> تا ۹۲درصد<ref>[https://fararu.com/fa/news/938927/%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF «۹۲ درصد جامعه به نوعی اظهار نارضایتی میکنند/ مردم ایران فقیرتر شدهاند»، خبرگزاری فرارو.]</ref> مردم به نحوی اظهار نارضایتی کردهاند و مهمترین مشکلات عنوانشده، مسائل اقتصادی (فقر، بیکاری، گرانی، نابرابری و تبعیض) بوده است. تحلیلگران علل ساختاری این مشکلات را شامل تحریمهای بینالمللی، ناکارآمدی سیاست خارجی در استفاده از ظرفیتهای اقتصاد جهانی، و کژکارکردی نظام حکمرانی سیاسی و اقتصادی دانستهاند. برخی نیز بر لزوم گفتوگوی دولت با معترضان و بازنگری در سیاستهای داخلی و خارجی برای کاهش نارضایتیها تأکید کردهاند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/704354/%D9%A8%D9%A5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF «٨٥ درصد مردم ناراضی هستند/ برای مردم، نظام و دولت تفاوتی ندارند»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | |||
== اپوزیسیون نظام جمهوری اسلامی ایران == | |||
اپوزیسیون نظام جمهوری اسلامی ایران سابقهای همزاد با تأسیس این نظام دارد و تاکنون نزدیک به ۳۶ گروه با هدف براندازی جمهوری اسلامی اعلام موجودیت کردهاند. به نظر پژوهشگران اکثریت قاطع گروههای آن پیرو یا متأثر از اندیشههای مارکسیستی-کمونیستی و با انشعابات متعدد داخلی مواجه بودهاند. قدیمیترین این گروهها عبارتند از حزب دموکرات کردستان ایران (۱۳۲۴ش)، سازمان مجاهدین خلق (۱۳۴۴ش) و کومله (۱۳۴۲ش).<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/611191-%D8%BA%D8%B1%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B1%D8%A8 «غروب اپوزیسیون جمهوری اسلامی در غرب!»، وبسایت اقتصاد نیوز.]</ref> برخی از این گروهها از جمله مجاهدین خلق با انجام عملیاتهای تروریستی متعدد در سالهای نخستین پس از پیروزی انقلاب، به مقابله مسلحانه با نظام جمهوری اسلامی پرداختهاند و چهرههای سرشناس نظام از جمله [[سید محمد حسین بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]، [[محمدعلی رجایی]] را ترور کرده است.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9879/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%DB%B4%DB%B5-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وبسایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> بر اساس تحلیلها، در حالحاضر اکثریت اعضای این گروهها در خارج از کشور زندگی میکنند و فعالیت آنان بیشتر به صدور بیانیه، برگزاری کنگره و گاه اقدامات تروریستی خلاصه میشود. گروههای مسلح کرد نیز بر اثر توافق امنیتی ایران و عراق (۱۴۰۲ش) خلع سلاح شده و مقر خود را از نزدیکی مرز ایران از دست دادهاند. مجاهدین خلق نیز پس از اخراج از فرانسه، عراق و آلبانی، در حالحاضر در تکاپوی یافتن کشوری جدید برای اسکان است. در دهۀ نود نیز گروههای تازهتأسیسی مانند «شورای ملی تصمیم ایران» با شعار گذار از جمهوری اسلامی و «فرشگرد» با محوریت رضا پهلوی شکل گرفتهاند.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-57/611191-%D8%BA%D8%B1%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%BA%D8%B1%D8%A8 «غروب اپوزیسیون جمهوری اسلامی در غرب!»، وبسایت اقتصاد نیوز.]</ref>رضا پهلوی در جریان [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴]]<nowiki/>ش با صدور فراخوان، به تشدید خشونتها و تبدیل تجمعات اعتراضی به درگیریهای مسلحانه دامن زد.<ref>[[نتیجه فراخوان رضا پهلوی چه بود؟|«نتیجه فراخوان رضا پهلوی چه بود؟»، خبرگزاری مهر.]]</ref> | |||
== روز جمهوری اسلامی == | == روز جمهوری اسلامی == | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۴۳: | ||
* مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، عباس کعبی، تهران، انتشارات پژواک عدالت، 1395ش.<ref>[https://taaghche.com/book/20353/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «کتاب مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت طاقچه.]</ref> | * مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، عباس کعبی، تهران، انتشارات پژواک عدالت، 1395ش.<ref>[https://taaghche.com/book/20353/%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «کتاب مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت طاقچه.]</ref> | ||
* ''نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران''، محمدجواد ارسطا، قم، بوستان کتاب، چاپ اول، ۱۳۸۹ش.<ref>[https://www.gisoom.com/book/11146608/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت گیسوم.]</ref> | * ''نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران''، محمدجواد ارسطا، قم، بوستان کتاب، چاپ اول، ۱۳۸۹ش.<ref>[https://www.gisoom.com/book/11146608/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ «نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت گیسوم.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
