جز رضا عسکری صفحهٔ پیشنویس:پیشنویس:جزایر سهگانه خلیج فارس را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به پیشنویس:جزایر سهگانه خلیج فارس منتقل کرد برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== اهمیت == | == اهمیت == | ||
جزایر | '''اهمیت ترانزیت انرژی''': جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک به دلیل واقعشدن در مسیر تردد کشتیها در تنگه هرمز که حدود ۴۰درصد از نفت جهان و بیشتر نفت منطقه خلیجفارس از آن عبور میکند، از اهمیت بالایی برخوردارند. قرارگیری آنها در این آبراه، امکان کنترل و نظارت بر ترددهای دریایی، سواحل شمالی و جنوبی خلیجفارس و پهنۀ وسیعی از آبهای منطقه را فراهم میکند. | ||
'''اهمیت نظامی و امنیتی''': در صورت استفاده نظامی، این جزایر میتوانند تردد در خلیجفارس را تحت کنترل درآورده یا حتی جریان نفت و کالاها را مسدود کنند. از دیدگاه آمریکا، حفاظت از بازبودن این تنگه یک منفعت حیاتی ملی محسوب میشود. | |||
'''تکیهگاه دفاعی و عملیاتی''': این جزایر بهعنوان تکیهگاه دفاعی برای تنگه هرمز و نقاط کنترلی بر کریدورهای دریایی عمل میکنند و صحنه مناسبی برای عملیات دریایی ایران در پهنه خلیجفارس فراهم میکنند. حاکمیت بر آنها قدرت کنترل ایران را از نظر نظامی، سیاسی و تجاری در منطقه تقویت میکند. این جزایر اگر تحت کنترل یک قدرت بیگانه قرار گیرند، میتوانند تهدیدی امنیتی برای ایران محسوب شوند. در عین حال، در دست ایران به عنوان ابزاری بازدارنده برای تأثیرگذاری بر عبورومرور تنگه هرمز عمل میکنند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 امیری و نادری، «نقش جزایر سهگانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۴-۱۶۵.]</ref> | |||
== ادعاهای امارات بر حاکمیت جزایر == | == ادعاهای امارات بر حاکمیت جزایر == | ||
| خط ۲۹: | خط ۳۳: | ||
'''اسناد تاریخی؛''' جزایر سهگانه از دیرباز در قلمرو ایران قرار داشتهاند. در سدههای هجدهم و نوزدهم میلادی، این جزیرهها بهطور مستقیم تحت صلاحیت و ادارهٔ والینشین لنگه بودند که خود بخشی اداری از استان فارس محسوب میشد. شواهد تاریخی حاکمیت ایران بر این جزایر در اسناد رسمی، مدارک تاریخی، راهنمایهای دریانوردی، سالنامهها، گزارشهای روزانه، نقشههای سیاسی و گزارشهای اداری و یادداشتهای رسمی وزارت خارجه انگلیس و ادارهٔ امور هندوستان در بریتانیا، طی سدههای هفدهم و هجدهم و بهویژه در قرن نوزدهم میلادی نیز این امر مشهود است. این جزایر در نقشهٔ لرد کرزن از ایران (سال ۱۸۹۲م)، نقشهٔ ادارهٔ مساحی هندوستان (سال ۱۸۹۷م)، کتابچههای راهنمای دریانوردی خلیجفارس (چاپ ۱۸۶۴م) و گزارشهای اداری دولت انگلیس در سالهای ۱۸۷۵ و ۱۸۷۶م، بهعنوان قلمرو ایران ثبت شدهاند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۴.]</ref> | '''اسناد تاریخی؛''' جزایر سهگانه از دیرباز در قلمرو ایران قرار داشتهاند. در سدههای هجدهم و نوزدهم میلادی، این جزیرهها بهطور مستقیم تحت صلاحیت و ادارهٔ والینشین لنگه بودند که خود بخشی اداری از استان فارس محسوب میشد. شواهد تاریخی حاکمیت ایران بر این جزایر در اسناد رسمی، مدارک تاریخی، راهنمایهای دریانوردی، سالنامهها، گزارشهای روزانه، نقشههای سیاسی و گزارشهای اداری و یادداشتهای رسمی وزارت خارجه انگلیس و ادارهٔ امور هندوستان در بریتانیا، طی سدههای هفدهم و هجدهم و بهویژه در قرن نوزدهم میلادی نیز این امر مشهود است. این جزایر در نقشهٔ لرد کرزن از ایران (سال ۱۸۹۲م)، نقشهٔ ادارهٔ مساحی هندوستان (سال ۱۸۹۷م)، کتابچههای راهنمای دریانوردی خلیجفارس (چاپ ۱۸۶۴م) و گزارشهای اداری دولت انگلیس در سالهای ۱۸۷۵ و ۱۸۷۶م، بهعنوان قلمرو ایران ثبت شدهاند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۴.]</ref> | ||
'''حقوق بینالملل؛''' در کنوانسیون ۱۹۸۲م سازمان ملل، عرض آبهای سرزمینی حداکثر ۱۲ مایل دریایی تعیین شده است. در مورد | '''حقوق بینالملل؛''' در کنوانسیون ۱۹۸۲م سازمان ملل، عرض آبهای سرزمینی حداکثر ۱۲ مایل دریایی تعیین شده است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۳.]</ref> جزایر سهگانه (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی) شامل این قاعده هستند، زیرا فاصله آنها از خاک اصلی کشور بیش از ۱۲ مایل دریایی است و به همین دلیل دارای آب داخلی و سرزمینی مختص به خود هستند. با این حال، از آنجا که فاصله این جزایر از یکدیگر و از خاک اصلی در جهت شمالی-جنوبی کمتر از ۲۴ مایل دریایی است، آبهای سرزمینی آنها با یکدیگر همپوشانی پیدا میکند. بنابراین، حاکمیت ایران بر آبهای داخلی این جزایر و آبهای پشت خط مبدا از نوع حاکمیت مطلق است، در حالی که حاکمیت بر آبهای سرزمینی دارای ماهیت نسبی است. اگر جزایر سهگانه وجود نداشتند، آبهای سرزمینی ایران حداکثر تا ۱۲ مایل دریایی گسترش مییافت و حاکمیت دریایی ایران محدود میشد و بخش وسیعی از شرق و جنوب خلیج فارس و غرب تنگه هرمز از حوزه حاکمیت ایران خارج میشد. اما به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب جزایر سهگانه در محور شمالی-جنوبی و فاصله کمتر از ۲۴ مایل از یکدیگر، این جزایر موجب شدهاند که دریای سرزمینی ایران در قالب دو دایره متداخل به سمت جنوب گسترش یابد و حاکمیت ایران بر اساس قوانین دریایی به سمت آبهای جنوبی گسترش یابد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%DA%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 امیری و نادری، «نقش جزایر سهگانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۰.]</ref> | ||
اما فاصلۀ ابوموسی تا شارجه امارات حدود ۶۴ کیلومتر و بیش از ۲۴ مایل است. بر اساس قواعد حقوق دریاها، در چنین حالتی آبهای آزاد بین دو سرزمین وجود دارد و ادعای مالکیت سرزمینی امارات بر جزایر سهگانه فاقد پشتوانه حقوقی است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960098-10357-99-69.pdf رضاییسرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، ۱۳۹۵ش، ص۷۳-۷۴]</ref> | |||
'''اصل استوپل؛''' بر اساس اصل استوپل در حقوق بینالملل، وقتی یک کشور موضع مشخصی اتخاذ میکند، نمیتواند بعداً برخلاف آن عمل کند. در مورد جزایر سهگانه (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی)، اسناد رسمی بریتانیا و موافقتنامههای بینالمللی، حق حاکمیت ایران را به رسمیت شناختهاند. از جمله این مستندات عبارت است از: | '''اصل استوپل؛''' بر اساس اصل استوپل در حقوق بینالملل، وقتی یک کشور موضع مشخصی اتخاذ میکند، نمیتواند بعداً برخلاف آن عمل کند. در مورد جزایر سهگانه (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی)، اسناد رسمی بریتانیا و موافقتنامههای بینالمللی، حق حاکمیت ایران را به رسمیت شناختهاند. از جمله این مستندات عبارت است از: | ||
| خط ۵۸: | خط ۶۴: | ||
* امیریپری، فاطمه، «بررسی مسئله جزایر سهگانه در دورۀ پهلوی با نگاهی به عملکرد دولت و مجلس»، ''نشریه اسناد بهارستان''، پیاپی ۲، تابستان ۱۳۹۲ش. | * امیریپری، فاطمه، «بررسی مسئله جزایر سهگانه در دورۀ پهلوی با نگاهی به عملکرد دولت و مجلس»، ''نشریه اسناد بهارستان''، پیاپی ۲، تابستان ۱۳۹۲ش. | ||
* امیری، علی و نادری، حجت، «نقش جزایر سهگانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شمارهٔ ۵۶، بهار ۱۳۹۹ش. | |||
* جالینوسی، احمد و رستمی، طیبه، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، فصلنامهٔ تخصصی مطالعات خلیجفارس، سال دوم، شمارهٔ سوم، پاییز ۱۳۹۵ش. | * جالینوسی، احمد و رستمی، طیبه، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سهگانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، فصلنامهٔ تخصصی مطالعات خلیجفارس، سال دوم، شمارهٔ سوم، پاییز ۱۳۹۵ش. | ||
* رضاییسرچقا، مجتبی، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، مطالعات خلیج فارس، سال دوم، شمارۀ ۴، زمستان ۱۳۹۵ش و بهار ۱۳۹۶ش. | * رضاییسرچقا، مجتبی، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانيت حاکميت ايران بر جزاير سهگانۀ خليج فارس»، مطالعات خلیج فارس، سال دوم، شمارۀ ۴، زمستان ۱۳۹۵ش و بهار ۱۳۹۶ش. | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
