بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
گاهی برای باورپذیر کردن شایعه، بخشی از خبر تاییدشده و واقعیت در آن گنجانده میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1185625/%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C?q=%D8%B4%D8%A7%D حسیننژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص۴1.]</ref> [[قرآن]] شایعهپردازان را '''مرجفون''' نامیده<ref>سوره احزاب، آیه 60.</ref> بهمعنای کسانیکه شایعه میپراکنند تا جامعه را دچار تشویش و اضطراب کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/27575/17/458/%C2«Ù
ÙرÙجÙÙÙÙÙ%C2»_از_Ù
ادÙ_%C2«Ø§Ø±Ø¬Ø§Ù%C2»Ø مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج17، ص458.]</ref> مطالعات نشان میدهد که شایعات در همهٔ جوامع وجود دارد. بعضی پژوهشگران عقیده دارند هرجا که [[انسان]] و [[زبان]] وجود دارد. شایعه نیز به وجود میآید.<ref>[https://www.qjmst.ir/article_27122_a4111706bdc4b0445173f69f8418889b.pdf عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص66.]</ref> دانشمندان [[علوم اجتماعی]]، شایعه را جزئی از [[فرهنگ]]<ref>[https://sid.ir/paper/222064/fa چراغی، «شایعه و شایعهپردازی در عصر قاجار»، ۱۳۹۰ش، ص۲۲.]</ref> و یک پدیدهٔ اجتماعی تلقی میکنند.<ref>[https://www.qjmst.ir/article_27122_a4111706bdc4b0445173f69f8418889b.pdf عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص67.]</ref> | گاهی برای باورپذیر کردن شایعه، بخشی از خبر تاییدشده و واقعیت در آن گنجانده میشود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1185625/%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C?q=%D8%B4%D8%A7%D حسیننژاد، «شایعه و کارکردهای آن در عملیات روانی»، ۱۳۸۴ش، ص۴1.]</ref> [[قرآن]] شایعهپردازان را '''مرجفون''' نامیده<ref>سوره احزاب، آیه 60.</ref> بهمعنای کسانیکه شایعه میپراکنند تا جامعه را دچار تشویش و اضطراب کنند.<ref>[https://lib.eshia.ir/27575/17/458/%C2«Ù
ÙرÙجÙÙÙÙÙ%C2»_از_Ù
ادÙ_%C2«Ø§Ø±Ø¬Ø§Ù%C2»Ø مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج17، ص458.]</ref> مطالعات نشان میدهد که شایعات در همهٔ جوامع وجود دارد. بعضی پژوهشگران عقیده دارند هرجا که [[انسان]] و [[زبان]] وجود دارد. شایعه نیز به وجود میآید.<ref>[https://www.qjmst.ir/article_27122_a4111706bdc4b0445173f69f8418889b.pdf عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص66.]</ref> دانشمندان [[علوم اجتماعی]]، شایعه را جزئی از [[فرهنگ]]<ref>[https://sid.ir/paper/222064/fa چراغی، «شایعه و شایعهپردازی در عصر قاجار»، ۱۳۹۰ش، ص۲۲.]</ref> و یک پدیدهٔ اجتماعی تلقی میکنند.<ref>[https://www.qjmst.ir/article_27122_a4111706bdc4b0445173f69f8418889b.pdf عسگری، «عوامل اجتماعی در مهندسی شایعه»، ۱۳۸۸ش، ص67.]</ref> | ||
== پیشینه == | |||
شايعهسازی، سابقه طولانی در جامعه بشری دارد. در تاریخ ایران، شایعات پیرامون زندگی و مرگ پادشاهان و درباریان، رواج بسیاری داشته است؛ از شایعه مرگ اسکندر به هنگام زخمیشدن او در جنگ با مالیان گرفته؛<ref>پیرنیا، تاریخ ایران باستان، 1362ش، ج2، ص1827-1828.</ref> تا شایعه فوت ناصرالدین شاه قاجار به هنگام کسالت او.<ref>عینالسلطنة، روزنامه خاطرات عینالسلطنة، 1368ش، ج2، ص1131.</ref> در [[نهضت مشروطه]]، شایعات فراوانی درباره شخصیتهای اصلی نهضت، در جامعه ایرانی رواج یافت.<ref>ابوالحسنی، کالبد شکافی چند شایعه درباره شیخ فضلالله نوری، 1391ش، ص13.</ref> در تاریخ صدر اسلام نیز به شایعه کشتهشدن پیامبر خدا در جنگ احد، اشاره شده که باعث تضعیف سپاه مسلمانان شد.<ref>مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ج3، 1374ش، صص114-119.</ref> | |||
== انواع شایعه == | == انواع شایعه == | ||
