برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
در [[ادبیات فارسی]]، مناجات یک موضوع ادبی است و نه یک نوع ادبی. از اینرو، مناجات در مجموعه ادبیات غنایی، جایابی شده است که بیشتر بهصورت منثور نوشته میشود. | در [[ادبیات فارسی]]، مناجات یک موضوع ادبی است و نه یک نوع ادبی. از اینرو، مناجات در مجموعه ادبیات غنایی، جایابی شده است که بیشتر بهصورت منثور نوشته میشود. | ||
==مناجات در ادبیات فارسی== | ==مناجات در ادبیات فارسی== | ||
یکی از معروفترین نمونههای مناجاتنامه، اثر خواجه عبدالله انصاری است.<ref>شميسا، انواع ادبي، چ9، 1381ش، ص252.</ref> در این مناجاتنامه، 120 فراز با واژهی «الهی...» شروع میشود. برای مثال: الهی، عذر ما بپذیر و بر عیبهای ما مگیر.<ref>رباني، مناجات و مقالات خواجه عبدالله انصاري،]بيتا[، ص2 و 5. </ref> مولانا نیز در مثنوی معنوی خود، بارها به نیایش با خداوند پرداخته است.<ref>خوارزمي، جواهر الاسرار و زواهر الانوار، 1360ش، ص9.</ref><br> | یکی از معروفترین نمونههای مناجاتنامه، اثر [[خواجه عبدالله انصاری]] است.<ref>شميسا، انواع ادبي، چ9، 1381ش، ص252.</ref> در این مناجاتنامه، 120 فراز با واژهی «الهی...» شروع میشود. برای مثال: الهی، عذر ما بپذیر و بر عیبهای ما مگیر.<ref>رباني، مناجات و مقالات خواجه عبدالله انصاري،]بيتا[، ص2 و 5. </ref> [[مولانا]] نیز در مثنوی معنوی خود، بارها به نیایش با خداوند پرداخته است.<ref>خوارزمي، جواهر الاسرار و زواهر الانوار، 1360ش، ص9.</ref><br> | ||
از آغاز سرایش اشعار فارسی تا قرن 8ام قمری، شاعران، بهویژه شاعران عارف، به سرایش مناجاتهایی منظوم و منثور پرداختهاند که غالبا در قالب مثنوی سروده شده است. مانند مناجاتهایی از رودکی، ابوشکور بلخی، ابومنصور دقیقی طوسی و [[ابوالقاسم فردوسی]] (که در شاهنامه با زبانی ساده و صمیمی، در حدود 160 بیت به مناجات پرداخته است). در منظومه ویس و رامین، اثر فخرالدین اسعد گرگانی نیز دو مناجات دیده میشود. [[ناصر خسرو]] قبادیانی نیز در پایان مثنوی روشنایینامه، مثنوی کوتاهی را در قالب مناجات سروده است. برخی از رباعیات [[ابوسعید ابوالخیر]]<ref>ملك ثابت، بررسي و تحليل مناجاتهاي منظوم فارسي، چ1، 1381ش، ص83 و 100-111 و 208.</ref> و [[بابا طاهر]] همدانی<ref>مقصود، شرح احوال و آثار دوبيتيهاي باباطاهر عريان، 1384ش، ص184.</ref> نیز حالتی دعاگونه دارد. سنایی، مناجاتی در 214 بیت را در قالب مثنوی و با زبانی ساده در کتاب حدیقة الحقیقه خود آورده است. [[نظامی گنجوی]]، در آغاز مخرن الاسرار، [[خسرو و شیرین]]، لیلی و مجنون، هفت پیکر و اسکندرنامه، برای نخستین بار، مناجاتهایی را بهصورت مستقل نوشته است. [[عطار نیشابوری]] بیش از شاعران دیگر، به مناجات پرداخته است. قالب مناجاتهای او، قصیده و مثنوی است. [[سعدی شیرازی]]، در پایان بوستان، مناجاتی را با زبانی بدون تکلف و صمیمانه آورده است. وی، همچنین قصیدهای را در مدح پیامبر بیان کرده است. اوحدی مراغهای، انوری ابیوردی، کمالالدین اسماعیل اصفهانی نیز نیایشهایی ساده،<ref>ملك ثابت، بررسي و تحليل مناجاتهاي منظوم فارسي، چ1، 1381ش، ص11-113، 116-132، 134-182 و 206.</ref> و فخرالدین عراقی دو قصیده با زبانی پیچیده، سرودهاند. برخی از نمونههای مناجات این شاعران، به شرح زیر است:<br> | از آغاز سرایش اشعار فارسی تا قرن 8ام قمری، شاعران، بهویژه شاعران عارف، به سرایش مناجاتهایی منظوم و منثور پرداختهاند که غالبا در قالب مثنوی سروده شده است. مانند مناجاتهایی از رودکی، ابوشکور بلخی، ابومنصور دقیقی طوسی و [[ابوالقاسم فردوسی]] (که در شاهنامه با زبانی ساده و صمیمی، در حدود 160 بیت به مناجات پرداخته است). در منظومه ویس و رامین، اثر فخرالدین اسعد گرگانی نیز دو مناجات دیده میشود. [[ناصر خسرو]] قبادیانی نیز در پایان مثنوی روشنایینامه، مثنوی کوتاهی را در قالب مناجات سروده است. برخی از رباعیات [[ابوسعید ابوالخیر]]<ref>ملك ثابت، بررسي و تحليل مناجاتهاي منظوم فارسي، چ1، 1381ش، ص83 و 100-111 و 208.</ref> و [[بابا طاهر]] همدانی<ref>مقصود، شرح احوال و آثار دوبيتيهاي باباطاهر عريان، 1384ش، ص184.</ref> نیز حالتی دعاگونه دارد. سنایی، مناجاتی در 214 بیت را در قالب مثنوی و با زبانی ساده در کتاب حدیقة الحقیقه خود آورده است. [[نظامی گنجوی]]، در آغاز مخرن الاسرار، [[خسرو و شیرین]]، لیلی و مجنون، هفت پیکر و اسکندرنامه، برای نخستین بار، مناجاتهایی را بهصورت مستقل نوشته است. [[عطار نیشابوری]] بیش از شاعران دیگر، به مناجات پرداخته است. قالب مناجاتهای او، قصیده و مثنوی است. [[سعدی شیرازی]]، در پایان بوستان، مناجاتی را با زبانی بدون تکلف و صمیمانه آورده است. وی، همچنین قصیدهای را در مدح پیامبر بیان کرده است. اوحدی مراغهای، انوری ابیوردی، کمالالدین اسماعیل اصفهانی نیز نیایشهایی ساده،<ref>ملك ثابت، بررسي و تحليل مناجاتهاي منظوم فارسي، چ1، 1381ش، ص11-113، 116-132، 134-182 و 206.</ref> و فخرالدین عراقی دو قصیده با زبانی پیچیده، سرودهاند. برخی از نمونههای مناجات این شاعران، به شرح زیر است:<br> | ||
