بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاکسپاری. | '''تشییع جنازه'''، همراهی و مشارکت در انتقال جنازه تا مکان خاکسپاری. | ||
تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، بهعنوان بخشی از آیین | تشییع جنازه در [[فرهنگ اسلامی]]، بهعنوان بخشی از [[آیین تدفین]]، عملی [[مستحب]] است که از یکسو، حرمت [[انسان]] درگذشته و [[بدن]] او را پاس میدارد و از سوی دیگر، به حاضران در مراسم تشییع، ناپایداری [[زندگی]] در [[دنیا]] را یادآوری میکند تا آنان از باقیمانده [[سرمایه عمر|سرمایهٔ عمر]] خویش بهرهٔ بیشتری برگیرند و آن را [[توشه آخرت]] سازند. ازاینرو در سخن و سیرهٔ [[حضرت محمد]] و [[اهلبیت]] او به حضور و مشارکت در تشییع جنازه و [[طلب آمرزش]] از [[خدا]] برای خود و درگذشتگان، سفارش شده است. | ||
== مراسم خاکسپاری == | == مراسم خاکسپاری == | ||
در فرهنگهای | در [[فرهنگ|فرهنگهای مختلف]]، مراسم [[خاکسپاری]] مردگان [[آداب]] متنوعی دارد. در فرهنگ اسلامی، [[مرگ]] به معنای جدایی [[روح]] و حقیقت وجود آدمی از جسم او است، اما بدن انسان که در وضعیت مرگ، جنازه نامیده میشود همچنان دارای احترام است و باید با آداب ویژهای به خاک سپرده شود.<ref>مجلسی، [https://ar.lib.eshia.ir/11008/31/88/حرمة_المسلم_ميتا بحار الانوار]، ۱۴۰۳ق، ج۳۱، ص۸۸.</ref> آداب اسلامی مربوط به جنازه، از هنگام [[احتضار]] به معنای آشکار شدن نشانههای مرگ در [[انسان]]، آغاز میشود. در چارچوب فرهنگ اسلامی، هرگاه انسانی در آستانه مرگ و خروج روح از [[بدن]] قرار میگیرد، اطرافیان، جنازۀ او را بهسوی [[قبله]] میگردانند و [[شهادتین]] را به او تلقین میکنند. [[ادب اسلامی]] دیگر آن است که [[جنابت|جُنُب]] و [[قاعدگی|حائض]] از حضور در کنار انسان در حال جاندادن، پرهیز کند. [[مسلمانان]] پس از مرگ، جنازه را [[غسل میت|میشویند]]، با [[کافور]]، آن را [[حنوط|خوشبو میکنند]] و [[کفن|پارچهای پاکیزه]] بر آن میپوشانند؛ سپس بر جنازه، نماز میخوانند و آن را تا [[قبر|محل دفن]]، همراهی و مشایعت میکنند. مسلمانان، جنازه را به صورت کفنپوش، در قبر وارد میکنند، آن را روبهقبله قرار میدهند و صورت مرده را بر خاک گور مینهند. در پایان [[سنگ لحد]] را قرار میدهند و قبر را با خاک میپوشانند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/18/توجيهه_إلى_القبلة العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۱۸-۱۳۱.</ref> | ||
== حکم شرعی == | == حکم شرعی == | ||
تشییع | تشییع بهمعنای همراهیکردن با جنازه میت تا مکان خاکسپاری آن،<ref>مشکینی، [https://ar.lib.eshia.ir/86875/1/146/التشييع مصطلحات الفقه]، ۱۳۷۹ش، ص۱۴۶.</ref> در فرهنگ اسلامی، عملی [[مستحب]]<ref>نجفی، [https://ar.lib.eshia.ir/10088/4/263/استحبابه_إجماعي جواهر الکلام]، ۱۳۶۲ش، ج۴، ص۲۶۳–۲۶۴.</ref> و دارای پاداش معنوی است.<ref>حر عاملی، [https://ar.lib.eshia.ir/11025/3/143/ألف_ألف_درجة وسائل الشیعه]، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۱۴۳ و ۱۴۴، باب۲، حدیث۶.</ref> ازاینرو سفارش شده است که وابستگان و اطرافیان انسانی که از دنیا رفته است، دیگران را برای تشییع جنازه و [[نماز میت]]، خبر کنند.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/85/إعلام_المؤمنين_بموت_المؤمن العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۵.</ref> | ||
=== مستحبات === | === مستحبات === | ||
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
=== مکروهات === | === مکروهات === | ||
* خندیدن؛ | * خندیدن؛ | ||
* سرگرمشدن به کارهای | * سرگرمشدن به کارهای بیهوده؛ | ||
* سخنگفتن به غیر ذکر خدا؛ | * سخنگفتن به غیر ذکر خدا؛ | ||
* سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/87/%D9%88%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%87_%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%3A العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref> | * سریع بردن جنازه.<ref>طباطبایی یزدی، [https://ar.lib.eshia.ir/10027/2/87/%D9%88%D9%8A%D9%83%D8%B1%D9%87_%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1%3A العروة الوثقی]، ١٤١٩ق، ج۲، ص۸۷.</ref> | ||
== آداب تشییع جنازه == | == آداب تشییع جنازه == | ||
مسلمانان و بهویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[ | مسلمانان و بهویژه شیعیان در آداب و مناسک دینی، پیرو [[پیامبر اکرم]] و اهلبیت او هستند. مورخان و حدیثنگاران در سیره پیامبر و [[اهلبیت]] به آداب بسیاری دربارهٔ تشییع جنازه توجه کردهاند، ازجمله: | ||
* [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راهرفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین میشد، کم سخن میگفت و بیشتر حدیث نفس میکرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با خشوع به یاد داشته باش که تو نیز به او میپیوندی. | * [[حضرت محمد]]، مسلمانان را به حفظ آرامش و وقار و آرام راهرفتن در تشییع جنازه سفارش کرده و از آنها خواسته است که جنازه را با شدت، بالا و پایین نکنند. او هنگام تشییع جنازه، اندوهگین میشد، کم سخن میگفت و بیشتر حدیث نفس میکرد. او همچنین به [[ابوذر]] سفارش کرد که در تشییع جنازه، با خشوع به یاد داشته باش که تو نیز به او میپیوندی. | ||
* [[امام علی|علی بن ابیطالب]] آنگاه که در تشییع جنازهای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که زندگی در این دنیا جاودان نیست و مرگ، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازهای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند. | * [[امام علی|علی بن ابیطالب]] آنگاه که در تشییع جنازهای صدای خنده مردی را شنید به او یادآوری کرد که [[زندگی]] در این دنیا جاودان نیست و مرگ، سرنوشت حتمی همگان است. او هنگامی که جنازهای را پس از تشییع به خاک سپردند به خانواده میت که بر مرگ او شیون و زاری کردند، سفارش کرد که فرارسیدن مرگ خود را به یاد داشته باشند. | ||
* [[امام محمد باقر]] به تشییعکنندگان سفارش کرده است که هنگام تشیع جنازه، خود را بهجای او فرض کنند که از خدا میخواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. [[امام جعفر صادق]] نیز به تشییعکنندگان سفارش میکند که در تشییع جنازه، عبرتپذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را میبینند و همچنان در غفلت و فراموشی میمانند، ابراز شگفتی میکند.<ref>ریشهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/أدب_التشييع میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref> | * [[امام محمد باقر]] به تشییعکنندگان سفارش کرده است که هنگام تشیع جنازه، خود را بهجای او فرض کنند که از خدا میخواهد تا به دنیا بازگردد و همچون زندگان تلاش کند. [[امام جعفر صادق]] نیز به تشییعکنندگان سفارش میکند که در تشییع جنازه، عبرتپذیر باشند. وی از سرخوشی کسانی که مرگ دیگران را میبینند و همچنان در غفلت و فراموشی میمانند، ابراز شگفتی میکند.<ref>ریشهری، [https://ar.lib.eshia.ir/11023/4/2976/أدب_التشييع میزان الحکمة]، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۹۷۶-۲۹۷۷.</ref> | ||
