زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۳۶: خط ۳۶:
=== اهداف و انگیزه‌ها ===
=== اهداف و انگیزه‌ها ===
افرادی که به ازدواج صوری روی می‌آورند، معمولاً به‌دنبال منفعت‌های ناشی از آن یا دور زدن قانون هستند.<ref>[https://dadavar-nasim-mehr.com/ فاضلی، «ازدواج صوری»، وب‌سایت دادآور نسیم مهر.]</ref> مهم‌ترین انگیزه‌ها عبارتند از:
افرادی که به ازدواج صوری روی می‌آورند، معمولاً به‌دنبال منفعت‌های ناشی از آن یا دور زدن قانون هستند.<ref>[https://dadavar-nasim-mehr.com/ فاضلی، «ازدواج صوری»، وب‌سایت دادآور نسیم مهر.]</ref> مهم‌ترین انگیزه‌ها عبارتند از:
* '''مهاجرت''': فرد برای اخذ اقامت کشور مقصد، با تبعهٔ آن کشور ازدواج صوری انجام می‌دهد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/733181 بیابانی و محمودی، «مهاجرت غیر متعارف یا قاچاق انسان»، پاییز و زمستان 1388ش، ص87]</ref>
* '''مهاجرت''': فرد برای اخذ اقامت کشور مقصد، با تبعهٔ آن کشور ازدواج صوری انجام می‌دهد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/733181 بیابانی و محمودی، «مهاجرت غیر متعارف یا قاچاق انسان»، 1388ش، ص87.]</ref>
* '''دریافت ارث''': در شرایطی که ارثی به شخص رسیده و شرط متأهل بودن برای او تعیین شده باشد، ممکن است به ازدواج صوری تن دهد.
* '''دریافت ارث''': در شرایطی که ارثی به شخص رسیده و شرط متأهل بودن برای او تعیین شده باشد، ممکن است به ازدواج صوری تن دهد.
* '''فشارهای خانوادگی''': گاهی بدون وجود انگیزهٔ مهاجرت یا ارث، فرد به‌دلیل اجبار خانواده به ازدواج صوری و پذیرش آثار آن ناچار می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1238808 مقدسی و عامری، «ازدواج اجباری؛ از ممنوعیت انگاری تا جرم انگاری»، 1395ش،  ص172.]</ref>
* '''فشارهای خانوادگی''': گاهی بدون وجود انگیزهٔ مهاجرت یا ارث، فرد به‌دلیل اجبار خانواده به ازدواج صوری و پذیرش آثار آن ناچار می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1238808 مقدسی و عامری، «ازدواج اجباری؛ از ممنوعیت انگاری تا جرم انگاری»، 1395ش،  ص172.]</ref>


=== ازدواج صوری به‌عنوان محلل ===
=== ازدواج صوری به‌عنوان محلل ===
در فقه اسلامی، زنی که سه‌باره طلاق گرفته شود (طلاق بائن) تا زمانی که با مرد دیگری ازدواج نکند و طلاق بگیرد (محلل)، نمی‌تواند به همسر پیشین خود بازگردد. برخی افراد [[ازدواج]] با محلل را به‌صورت صوری انجام می‌دهند؛ بدین معنا که طرفین، قصد واقعی برای زندگی مشترک ندارند و صرفاً می‌خواهند شرایط بازگشت به شوهر اول را فراهم آورند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/248737/ محمدی و ناصری مقدم، «تحلیلی فقهی از حدیث نبوی «محلل»»، 1386ش، ص118.]</ref>
در فقه اسلامی، زنی که سه‌باره طلاق گرفته شود (طلاق بائن) تا زمانی که با مرد دیگری ازدواج نکند و طلاق بگیرد (محلل)، نمی‌تواند به همسر پیشین خود بازگردد. برخی افراد [[ازدواج]] با محلل را به‌صورت صوری انجام می‌دهند؛ بدین معنا که طرفین، قصد واقعی برای زندگی مشترک ندارند و صرفاً می‌خواهند شرایط بازگشت به شوهر اول را فراهم آورند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/248737/ علی‌محمدی و ناصری مقدم، «تحلیلی فقهی از حدیث نبوی «محلل»»، 1386ش، ص118.]</ref>


== حکم شرعی ازدواج صوری ==
== حکم شرعی ازدواج صوری ==
خط ۵۱: خط ۵۱:
# اهلیت؛
# اهلیت؛
# معین بودن موضوع معامله؛
# معین بودن موضوع معامله؛
# مشروعیت جهت (هدف) معامله.<ref>قانون مدنی، ج اول، قسمت دوم، ص19.</ref>
# مشروعیت جهت (هدف) معامله.<ref>قانون مدنی، ج اول، 1307ش، قسمت دوم، ص19.</ref>


فقدان هر یک از این شرایط، موجب بطلان معامله و عدم ترتب آثار آن می‌شود.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/is-formal-marriage-and-divorce-a-crime/ صفری، «آیا ازدواج و طلاق صوری جرم است؟»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>
فقدان هر یک از این شرایط، موجب بطلان معامله و عدم ترتب آثار آن می‌شود.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/is-formal-marriage-and-divorce-a-crime/ صفری، «آیا ازدواج و طلاق صوری جرم است؟»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>
خط ۵۷: خط ۵۷:
در ازدواج صوری، طرفین قصد واقعی برای انعقاد عقد ازدواج و پایبندی به لوازم آن را ندارند و صرفاً در پی بهره‌مندی از آثار حقوقی آن هستند؛ بنابراین، چنین ازدواجی به‌دلیل فقدان قصد و رضایت حقیقی، از نظر قانون مدنی باطل است و چنانچه صوری بودن آن اثبات شود، تمامی آثار حقوقی آن از ابتدا منتفی می‌شود، گویی هرگز ازدواجی واقع نشده است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/is-formal-marriage-and-divorce-a-crime/ صفری، «آیا ازدواج و طلاق صوری جرم است؟»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>
در ازدواج صوری، طرفین قصد واقعی برای انعقاد عقد ازدواج و پایبندی به لوازم آن را ندارند و صرفاً در پی بهره‌مندی از آثار حقوقی آن هستند؛ بنابراین، چنین ازدواجی به‌دلیل فقدان قصد و رضایت حقیقی، از نظر قانون مدنی باطل است و چنانچه صوری بودن آن اثبات شود، تمامی آثار حقوقی آن از ابتدا منتفی می‌شود، گویی هرگز ازدواجی واقع نشده است.<ref>[https://www.bonyadvokala.com/blog/is-formal-marriage-and-divorce-a-crime/ صفری، «آیا ازدواج و طلاق صوری جرم است؟»، وب‌سایت بنیاد وکلا.]</ref>


ماده ۲۱۸ قانون مدنی نیز به صراحت مقرر داشته است که هرگاه معامله‌ای به‌صورت صوری و با هدف فرار از دِین انجام شود، باطل است. این حکم مؤید آن است که هر نوع معاملهٔ صوری، ازجمله ازدواج صوری، باطل است.<ref>قانون مدنی، ج اول، قسمت دوم، ص21.</ref>
ماده ۲۱۸ قانون مدنی نیز به صراحت مقرر داشته است که هرگاه معامله‌ای به‌صورت صوری و با هدف فرار از دِین انجام شود، باطل است. این حکم مؤید آن است که هر نوع معاملهٔ صوری، ازجمله ازدواج صوری، باطل است.<ref>قانون مدنی، ج اول، 1307ش، قسمت دوم، ص21.</ref>


برخی حقوقدانان، ازدواج صوری را مصداقی از «تقلب نسبت به قانون» دانسته و آن را جرم محسوب می‌کنند. تقلب نسبت به قانون عبارت است از استفاده از ابزار و طرق قانونی برای دستیابی به هدفی نامشروع و غیرقانونی که نوعی سوءاستفاده از حق نیز به‌شمار می‌رود. مهم‌ترین ضمانت اجرای این عمل در مورد ازدواج صوری، بطلان عقد ازدواج است.<ref>[https://www.yasa.co/fake-marriage/ «آیا ازدواج صوری صحیح است؟»، وب‌سایت یاسا.]</ref>
برخی حقوقدانان، ازدواج صوری را مصداقی از «تقلب نسبت به قانون» دانسته و آن را جرم محسوب می‌کنند. تقلب نسبت به قانون عبارت است از استفاده از ابزار و طرق قانونی برای دستیابی به هدفی نامشروع و غیرقانونی که نوعی سوءاستفاده از حق نیز به‌شمار می‌رود. مهم‌ترین ضمانت اجرای این عمل در مورد ازدواج صوری، بطلان عقد ازدواج است.<ref>[https://www.yasa.co/fake-marriage/ «آیا ازدواج صوری صحیح است؟»، وب‌سایت یاسا.]</ref>