بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳۵: | خط ۳۵: | ||
== پیامهای اجتماعی فیلم == | == پیامهای اجتماعی فیلم == | ||
=== بازنمایی تعدد زوجات === | === 1- بازنمایی تعدد زوجات === | ||
در «دوران عاشقی» یکی از محورهای اصلی روایت، طرح موضوع تعدد زوجات در چارچوب یک خانوادهٔ شهری است. علیرضا رئیسیان، کارگردان فیلم، اقدام شخصیت مرد در انجام ازدواج دوم (صیغه) را از نظر شرعی و قانونی مجاز میداند و آن را «خیانت» تعبیر نمیکند؛ بلکه آن را بحرانی اخلاقی و عاطفی تلقی میکند که ریشه در زوال عشق و ضعف ارتباطات در جامعه دارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/93111508858/دوران-عاشقی-درباره-خیانت-نیست ««دوران عاشقی» درباره خیانت نیست»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> با وجود اینکه برخی منتقدان نگاه علیرضا رئیسیان به موضوع عقد موقت را غیرکارشناسانه میدانند؛<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/68025/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80?utm_source=chatgpt.com «باید «صیغه» را در جامعه به درستی معرفی کنیم/فیلم رئیسیان دربارۀ عاشقی نیست!»، سینما پرس.]</ref> نویسنده اثر، این قانون را عامل بسیاری از پروندههای طلاق میداند که باید بهصورت دقیق و صحیح معرفی شود.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/68025/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80 «باید «صیغه» را در جامعه به درستی معرفی کنیم/فیلم رئیسیان دربارۀ عاشقی نیست!»، سینما پرس.]</ref> | در «دوران عاشقی» یکی از محورهای اصلی روایت، طرح موضوع تعدد زوجات در چارچوب یک خانوادهٔ شهری است. علیرضا رئیسیان، کارگردان فیلم، اقدام شخصیت مرد در انجام ازدواج دوم (صیغه) را از نظر شرعی و قانونی مجاز میداند و آن را «خیانت» تعبیر نمیکند؛ بلکه آن را بحرانی اخلاقی و عاطفی تلقی میکند که ریشه در زوال عشق و ضعف ارتباطات در جامعه دارد.<ref>[https://www.isna.ir/news/93111508858/دوران-عاشقی-درباره-خیانت-نیست ««دوران عاشقی» درباره خیانت نیست»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> با وجود اینکه برخی منتقدان نگاه علیرضا رئیسیان به موضوع عقد موقت را غیرکارشناسانه میدانند؛<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/68025/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80?utm_source=chatgpt.com «باید «صیغه» را در جامعه به درستی معرفی کنیم/فیلم رئیسیان دربارۀ عاشقی نیست!»، سینما پرس.]</ref> نویسنده اثر، این قانون را عامل بسیاری از پروندههای طلاق میداند که باید بهصورت دقیق و صحیح معرفی شود.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/68025/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%DB%8C%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%80 «باید «صیغه» را در جامعه به درستی معرفی کنیم/فیلم رئیسیان دربارۀ عاشقی نیست!»، سینما پرس.]</ref> | ||
=== پیامد دوری از سبک زندگی اسلامی === | === 2- پیامد دوری از سبک زندگی اسلامی === | ||
بر پایهٔ دیدگاه برخی منتقدان، فیلم «دوران عاشقی» این پیام را القا میکند که دوری از سبک زندگی ایرانی اسلامی، به سستی روابط خانوادگی میانجامد. فیلم از طریق مقایسهٔ سبک زندگی غربگرایانهٔ خانوادهٔ اصلی داستان با الگوهای سنتیِ والدینشان، تلاش میکند تا مخاطب را با پیامدهای انتخاب هر نوع سبک زندگی آشنا کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/دوران-عاشقی-فیلمی-متوسط-اما-خوشساخت-تزلزل-خانواده-در-اثر-دوری-از-سبک-زندگی-اسلامی ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوشساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | بر پایهٔ دیدگاه برخی منتقدان، فیلم «دوران عاشقی» این پیام را القا میکند که دوری از سبک زندگی ایرانی اسلامی، به سستی روابط خانوادگی میانجامد. فیلم از طریق مقایسهٔ سبک زندگی غربگرایانهٔ خانوادهٔ اصلی داستان با الگوهای سنتیِ والدینشان، تلاش میکند تا مخاطب را با پیامدهای انتخاب هر نوع سبک زندگی آشنا کند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/دوران-عاشقی-فیلمی-متوسط-اما-خوشساخت-تزلزل-خانواده-در-اثر-دوری-از-سبک-زندگی-اسلامی ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوشساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> فیلم «دوران عاشقی» جامعهای را به تصویر میکشد که با موج گستردهای از تغییرات ناشی از گذار از سنت به مدرنیته مواجه شده است. این روند، به بروز طیفی از معضلات فرهنگی و اجتماعی انجامیده و بخشی از تنشهای روایتشده در فیلم نیز بر همین زمینه استوار است.<ref>[https://akeshavarz.blogsky.com/naghdefilmdoranahsheghi «نقدی بر فیلم دوران عاشقی»، وبسایت احمدرضا کشاورز.]</ref> | ||
=== الگوسازی در رفتار زن ایرانی === | === 3- الگوسازی در رفتار زن ایرانی === | ||
رفتار شخصیت بیتا مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است، چرا که تلاش میکند الگوی رفتاری مناسبی از زن ایرانی ارائه دهد. او در مواجهه با خیانت همسر، طوری عمل میکند که کمترین آسیب به فرزند خانواده وارد شود که نشان میدهد چگونه زنان میتوانند با حفظ آرامش و منطق، مشکلات خانوادگی را مدیریت کنند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/دوران-عاشقی-فیلمی-متوسط-اما-خوشساخت-تزلزل-خانواده-در-اثر-دوری-از-سبک-زندگی-اسلامی ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوشساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | رفتار شخصیت بیتا مورد توجه کارشناسان قرار گرفته است، چرا که تلاش میکند الگوی رفتاری مناسبی از زن ایرانی ارائه دهد. او در مواجهه با خیانت همسر، طوری عمل میکند که کمترین آسیب به فرزند خانواده وارد شود که نشان میدهد چگونه زنان میتوانند با حفظ آرامش و منطق، مشکلات خانوادگی را مدیریت کنند.<ref>[https://iqna.ir/fa/news/3353097/دوران-عاشقی-فیلمی-متوسط-اما-خوشساخت-تزلزل-خانواده-در-اثر-دوری-از-سبک-زندگی-اسلامی ««دوران عاشقی»؛ فیلمی متوسط، اما خوشساخت/ تزلزل خانواده در اثر دوری از سبک زندگی اسلامی»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> | ||
=== هشدار نسبت به غفلت از نقش زن در خانواده === | === 4- هشدار نسبت به غفلت از نقش زن در خانواده === | ||
در «دوران عاشقی»، ماجرای خیانت حمید علاوه بر اینکه از منظر عرف جامعه ایرانی مذموم تلقی میشود؛ تأکید میکند که کوتاهی در توجه به جایگاه و نقش زنان میتواند به آسیبهای عاطفی و اجتماعی در خانواده منجر شود.<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمیگوید...»، فردا نیوز.]</ref> | در «دوران عاشقی»، ماجرای خیانت حمید علاوه بر اینکه از منظر عرف جامعه ایرانی مذموم تلقی میشود؛ تأکید میکند که کوتاهی در توجه به جایگاه و نقش زنان میتواند به آسیبهای عاطفی و اجتماعی در خانواده منجر شود.<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمیگوید...»، فردا نیوز.]</ref> | ||
=== | === 5- نمایش ضمنی ارزشهای اخلاقی === | ||
بهگفته منتقدان، در لایههای زیرین روایت «دوران عاشقی»، مجموعهای از ارزشهای اخلاقی از جمله پاکدامنی زنان ایرانی، پرهیز از قضاوت عجولانه، ضرورت مشورت در تصمیمهای مهم، روحیه بخشش و عفو، و دوری از سوءظن و شک تأکید شده است.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> | بهگفته منتقدان، در لایههای زیرین روایت «دوران عاشقی»، مجموعهای از ارزشهای اخلاقی از جمله پاکدامنی زنان ایرانی، پرهیز از قضاوت عجولانه، ضرورت مشورت در تصمیمهای مهم، روحیه بخشش و عفو، و دوری از سوءظن و شک تأکید شده است.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> | ||
=== اولویت دادن به خانواده === | === 6- اولویت دادن به خانواده === | ||
برخی منتقدان معتقدند «دوران عاشقی» به مثابه هشدار برای کسانی است که کار و موقعیت شغلی را بر زندگی خانوادگی اولویت میدهند. فیلم با تأکید بر شعار «به کار بگویید خانواده دارم»، بر ضرورت بازشناسی جایگاه خانواده در سبک زندگی امروز تأکید میکند.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> | برخی منتقدان معتقدند «دوران عاشقی» به مثابه هشدار برای کسانی است که کار و موقعیت شغلی را بر زندگی خانوادگی اولویت میدهند. فیلم با تأکید بر شعار «به کار بگویید خانواده دارم»، بر ضرورت بازشناسی جایگاه خانواده در سبک زندگی امروز تأکید میکند.<ref>[https://dana.ir/438298/نگاه-و-نقدی-به-فیلم-درام-دوران-عاشقی-ساخته-علیرضا-رئیسیان#gsc.tab=0 «نگاه و نقدی به فیلم درام دوران عاشقی ساخته علیرضا رئیسیان»، شبکه اطلاعرسانی دانا.]</ref> | ||
== دیدگاههای منتقدان سینمایی == | == دیدگاههای منتقدان سینمایی == | ||
=== مضمون تکراری و نامتناسب با جامعه اسلامی === | === 1- مضمون تکراری و نامتناسب با جامعه اسلامی === | ||
برخی از منتقدان، مضمون «خیانت» را موضوعی نامتناسب یا تکراری در سینمای ایران توصیف کردهاند<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمیگوید...»، فردا نیوز.]</ref> و تکرار چنین موضوعاتی را لطمه به اعتبار اثر میدانند.<ref>[https://www.rajanews.com/news/198262 ««دوران عاشقی»؛ یک فیلم تاریخ مصرف گذشته»، رجا نیوز.]</ref> همچنین طرح مکرر این نوع مسائل در رسانهها، نوعی گسترش ناهنجاریهای اجتماعی به سبک غربی و آمریکایی و پرداختی سطحی و فاقد ریشهیابی تلقی شده است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> منتقدان این پرسش را مطرح کردند که مقولهای انسانی مانند خیانت تا چه اندازه میتواند در جامعهٔ اسلامی ایران جای پرداخت و مقبولیت داشته باشد.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانهای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref> | برخی از منتقدان، مضمون «خیانت» را موضوعی نامتناسب یا تکراری در سینمای ایران توصیف کردهاند<ref>[https://www.fardanews.com/بخش-فرهنگ-96/440408-خطا-بجای-خیانت-دوران-عاشقی «خطا بجای خیانت؟! دوران عاشقی این را نمیگوید...»، فردا نیوز.]</ref> و تکرار چنین موضوعاتی را لطمه به اعتبار اثر میدانند.<ref>[https://www.rajanews.com/news/198262 ««دوران عاشقی»؛ یک فیلم تاریخ مصرف گذشته»، رجا نیوز.]</ref> همچنین طرح مکرر این نوع مسائل در رسانهها، نوعی گسترش ناهنجاریهای اجتماعی به سبک غربی و آمریکایی و پرداختی سطحی و فاقد ریشهیابی تلقی شده است.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> منتقدان این پرسش را مطرح کردند که مقولهای انسانی مانند خیانت تا چه اندازه میتواند در جامعهٔ اسلامی ایران جای پرداخت و مقبولیت داشته باشد.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانهای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref> | ||
=== ابهام در پایانبندی === | === 2- ابهام در پایانبندی === | ||
منتقدان پایانبندی فیلم «دوران عاشقی» را ضعیف ارزیابی کردهاند و معتقدند فیلم تنها به نمایش نواقص جامعه و خانوادهای آسیبدیده میپردازد و در نهایت، بدون ارائه راهحل یا نتیجهگیری روشن، مخاطب را رها میکند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> نمای پایانی بستهشدن چشمهای بیتا، بهدلیل ناتمام ماندن موقعیت مرکزی درام، بهجای خلق یک پایان معنادار، نوعی انفعال و عقبنشینی را القا میکند.<ref>[https://www.cinscreen.com/?id=6489 «دوران یا دَوَران؟! یا شاید هم تیر هوایی در کردن؟! نقدی بر فیلم «دوران عاشقی» ساخته علیرضا رئیسیان»، پایگاه تحلیلی پرده سینما.]</ref> | منتقدان پایانبندی فیلم «دوران عاشقی» را ضعیف ارزیابی کردهاند و معتقدند فیلم تنها به نمایش نواقص جامعه و خانوادهای آسیبدیده میپردازد و در نهایت، بدون ارائه راهحل یا نتیجهگیری روشن، مخاطب را رها میکند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/65684/دوران-عاشقی-روایتی-عاشقانه-از-یک-خیانت ««دوران عاشقی»؛ روایتی عاشقانه از یک خیانت!»، سینما پرس.]</ref> نمای پایانی بستهشدن چشمهای بیتا، بهدلیل ناتمام ماندن موقعیت مرکزی درام، بهجای خلق یک پایان معنادار، نوعی انفعال و عقبنشینی را القا میکند.<ref>[https://www.cinscreen.com/?id=6489 «دوران یا دَوَران؟! یا شاید هم تیر هوایی در کردن؟! نقدی بر فیلم «دوران عاشقی» ساخته علیرضا رئیسیان»، پایگاه تحلیلی پرده سینما.]</ref> | ||
=== پرداختن به خردهپیرنگهای نامرتبط === | === 3- پرداختن به خردهپیرنگهای نامرتبط === | ||
یکی از انتقادات وارد بر فیلم «دوران عاشقی»، وجود حاشیههای غیرضروری در فیلمنامه است. مواردی مانند پروندههای موکلان بیتا ــ از جمله موضوعات تغییر جنسیت و سرقت خودرو ــ با وجود پرداختن به مسائل اجتماعی، به دلیل عدم پیوند مؤثر با خط اصلی روایت، موجب تضعیف ساختار داستانی و کاهش تمرکز بر بار معنایی مورد نظر فیلمساز شدهاند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانهای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref> | یکی از انتقادات وارد بر فیلم «دوران عاشقی»، وجود حاشیههای غیرضروری در فیلمنامه است. مواردی مانند پروندههای موکلان بیتا ــ از جمله موضوعات تغییر جنسیت و سرقت خودرو ــ با وجود پرداختن به مسائل اجتماعی، به دلیل عدم پیوند مؤثر با خط اصلی روایت، موجب تضعیف ساختار داستانی و کاهش تمرکز بر بار معنایی مورد نظر فیلمساز شدهاند.<ref>[https://www.cinemapress.ir/news/60225/دوران-عاشقی-عاشقانه-ای-نه-چندان-موفق-در-بیان-روایت-و-جذب-مخاطب ««دوران عاشقی»: عاشقانهای نه چندان موفق در بیان روایت و جذب مخاطب»، سینما پرس.]</ref> | ||
=== تصویرسازی نادرست از مردان === | === 4- تصویرسازی نادرست از مردان === | ||
در فیلم «دوران عاشقی»، بسیاری از مردان برای زندگی شخصی و روابط خانوادگی خود ارزش چندانی قائل نیستند. به باور منتقدان، هنگام بازنمایی یک گروه یا شخصیت خاص در آثار نمایشی، باید دقت شود که فراوانی و برجستگی آنها بیش از حد واقعی جلوه نکند، زیرا این امر میتواند به القای تصویری نادرست بینجامد. همچنین، اگر پرداختن به ناهنجاریهای اجتماعی از حدود متعارف فراتر رود، نه تنها اثر اصلاحگر خود را از دست میدهد، بلکه ممکن است به عادیسازی آن ناهنجاریها منجر شود و زشتیشان در دید مخاطب کمرنگ گردد.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/2051938/ «از هر دری سخنی»، وبسایت منظوم.]</ref> | در فیلم «دوران عاشقی»، بسیاری از مردان برای زندگی شخصی و روابط خانوادگی خود ارزش چندانی قائل نیستند. به باور منتقدان، هنگام بازنمایی یک گروه یا شخصیت خاص در آثار نمایشی، باید دقت شود که فراوانی و برجستگی آنها بیش از حد واقعی جلوه نکند، زیرا این امر میتواند به القای تصویری نادرست بینجامد. همچنین، اگر پرداختن به ناهنجاریهای اجتماعی از حدود متعارف فراتر رود، نه تنها اثر اصلاحگر خود را از دست میدهد، بلکه ممکن است به عادیسازی آن ناهنجاریها منجر شود و زشتیشان در دید مخاطب کمرنگ گردد.<ref>[https://www.manzoom.ir/review/2051938/ «از هر دری سخنی»، وبسایت منظوم.]</ref> | ||
