استایل وینتیج: تفاوت میان نسخه‌ها

سبک وینتیج در [[صنعت مد]]، به استفاده از پوشاک متعلق به ۲۰ تا ۱۰۰ سال گذشته؛ حدوداً دهه‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۸۰م، اشاره دارد.<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا می‌دانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> این سبک ماهیتی سیال دارد و با گذشت هر دهه، دوره‌های زمانی جدیدی به آن افزوده می‌شود.<ref>[https://www.imna.ir/news/401885/استایل-وینتیج-چیست «استایل وینتیج چیست؟»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> در تعریف دقیق وینتیج اختلاف‌نظرهایی وجود دارد؛ شماری آن را شامل پوشاک جدید با طراحی مشابه گذشته می‌دانند<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وب‌سایت پیچازی.]</ref> و گروهی دیگر این عنوان را تنها به تولیدات گران‌قیمتِ برندها و طراحان مشهور اختصاص می‌دهند.<ref>[https://www.banimode.com/blog/what-is-vintage/ «سبک وینتیج چیست؟»، وب‌سایت بانی‌مد.]</ref> همچنین دربارهٔ لزوم نو یا دست‌دوم بودن این لباس‌ها اتفاق‌نظری وجود ندارد.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وب‌سایت رزمد.]</ref> امروزه این سبک غالباً رویکردی تلفیقی<ref>[https://www.beytoote.com/mode/mode/what1-vintage1-style.html «آیا می‌دانید استایل وینتیج (VINTAGE) چیست؟»، وب‌سایت بیتوته.]</ref> از عناصر دهه‌های مختلف با مد و سلیقهٔ روز است.<ref>[https://majaale.ir/?p=5966 «استایل وینتیج (vintage) به چه استایلی گفته می‌شود؟»، وب‌سایت مجله.]</ref>

 

استایل وینتیج با سبک کلاسیک و پوشاک تاناکورا تفاوت مفهومی دارد. پوشاک کلاسیک قدمتی بیش از یک قرن داشته و به‌دلیل کیفیت بالا و دوخت ظریف، هزینهٔ زیادی دارند.<ref>[https://hejabkhorshid.com/vintage-style/ «شناخت استایل وینتیج از ویژگی تا کاربرد!»، وب‌سایت حجاب خورشید.]</ref> همچنین برخلاف بازار تاناکورا که مختص فروش پوشاک دست‌دومِ امروزی برای پاسخ به محدودیت‌های اقتصادی است، تمرکز استایل وینتیج بر ارزش و قدمت لباس‌های دهه‌های گذشته است.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وب‌سایت رزمد.]</ref>

سبک وینتیج برای اولین بار در زمان جنگ جهانی اول رایج شد؛<ref>[https://pchazee.com/blog/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج چیست؟ چگونه استایل وینتیج داشته باشیم؟»، وب‌سایت پیچازی.]</ref> در این زمان به‌دلیل محدودیت‌های موجود، مردم لباس‌های قدیمی یا دست دوم می‌پوشیدند یا لباس‌های آسیب‌دیده خود را ترمیم می‌کردند.<ref>[https://journal.rabani.com/استایل-وینتیج/ «استایل وینتیج در مد و فشن چه معنی می‌دهد؟»، مجلۀ مد و استایل ربانی ژورنال.]</ref> در دههٔ ۱۹۵۰م به‌دلیل رکود اقتصادی، به‌ناچار سبک لباس‌های قدیمی و مستعمل برای فروش و کسب درآمد به بازار آمد. پوشیدن لباس‌های قدیمی و دست‌دوم در ابتدا نشانهٔ فقر و موقعیت اجتماعی پایین افراد دانسته می‌شد و این‌گونه لباس‌ها از طرف خیریه به فقرا اهدا می‌شد.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-60).]</ref> از اوایل دههٔ ۱۹۶۰م دختران جوان به پوشیدن لباس‌های مادربزرگ‌های خود روی آوردند.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیط‌زیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلاب‌دوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص58.]</ref> در سال ۱۹۶۸م برپایی نمایشگاهی از لباس‌های قدیمی مربوط به نود سال گذشته، موجب معرفی سبک وینتیج در عرصهٔ عمومی شد؛ به‌طوری که در سال ۱۹۷۸م، لباس‌های وینتیج در نیویورک به‌قدری محبوب شدند که تقاضا برای آنها از عرضهٔ این لباس‌ها پیشی گرفت. بسیاری از فروشگاه‌های بزرگ به محل عرضهٔ لباس‌های دست دوم برای جذب طبقهٔ متوسط تبدیل شدند. در سال ۱۹۸۰م در آمریکا فروش لباس‌های دست دوم در آمریکا تا دو برابر افزایش یافت و سلبریتی‌ها هم به پوشیدن لباس دست‌دوم روی آوردند و لباس‌های منسوخ، در شمار لباس‌های مورد استفاده قرار گرفتند. سبک وینتیج که به‌دلیل رکود اقتصادی رایج شده بود، در دهه‌های ۱۹۹۰م نیز با رونق اقتصادی همچنان مد روز باقی ماند و معنای وینتیج از مد دست‌دوم به پوشیدن لباس‌های چند دههٔ گذشته تغییر کرد.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-60).]</ref> از اوایل قرن بیست‌ویکم علاقه به لوازم نوستالژیک در تمام لایه‌های جوامع شدت یافت.<ref>[https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/32082998/veenstra_kuipers_soccompass-libre.pdf?1391496930=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DIt_is_not_old_fashioned_it_is_vintage_Vi.pdf&Expires=1707041446&Signature=L3hd0~E90~9k-P69Mr53LAPAuZpd1984X8 Veenstra and Kuipers, “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”, Sociology Compass 7: (356).]</ref> امروزه استایل وینتیج برای مد روز ماندن، به‌صورت تلفیقی با لباس‌های مد روز<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (60).]</ref> و به‌عنوان بازتابی از [[فرهنگ]] زمانه و بخشی از حافظه و آگاهی تاریخی استفاده می‌شود.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (47).]</ref>  

* میل به اصالت: اصالت و اعتبار لباس‌های قدیمی به‌دلیل دست‌دوز بودن آنها، در مقایسه با پوشاک جدید که به‌صورت انبوه تولید می‌شوند و افراد بسیاری از آن استفاده می‌کنند، بیشتر است.<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (62).]</ref>

* مقرون‌به‌صرفه بودن؛<ref>[https://journal.ep.liu.se/CU/article/view/2149 Fischr, “Vintage, the First 40 Years: The Emergence and Persistence of Vintage Style in the United States”, journal of current cultural research 7: (49-50 & 57-58 & 62-63).]</ref>

* برخلاف لباس‌های فست‌فشن<ref>[https://novinleather.com/fa/blog/%C3%9A%C2%86%C3%98%C2%B1%C3%99%C2%85-%C3%99%C2%88-%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%A8%C3%9A%C2%A9-%C3%98%C2%B2%C3%99%C2%86%C3%98%C2%AF%C3%9A%C2%AF%C3%9B%C2%8C/%C3%9A%C2%86%C3%98%C2%B1%C3%99%C2%85-%C3%99%C2%88-%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%A8%C3%9A%C2%A9-%C3%98%C2%B2%C3%99%C2%86%C3%98%C2%AF%C3%9A%C2%AF%C3%9B%C2%8C/101-%C3%99%C2%81%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%AA-%C3%99%C2%81%C3%98%C2%B4%C3%99%C2%86-%C3%9A%C2%86%C3%9B%C2%8C%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%AA-%C3%99 «فست فشن چیست و چرا صنعتی مخرب است؟»، وب‌سایت نوین چرم.]</ref> در لباس‌های وینتیج، پارچه‌های باکیفیت و استفاده از الیاف طبیعی به‌جای الیاف مصنوعی رواج دارد؛<ref>[https://www.komodaa.com/blog/چطور-سبک-وینتیج-به-محیط-زیست-کمک-میکنه؟/ «سبک وینتیج چطور به محیط‌زیست کمک می‌کنه»، وب‌سایت کمدا.]</ref>

* دست‌دوز بودن و عمر طولانی؛

* امکان فروش مجدد؛

* تزئینات موجود در لباس‌های زنانهٔ وینتیج با گل‌دوزی‌های رنگارنگ، نوارهای ظریف،<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیط‌زیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلاب‌دوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص86 و 93.]</ref> منجوق‌دوزی و جواهردوزی و استفاده از پارچهٔ [[ابریشم]]؛<ref>[https://jument.style/blog/vintage-style زارع، «استایل وینتیج، سبکی کلاسیک در دنیای مدرن»، وب‌سایت ژومنت.]</ref>

* هزینهٔ تولید بالای پوشاک نو و حفظ محیط‌زیست: تولید پوشاک جدید نیاز به افزایش دام‌پروری، مزارع پنبه و کارخانه‌های ریسندگی داشت و انباشت لباس‌های دورریختنی تهدیدی برای محیط‌زیست و منابع طبیعی بود.

* گروه‌های موسیقی: خرده‌فرهنگ ایجاد شده توسط گروه‌های موسیقی تاریخی، مانند راکبلی<ref>Rockabilly</ref> و رقص سوینگ<ref>Swing Dance</ref> نقش مهمی در علاقهٔ عمومی به لباس‌های وینتیج داشتند.<ref>[https://rosmod.com/vintage-clothing-and-vintage-style/ "Vintage چیست؟ و استایل Vintage به چه چیزی اشاره دارد؟»، وب‌سایت رز مد.]</ref>

* سادگی و آراستگی؛<ref>[https://tarahelebas.ir/vintage-style/ «استایل وینتیج چیست و پایه و اساس آنچه چیزهایی است؟»، وب‌سایت طراحی لباس.]</ref>

* طراحی «بی‌زمان» لباس‌های وینتیج و قابلیت استفاده در هر زمان و دوره‌ای و مد روز بودن آنها؛<ref>[https://www.komodaa.com/blog/چطور-سبک-وینتیج-به-محیط-زیست-کمک-میکنه؟/ «سبک وینتیج چطور به محیط‌زیست کمک می‌کنه»، وب‌سایت کمدا.]</ref>

* کاهش [[مصرف‌گرایی]] و توجه به ماندگاری پوشاک؛<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیط‌زیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلاب‌دوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص71 و 94.]</ref>

* رواج در میان جوانان و طبقهٔ متوسط<ref>[https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/32082998/veenstra_kuipers_soccompass-libre.pdf?1391496930=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DIt_is_not_old_fashioned_it_is_vintage_Vi.pdf&Expires=1707041446&Signature=L3hd0~E90~9k-P69Mr53LAPAuZpd1984X8 Veenstra and Kuipers, “It Is Not Old-Fashioned, It Is Vintage, Vintage Fashion and The Complexities of 21st Century Consumption Practices”, Sociology Compass 7: (365).]</ref>  

* کلاه و روسری: پوشش سر زنان غربی برای اولین بار در طول جنگ جهانی اول به‌هنگام انجام دادن کارهای سخت و مردانه رواج یافت. کلاه‌هایی که از جنس پشم، نمد، کاه یا مخمل ساخته می‌شدند و تزئیناتی همچون روبان، پاپیون یا پر داشتند. این نوع کلاه‌ها به‌عنوان مکمل استایل وینتیج شناخته می‌شوند. روسری‌های قدیمی نیز از ابریشم، پنبه یا پشم در استایل وینتیج دخترانه استفاده می‌شوند.

* اکسسوری: استفاده از اکسسوری‌هایی مانند دستکش، سنجاق‌سینه، مروارید، آویز و ساعت‌های جیبی از دیگر کامل‌کننده‌های این استایل به‌شمار می‌روند.<ref>[https://tarahanelebas.com/Vintage-clothing «هر آنچه باید دربارۀ سبک وینتیج بدانیم؟»، وب‌سایت طراحان لباس.]</ref>

قدمت و اصالت فرهنگ غنی ایرانی موجب شده پوشاک قدیمی ایرانی نه‌تنها در ایران بلکه در سایر نقاط جهان نیز طرفدار داشته باشد. برای ساخت سبک وینتیج ایرانی از روسری‌های محلی قدیمی در اقوام مختلف کرد، لر، ترک، بلوچ و شمالی می‌توان استفاده کرد.<ref>[https://scarfbank.com/روسری-وینتیج-چیست/ «روسری وینتیج چیست؟»، وب‌سایت بانک روسری ایران.]</ref> همچنین در استایل وینتیج ایرانی از لباس‌های سنتی حاوی انواع [[سوزن‌دوزی]]، تزئیناتی مانند سکه و یراق و نقوش مختلف استفاده می‌شود. ساخت استایل وینتیج در آینده نیازمند نگه‌داری لباس‌ها در چرخهٔ استفاده و پرهیز از دور ریختن آنها به‌مدت طولانی است؛ عواملی همچون ارزشمند بودن لباس، خاطره داشتن با آن، یادگاری بودن و قابلیت استفادهٔ مجدد از دلایل نگه‌داری لباس است.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/be5da4d36b0f60192195cb61833cc9cb عباسی سورشجانی، پیوند سبک «ونتیج» و زندگی سازگار با محیط‌زیست در طراحی لباس (مطالعۀ موردی قلاب‌دوزی رشت در دورۀ قاجار)، 1394ش، ص154، 160، 169 و 172.]</ref>