زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
ابرابزار
زهرا غلامی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۲: خط ۳۲:


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
اختلال یادگیری، مشکلی [[شناختی]]<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1802926/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9% سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> و اختلالی عصبی-رشدی است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2060960/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> که کودک با وجود داشتن [[هوش]] نرمال<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1852033/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AC%D9%87%D8%A غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.]</ref> در کسب مهارت‌های یادگیری و حل مسئله دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1802926/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9% سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، [[عزت‌نفس]] و [[خودباوری]] را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2060960/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس [[مشکلات تحصیلی]] است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>
اختلال یادگیری، مشکلی [[شناختی]]<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> و اختلالی عصبی-رشدی است<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2060960/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> که کودک با وجود داشتن [[هوش]] نرمال<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1852033/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%AC%D9%87%D8%A غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص3.]</ref> در کسب مهارت‌های یادگیری و حل مسئله دچار مشکل می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref> اختلال یادگیری در اثر برهم‌کنش عوامل ارثی و محیطی، توانایی مغز را در ادراک یا تحلیل اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و بسیار گسترده‌تر از مشکلات تحصیلی است. اختلال یادگیری تمام ساحت‌های زندگی کودک همچون تحصیل، [[عزت‌نفس]] و [[خودباوری]] را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و تا پایان زندگی مسئله‌آفرین است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2060960/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8 کردبچه و دیگران، «مقایسۀ اثربخشی تمرینات ورزش مغزی و بازی درمانی فیلیال بر همدلی و روابط والدکودک در دانش‌آموزان اختلال یادگیری شهر تهران»، 1401ش، ص173.]</ref> مشکلات هیجانی–اجتماعی در این کودکان اساس [[مشکلات تحصیلی]] است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/263017/fa محمودی و دیگران، «تنظیم هیجان در کودکان با اختلال یادگیری و کودکان عادی»، 1395ش، ص70.]</ref>


== اهمیت ==
== اهمیت ==
خط ۴۷: خط ۴۷:


== علل و عوامل ==
== علل و عوامل ==
از آنجا که تمام عملکردهای [[یادگیری]] در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط [[خانواده]] است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1802926/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9% سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.]</ref>
از آنجا که تمام عملکردهای [[یادگیری]] در مغز و نظام عصبی شکل می‌گیرد، نقص در کارکرد بخش پیشانی سیستم عصبی مرکزی از شایع‌ترین علل اختلال یادگیری دانسته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref> برخی مطالعات نشان داده‌اند که اختلال یادگیری و کمبود توجه و تمرکز در محیط آموزشی با مشکلات روانی در دوران کودکی رابطهٔ مستقیم دارد که ناشی از نقص در رابطهٔ کودک با والدین در محیط [[خانواده]] است.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278 و 280.]</ref>


روانشناسان معتقدند کودکانی که در دورهٔ رشد خود [[ارتباط عاطفی]] لازم با والدین خود نداشته‌اند و توسط والدین خود [[سرزنش]]، تحقیر، تهدید و [[تنبیه کودک|تنبیه بدنی]] شده‌اند، بیش از سایر کودکان به اختلال یادگیری مبتلا می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1787082/%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> استرس و کنترل افراطی والدین، بی‌توجهی به نیازهای اولیه کودکان و شیوه‌های [[فرزندپروری]] خشونت‌آمیز سبب کاهش توجه و پردازش ذهن کودک می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1802926/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9% سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278.]</ref> در بروز اختلال یادگیری عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روانشناختی و ژنتیکی مؤثر هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref>
روانشناسان معتقدند کودکانی که در دورهٔ رشد خود [[ارتباط عاطفی]] لازم با والدین خود نداشته‌اند و توسط والدین خود [[سرزنش]]، تحقیر، تهدید و [[تنبیه کودک|تنبیه بدنی]] شده‌اند، بیش از سایر کودکان به اختلال یادگیری مبتلا می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1787082/%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B امیرطهماسب و دیگران، «اثربخشی روش فرزندپروری مثبت بر مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان با اختلال یادگیری در دورۀ ابتدایی»، 1397ش، ص602.]</ref> استرس و کنترل افراطی والدین، بی‌توجهی به نیازهای اولیه کودکان و شیوه‌های [[فرزندپروری]] خشونت‌آمیز سبب کاهش توجه و پردازش ذهن کودک می‌شود.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276-278.]</ref> در بروز اختلال یادگیری عوامل مختلف آموزشی، محیطی، روانشناختی و ژنتیکی مؤثر هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1488486/اثر-بازی-های-حرکتی-منتخب-بر-تعادل-ایستا-Ù قاسمیان مقدم و دیگران، «اثر بازی‌های حرکتی منتخب بر تعادل ایستا و پویا در کودکان با اختلال یادگیری خاص»، 1398ش، ص104.]</ref>


== علائم ==
== علائم ==
خط ۹۳: خط ۹۳:


== تشخیص ==
== تشخیص ==
در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1852033/%d8%b7%d8%b1%d8%a7%d8%ad%db%8c-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%b4%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d9%88%d8%a7%d9%84%d8%af-%d8%a7%d8%b2-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%d8%ac%d9%87%d8%a غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.]</ref> برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref> این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از [[هوش]] آنها باشد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1802926/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D8%B4-%D8%AD%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9% سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref>
در صورتی که پیش از ورود به مدرسه این اختلال شناسایی شود، اقدامات درمانی، مؤثرتر واقع می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1852033/%d8%b7%d8%b1%d8%a7%d8%ad%db%8c-%d9%be%d8%b1%d8%b3%d8%b4%d9%86%d8%a7%d9%85%d9%87-%d8%a7%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%a7%d8%a8%db%8c-%d9%88%d8%a7%d9%84%d8%af-%d8%a7%d8%b2-%da%a9%d9%88%d8%af%da%a9-%d8%ac%d9%87%d8%a غلامی توران پشتی و دلاور، «طراحی پرسشنامۀ «ارزیابی والد از کودک» جهت پیش‌بینی اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص6-7.]</ref> برای تشخیص این اختلال به هریک از متخصصان آسیب‌شناس گفتاری، روان‌شناس عصب، روان‌شناس بالینی، روان‌شناس مدرسه یا متخصصان روان‌شناسی آموزشی می‌توان مراجعه کرد. این متخصصان آزمایش‌هایی برای تشخیص تعیین و با توجه به سن، رشد و علائم خاص فرد، از ابزارهای ارزیابی استاندارد متفاوتی استفاده می‌کنند.<ref>[https://blog.faradars.org/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C/#%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA_%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF% «انواع اختلالات یادگیری رایج- علائم، تشخیص و درمان ناتوانایی‌های یادگیری»، وب‌سایت فرادرس.]</ref> این تست‌ها شامل آزمون‌های هوش، آزمون‌های پیشرفت تحصیلی، آزمون‌های یکپارچگی بینایی-حرکتی و تست‌های زبانی است<ref>[https://goftarenategh.ir/post/12/درمان-اختلالات-یادگیری «درمان اختلالات یادگیری»، وب‌سایت گفتار ناطق.]</ref> و این مشکل زمانی شخیص داده می‌شود که عملکرد کودکان در این آزمون‌ها کمتر از [[هوش]] آنها باشد.<ref>[https://jpe.atu.ac.ir/article_13108.html سنگانی و دیگران، «نقش واسطه‌ای الگوهای پردازش حسی در رابطه بین شیوه‌های فرزندپروری با اختلال یادگیری در کودکان»، 1400ش، ص276.]</ref>


== درمان اختلال یادگیری ==
== درمان اختلال یادگیری ==