پالایش متن
 
خط ۳۵: خط ۳۵:


== آشپزخانه در فرهنگ ایرانی ==
== آشپزخانه در فرهنگ ایرانی ==
[[پرونده:آشپزخانه۲.jpg|جایگزین=آشپزخانه مخصوص کاخ سفید سعدآباد|بندانگشتی|آشپزخانه مخصوص کاخ سفید سعدآباد؛ بنایی ۸۰۰ متری از دوران پهلوی دوم با تجهیزات مدرن آلمانی و آشپزهایی که صرفاً برای محمدرضا پهلوی، فرح و فرزندان‌شان غذا طبخ می‌کردند]]
[[پرونده:آشپزخانه۲.jpg|جایگزین=آشپزخانه مخصوص کاخ سفید سعدآباد|بندانگشتی|آشپزخانه اختصاصی کاخ سفید سعدآباد؛ بنایی ۸۰۰ متری با تجهیزات مدرن آلمانی، ویژه تهیه غذای خانواده پهلوی.]]
در [[معماری ایرانی]]، آشپزخانه از مهم‌ترین اجزای هر خانه است و در فرهنگ عامه و زندگی روزانهٔ مردم اهمیت ویژه‌ای دارد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/تنورخانه دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه تنورخانه]؛ تبریزی، فرهنگ لغت برهان قاطع، ذیل واژه تنورخانه؛ [https://abadis.ir/fatofa/تنورخانه/ تتوی، فرهنگ رشیدی، ذیل واژه تنورخانه]؛ [https://abadis.ir/fatofa/آشخانه/ معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آشخانه.]</ref> حسب تنوع اقلیمی ایران و نیز فرهنگ و شرایط معیشتی افراد، فضای آشپزخانه به‌صورت‌های مختلفی طراحی می‌شود.<ref>پولاک، سفرنامه، 1361ش، ص۹۴.</ref> در قدیم، آشپزخانه فاقد تزئینات لازم چون فرش، میز و سکو بوده و معمولاً فضایی تاریک و دودگرفته بوده است.<ref>حجازی و یاراحمدی، غذاهای محلی و سنتی استان مرکزی: تغییرات و پیامدهای فرهنگی آن، 1382ش، ص۱۸۱.</ref> در یافته‌های تاریخی دوره [[ساسانیان]]، به مناصبی چون خوانسالار، به‌عنوان چشندهٔ غذا و رئیس کل آشپزخانهٔ دربار اشاره شده است. گاهی اهمیت خوانسالار چنان بود که تربیت جانشین پادشاه به او سپرده می‌شد<ref>کریستن‌سن، ایران در زمان ساسانیان، 1345ش، ص۵۲۰.</ref> و خوانسالار از مناصب سلطنتی به‌شمار می‌رفت.<ref>بیهقی، تاریخ بیهقی، 1324ش، ص۲۷۲ و ۵۰۲؛ ناصرخسرو، سفرنامه، 1384ش، ص۷۹–۸۰؛ انوری، اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی، ۱۳۵۵ش، ص۲۱۳.</ref>
در [[معماری ایرانی]]، آشپزخانه از مهم‌ترین اجزای هر خانه است و در فرهنگ عامه و زندگی روزانهٔ مردم اهمیت ویژه‌ای دارد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/تنورخانه دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه تنورخانه]؛ تبریزی، فرهنگ لغت برهان قاطع، ذیل واژه تنورخانه؛ [https://abadis.ir/fatofa/تنورخانه/ تتوی، فرهنگ رشیدی، ذیل واژه تنورخانه]؛ [https://abadis.ir/fatofa/آشخانه/ معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژه آشخانه.]</ref> حسب تنوع اقلیمی ایران و نیز فرهنگ و شرایط معیشتی افراد، فضای آشپزخانه به‌صورت‌های مختلفی طراحی می‌شود.<ref>پولاک، سفرنامه، 1361ش، ص۹۴.</ref> در قدیم، آشپزخانه فاقد تزئینات لازم چون فرش، میز و سکو بوده و معمولاً فضایی تاریک و دودگرفته بوده است.<ref>حجازی و یاراحمدی، غذاهای محلی و سنتی استان مرکزی: تغییرات و پیامدهای فرهنگی آن، 1382ش، ص۱۸۱.</ref> در یافته‌های تاریخی دوره [[ساسانیان]]، به مناصبی چون خوانسالار، به‌عنوان چشندهٔ غذا و رئیس کل آشپزخانهٔ دربار اشاره شده است. گاهی اهمیت خوانسالار چنان بود که تربیت جانشین پادشاه به او سپرده می‌شد<ref>کریستن‌سن، ایران در زمان ساسانیان، 1345ش، ص۵۲۰.</ref> و خوانسالار از مناصب سلطنتی به‌شمار می‌رفت.<ref>بیهقی، تاریخ بیهقی، 1324ش، ص۲۷۲ و ۵۰۲؛ ناصرخسرو، سفرنامه، 1384ش، ص۷۹–۸۰؛ انوری، اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی، ۱۳۵۵ش، ص۲۱۳.</ref>