بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''{{درشت|ابریشم‌دوزی؛}}''' دوخت نقوش روی پارچه با نخ طبیعی ابریشم.
'''{{درشت|ابریشم‌دوزی؛}}''' دوخت نقوش روی پارچه با نخ طبیعی ابریشم.


ابریشم‌دوزی هنر سنتی ایرانی است که در آن با استفاده از نخ ابریشم طبیعی، طرح‌های تزیینی بر روی پارچه‌های مختلف دوخته می‌شود. این هنر که قدمت آن به [[دوره‌ ساسانی]] بازمی‌گردد، در [[دوران صفویه]] به اوج خود رسید. نقوش مورد استفاده شامل گل و مرغ، اسلیمی، بته‌جقه و صحنه‌های طبیعت‌گرایانه است و بر روی پارچه‌هایی چون مخمل، تافته و کتان اجرا می‌شود. هنر ابریشم‌دوزی در دوران معاصر با چالش‌هایی مانند ورود ابریشم خارجی مواجه است، اما همچنان به‌عنوان یکی از [[صنایع دستی]] اصیل ایران، در تزیین لباس، تابلوهای هنری و وسایل دکوراسیون کاربرد دارد.
ابریشم‌دوزی هنر سنتی ایرانی است که در آن با استفاده از نخ ابریشم طبیعی، طرح‌های تزیینی بر روی پارچه‌های مختلف دوخته می‌شود. این هنر که قدمت آن به [[دوره‌ ساسانی|دورۀ ساسانی]] بازمی‌گردد، در [[دوران صفویه|دورۀ صفویه]] به اوج خود رسید. نقوش مورد استفاده شامل گل و مرغ، اسلیمی، بته‌جقه و صحنه‌های طبیعت‌گرایانه است و بر روی پارچه‌هایی چون مخمل، تافته و کتان اجرا می‌شود. هنر ابریشم‌دوزی در دوران معاصر با چالش‌هایی مانند ورود ابریشم خارجی مواجه است، اما همچنان به‌عنوان یکی از [[صنایع دستی]] اصیل ایران، در تزیین لباس، تابلوهای هنری و وسایل دکوراسیون کاربرد دارد.


== تعریف ابریشم‌دوزی ==
== تعریف ابریشم‌دوزی ==
خط ۷: خط ۷:


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
اگرچه واردات [[ابریشم]] در [[دوره اشکانیان|دورۀ اشکانیان]] آغاز شد، اما تولید و کاربرد آن در [[دوره ساسانی]] رونق گرفت. موقعیت جغرافیایی ایران در مسیر [[جاده ابریشم]] و شرایط اقلیمی مناسب، موجب گسترش [[نوغانداری]] در مناطق شمالی از جمله [[گیلان]]، [[مازندران]] و [[گلستان|گرگان]] شد.<ref>[https://sanatafarinan.ir/مسیرصنعت-تولید-ابریشم-درایران/ «مسیر صنعت تولید ابریشم در ایران»، وب‌سایت صنعت‌آفرینان امداد.]</ref> هم‌زمان با شکوفایی ابریشم‌بافی، هنر ابریشم‌دوزی نیز در ایران رواج یافت. قدیمی‌ترین نمونهٔ موجود از ابریشم‌دوزی که در [[موزه ایران باستان]] نگهداری می‌شود، متعلق به سال ۴۵۱ هجری قمری در [[دوره سلجوقیان|دورۀ سلجوقیان]] است. علاوه بر آثار موجود در مجموعه‌های هنری، در سال‌های اخیر نمونه‌هایی از ابریشم‌دوزی‌های تاریخی در شهر [[ری]] نیز کشف شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-silk1-embroidery.html «آشنایی با هنر ابریشم‌کشی و ابریشم‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
اگرچه واردات [[ابریشم]] در [[دوره اشکانیان|دورۀ اشکانیان]] آغاز شد، اما تولید و کاربرد آن در دوره ساسانی رونق گرفت. موقعیت جغرافیایی ایران در مسیر [[جاده ابریشم]] و شرایط اقلیمی مناسب، موجب گسترش [[نوغانداری]] در مناطق شمالی از جمله [[گیلان]]، [[مازندران]] و [[گلستان|گرگان]] شد.<ref>[https://sanatafarinan.ir/مسیرصنعت-تولید-ابریشم-درایران/ «مسیر صنعت تولید ابریشم در ایران»، وب‌سایت صنعت‌آفرینان امداد.]</ref> هم‌زمان با شکوفایی ابریشم‌بافی، هنر ابریشم‌دوزی نیز در ایران رواج یافت. قدیمی‌ترین نمونهٔ موجود از ابریشم‌دوزی که در [[موزه ایران باستان]] نگهداری می‌شود، متعلق به سال ۴۵۱ هجری قمری در [[دوره سلجوقیان|دورۀ سلجوقیان]] است. علاوه بر آثار موجود در مجموعه‌های هنری، در سال‌های اخیر نمونه‌هایی از ابریشم‌دوزی‌های تاریخی در شهر [[ری]] نیز کشف شده است.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-silk1-embroidery.html «آشنایی با هنر ابریشم‌کشی و ابریشم‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>


==دورۀ شکوفایی==
==دورۀ شکوفایی==