پالایش متن |
پالایش متن |
||
| خط ۴۹: | خط ۴۹: | ||
== چندزنی == | == چندزنی == | ||
در افغانستان و بهویژه در جنوب کشور که سکونتگاه [[قوم پشتون]] است، همواره [[چندهمسری]] مردان رایج بوده است و زنان بهطور سنتی در این خردهفرهنگها، اجازهٔ اظهار نظر ندارند. | در افغانستان و بهویژه در جنوب کشور که سکونتگاه [[قوم پشتون]] است، همواره [[چندهمسری]] مردان رایج بوده است و زنان بهطور سنتی در این خردهفرهنگها، اجازهٔ اظهار نظر ندارند. [[مردسالاری]] و تفسیرهای سنتی از [[دین]]، مشروعیتبخش پدیده [[تعدد زوجات|چندزنی]] در افغانستان است و داشتن چند همسر نشانهای از قدرت اقتصادی و موقعیت اجتماعی مردان به شمار میآید. جنگهای طولانی و افزایش تعداد [[بیوه]]ها نیز به گسترش این رسم در افغانستان دامن زده است. در برخی قبایل، ازدواج با بیوه برادر یک الزام اجتماعی تلقی میشود. فشار خانوادهها برای [[فرزندآوری در افغانستان|فرزندآوری]] بیشتر، بهویژه فرزند پسر، از دیگر انگیزههای رایج برای [[تعدد زوجات]] است.<ref>[https://8am.media/fa/family-competitions-the-reason-for-polygamy-and-high-fertility-rate-in-afghanistan/ «رقابتهای خانوادگی؛ دلیل چندهمسری و نرخ بلند فرزندآوری در افغانستان»، وبسایت روزنامۀ 8 صبح.]</ref> در ساختارهای قبیلهای مردسالار که ازدواج، ابزاری برای تحکیم اتحادهای خویشاوندی است، [[زن|زنان]] و [[دختر|دختران]] در [[انتخاب همسر]] اختیار ندارند.<ref>[http://www.afghanpaper.com/nbody.php?id=171222 منجمزاده، «شیوع پدیده چند همسری درمیان طالبان»، شبکه اطلاعرسانی افغانستان.]</ref> در این ساختار حتی مردان نیز ناگزیر از حفظ چارچوبهای عرفی هستند.<ref>اسمیت، تصامیم، علایق و تنوع: رسوم ازدواج درافغانستان، 1387ش، ص50.</ref> | ||
=== چندزنی در نظام حقوقی افغانستان === | === چندزنی در نظام حقوقی افغانستان === | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
== ازدواج اجباری == | == ازدواج اجباری == | ||
ازدواج اجباری و بیتوجهی به رضایت یک یا دو طرف ازدواج، | ازدواج اجباری و بیتوجهی به رضایت یک یا دو طرف ازدواج، همواره در افغانستان وجود داشته است. این نوع ازدواج حق انتخاب همسر را سلب کرده و یکی از مصادیق [[خشونت خانگی]] محسوب میشود.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/20180107075922-9835-87.pdf مقدسی و عامری، «ازدواج اجباری؛ از ممنوعیتانگاری تا جرمانگاری»، ۱۳۹۵ش، ص۱۶۹.]</ref> مادهٔ ۵۰۵ قانون مدنی افغانستان نیز شرط صحت عقد را در رضایت هر دو طرف دانسته است.<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/249/___-____-_____-____-_________ «قانون مدنی افغانستان»، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> گونههای ازدواج اجباری در افغانستان، عبارت است از: | ||
# '''ازدواج زیر سن قانونی''' ([[کودکهمسری]]): مادهٔ ۷۱ قانون مدنی افغانستان، حداقل سن ازدواج برای دختران را شانزده سال دانسته است. براساس آمار استراتژی توسعهٔ ملی افغانستان، ۶۰درصد دختران این کشور زیر سن ۱۶ سالگی ازدواج کردهاند.<ref>[https://nimrokhmedia.com/2021/07/18/types-of-forced-marriages-in-afghanistan/ رضایی، «چالشهای ازدواج در افغانستان»، وبسایت هفته نامه نیمرخ.]</ref> | # '''ازدواج زیر سن قانونی''' ([[کودکهمسری]]): مادهٔ ۷۱ قانون مدنی افغانستان، حداقل سن ازدواج برای دختران را شانزده سال دانسته است. براساس آمار استراتژی توسعهٔ ملی افغانستان، ۶۰درصد دختران این کشور زیر سن ۱۶ سالگی ازدواج کردهاند.<ref>[https://nimrokhmedia.com/2021/07/18/types-of-forced-marriages-in-afghanistan/ رضایی، «چالشهای ازدواج در افغانستان»، وبسایت هفته نامه نیمرخ.]</ref> | ||
# '''ازدواج معاوضهای:''' در این رسم، دختری از یک خانواده را با دختری از خانوادهٔ دیگر، با هدف کاهش مصارف ازدواج، مبادله میکنند.<ref>اشنایدر، پیشرفتهای اخیر در قانون خانوادة افغانستان، ۱۳۸۹ش، ص۱۴۳.</ref> | # '''ازدواج معاوضهای:''' در این رسم، دختری از یک خانواده را با دختری از خانوادهٔ دیگر، با هدف کاهش مصارف ازدواج، مبادله میکنند.<ref>اشنایدر، پیشرفتهای اخیر در قانون خانوادة افغانستان، ۱۳۸۹ش، ص۱۴۳.</ref> | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
=== چالشها === | === چالشها === | ||
در توافق خانوادهها برای ازدواج سرآلیش، بهطور عموم بزرگترها تصمیم نهایی را میگیرند و رضایت دختران و پسران در نظر گرفته نمیشود؛<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13941121000278/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%BA%D9%84%D8%B7-%D9%88-%D9%87%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D احسانی، «رسم و رسوم غلط و هفتخوان ازدواج در افغانستان»، خبرگزاری فارسی.]</ref> در این حالت، دختران و پسران با مشکلاتی در زندگی خانوادگی مواجه میشوند | در توافق خانوادهها برای ازدواج سرآلیش، بهطور عموم بزرگترها تصمیم نهایی را میگیرند و رضایت دختران و پسران در نظر گرفته نمیشود؛<ref>[https://www.farsnews.ir/news/13941121000278/%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%BA%D9%84%D8%B7-%D9%88-%D9%87%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D احسانی، «رسم و رسوم غلط و هفتخوان ازدواج در افغانستان»، خبرگزاری فارسی.]</ref> در این حالت، دختران و پسران با مشکلاتی در زندگی خانوادگی مواجه میشوند و مشکلات هرکدام از زوجین موجب سرایت چالش و دردسر به زوج دیگر نیز میشود؛ خانوادهای که دختر آنها دچار مشکل شده، دختر خانوادهٔ دیگر را به چشم یک گروگان دیده و مورد اذیتوآزار قرار میدهد. در چنین وضعیتی [[خشونت خانگی]] به خصومت و دشمنی دو خانواده میانجامد و گاهی تا مرحلهٔ [[طلاق در افغانستان|طلاق]] اجباری در هر دو خانواده پیش میرود.<ref>[https://subhekabul.com/مطالب-مهم/women-narratives-part-17/ یاس، «ازدواج بدل و آرزوهای برباد رفتۀ دو زوج»، وبسایت روزنامۀ صبح کابل.]</ref> | ||
== همسرگزینی == | == همسرگزینی == | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۱: | ||
=== معیارهای انتخاب همسر === | === معیارهای انتخاب همسر === | ||
معیارهای انتخاب همسر در افغانستان شامل پایگاه اجتماعی، وضعیت اقتصادی، اعتقادات دینی و اخلاقیات است. خانوادهها بهدنبال همترازی اجتماعی و اقتصادی بین دو خانواده هستند تا سازگاری بیشتری در زندگی زوجین ایجاد شود. در این نظام، خانوادهٔ داماد بهطور معمول بهدنبال عروسی است که از نظر اجتماعی همسطح یا پایینتر از خانوادهٔ خود باشد. خانوادهٔ دختر نیز بهدنبال دامادی با شغل مناسب، شهرت نیک و وضعیت اقتصادی مطلوب است. [[ازدواج فامیلی|ازدواجهای فامیلی]] و درونگروهی بهدلیل شناخت قبلی از شرایط خانواده طرفین، از اولویت برخوردار است. در این میان، التزام به ارزشهای دینی و اخلاقی برای هر دو طرف از اهمیت ویژهای برخوردار است. | معیارهای انتخاب همسر در افغانستان شامل پایگاه اجتماعی، وضعیت اقتصادی، اعتقادات دینی و اخلاقیات است. خانوادهها بهدنبال همترازی اجتماعی و اقتصادی بین دو خانواده هستند تا سازگاری بیشتری در زندگی زوجین ایجاد شود. در این نظام، خانوادهٔ داماد بهطور معمول بهدنبال عروسی است که از نظر اجتماعی همسطح یا پایینتر از خانوادهٔ خود باشد. خانوادهٔ دختر نیز بهدنبال دامادی با شغل مناسب، شهرت نیک و وضعیت اقتصادی مطلوب است. [[ازدواج فامیلی|ازدواجهای فامیلی]] و درونگروهی بهدلیل شناخت قبلی از شرایط خانواده طرفین، از اولویت برخوردار است. در این میان، التزام به ارزشهای دینی و اخلاقی برای هر دو طرف از اهمیت ویژهای برخوردار است. دیدگاههای پسران و دختران افغانستانی درباره [[معیارهای انتخاب همسر]]، متفاوت است؛ درحالی که ۸۸درصد پسران بر محدودیت روابط اجتماعی دختران تأکید دارند، تنها ۷۰درصد آنان معیارهای ظاهری مانند پوشش، تناسب اندام و [[زیبایی]] را در انتخاب همسر مهم میدانند. دختران نیز بر [[صداقت]]، پایگاه اجتماعی و سطح تحصیلات پسران تمرکز دارند و معیارهای ظاهری را کماهمیتتر میدانند. همچنین در زمینهٔ [[حریم خصوصی]]، ۸۰درصد پسران خواستار شفافیت کامل در زندگی مشترک هستند، در حالیکه دختران به حفظ حریم خصوصی همسر خود اعتقاد دارند.<ref>[https://khabarnama.net/blog/1396/01/19/afghan-and-life-partnership-in-afghanistan/ امیری، «تشکیل خانواده جدید؛ از معیارهای انتخاب همسر خانواده پسر تا نوع نگاه خانواده دختر در افغانستان»، وبسایت خبرنامه.]</ref> | ||
دیدگاههای پسران و دختران افغانستانی درباره [[معیارهای انتخاب همسر]]، متفاوت است؛ درحالی که ۸۸درصد پسران بر محدودیت روابط اجتماعی دختران تأکید دارند، تنها ۷۰درصد آنان معیارهای ظاهری مانند پوشش، تناسب اندام و [[زیبایی]] را در انتخاب همسر مهم میدانند. دختران نیز بر [[صداقت]]، پایگاه اجتماعی و سطح تحصیلات پسران تمرکز دارند و معیارهای ظاهری را کماهمیتتر میدانند. همچنین در زمینهٔ [[حریم خصوصی]]، ۸۰درصد پسران خواستار شفافیت کامل در زندگی مشترک هستند، در حالیکه دختران به حفظ حریم خصوصی همسر خود اعتقاد دارند.<ref>[https://khabarnama.net/blog/1396/01/19/afghan-and-life-partnership-in-afghanistan/ امیری، «تشکیل خانواده جدید؛ از معیارهای انتخاب همسر خانواده پسر تا نوع نگاه خانواده دختر در افغانستان»، وبسایت خبرنامه.]</ref> | |||
در طول بیست سال حاکمیت جمهوری اسلامی در افغانستان عوامل مختلفی مانند فضاهای عمومی و مجازی، دانشگاهها، ادارات دولتی، مکاتب، بالارفتن سطح تحصیلات دختران و پسران و آشنایی آنها با شبکههای اجتماعی مجازی، تغییرات قابل توجهی را در نحوهٔ انتخاب همسر ایجاد کرده است. در وضعیت جدید، دختران و پسران رغبت و رضایت بیشتری به گزینش آزادانهٔ همسر آیندهٔ خود دارند.<ref>جمعی از نویسندگان، «رابطه عملکرد شبکههای اجتماعی مجازی با شیوههای همسرگزینی»، 1398ش، ص167-204.</ref> اگرچه این روش موجب تسهیل فرایند آشنایی و کاهش محدودیتها شده است، اما نگرانیهایی دربارهٔ امنیت و صحت اطلاعات مبادله شده وجود دارد.<ref>[https://pajhwok.com/fa/2016/01/20/ازدواج-از-طريق-فيسبوک-چه-پيامدهايى-دار/ «ازدواج از طریق فیسبوک چه پیامدهایی دارد؟»، خبرگزاری پژواک.]</ref> با حاکمیت دوبارهٔ طالبان، معاشرتهای رایج زنان و مردان در موقعیتهای دانشگاهی و اداری کاهش یافته و انتخاب همسر با دشواریهایی مواجه شده است.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/522174-صدور-فرمان-علیه-زنان-در-امارت-اسلامی-هراس-طالبان-از-موج-تغییر-خواهی-دختران-افغانستانی ماهرخ مقدم، «صدور 31 فرمان علیه زنان در امارت اسلامی»، وبسایت اقتصادنیوز.]</ref> | در طول بیست سال حاکمیت جمهوری اسلامی در افغانستان عوامل مختلفی مانند فضاهای عمومی و مجازی، دانشگاهها، ادارات دولتی، مکاتب، بالارفتن سطح تحصیلات دختران و پسران و آشنایی آنها با شبکههای اجتماعی مجازی، تغییرات قابل توجهی را در نحوهٔ انتخاب همسر ایجاد کرده است. در وضعیت جدید، دختران و پسران رغبت و رضایت بیشتری به گزینش آزادانهٔ همسر آیندهٔ خود دارند.<ref>جمعی از نویسندگان، «رابطه عملکرد شبکههای اجتماعی مجازی با شیوههای همسرگزینی»، 1398ش، ص167-204.</ref> اگرچه این روش موجب تسهیل فرایند آشنایی و کاهش محدودیتها شده است، اما نگرانیهایی دربارهٔ امنیت و صحت اطلاعات مبادله شده وجود دارد.<ref>[https://pajhwok.com/fa/2016/01/20/ازدواج-از-طريق-فيسبوک-چه-پيامدهايى-دار/ «ازدواج از طریق فیسبوک چه پیامدهایی دارد؟»، خبرگزاری پژواک.]</ref> با حاکمیت دوبارهٔ طالبان، معاشرتهای رایج زنان و مردان در موقعیتهای دانشگاهی و اداری کاهش یافته و انتخاب همسر با دشواریهایی مواجه شده است.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/522174-صدور-فرمان-علیه-زنان-در-امارت-اسلامی-هراس-طالبان-از-موج-تغییر-خواهی-دختران-افغانستانی ماهرخ مقدم، «صدور 31 فرمان علیه زنان در امارت اسلامی»، وبسایت اقتصادنیوز.]</ref> | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۰۱: | ||
== نامزدی == | == نامزدی == | ||
نامزدی در افغانستان از مراحل آغازین پیوند زناشویی است و با وجود آنکه الزام حقوقی در پی ندارد، یک رسم اجتماعی ریشهدار است. [[نامزدی]] با مراسم [[شیرینیخوران|شیرینیخوری]] یا نشانکردن با [[حلقه نامزدی]] و چادراندازی بر سر عروس آغاز میشود،<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای جاغوری»، وبسایت رسم و رواجهای جاغوری.]</ref> نامزدی در قانون مدنی افغانستان، وعدهٔ ازدواج تعریف شده است.<ref>قانون مدنی افغانستان، شماره مسلسل 353، مصوب 1355ش، مادهٔ 64.</ref> در دوره نامزدی، خانوادهٔ داماد موظف به تهیهٔ هدایایی شامل لباسهای فاخر، [[طلا]] و جواهرات، لوازم آرایشی و بهداشتی، کیف و کفش هماهنگ و آجیل و شیرینیهای مرغوب است. این هدایا در مراسمی با حضور اقوام رونمایی میشود.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، | نامزدی در افغانستان از مراحل آغازین پیوند زناشویی است و با وجود آنکه الزام حقوقی در پی ندارد، یک رسم اجتماعی ریشهدار است. [[نامزدی]] با مراسم [[شیرینیخوران|شیرینیخوری]] یا نشانکردن با [[حلقه نامزدی]] و چادراندازی بر سر عروس آغاز میشود،<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای جاغوری»، وبسایت رسم و رواجهای جاغوری.]</ref> نامزدی در قانون مدنی افغانستان، وعدهٔ ازدواج تعریف شده است.<ref>قانون مدنی افغانستان، شماره مسلسل 353، مصوب 1355ش، مادهٔ 64.</ref> در دوره نامزدی، خانوادهٔ داماد موظف به تهیهٔ هدایایی شامل لباسهای فاخر، [[طلا]] و جواهرات، لوازم آرایشی و بهداشتی، کیف و کفش هماهنگ و آجیل و شیرینیهای مرغوب است. این هدایا در مراسمی با حضور اقوام رونمایی میشود.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> در دوره نامزدی، دختر تحت حمایت خانوادهٔ داماد قرار میگیرد اما معاشرت زوجین با محدودیتهای شدید و تحت نظارت خانوادهها انجام میپذیرد.<ref>عبدالله، شرح قانون مدنی افغانستان (حقوق فامیل)، 1391ش، ص61.</ref> | ||
اگر در این دوره، نامزدی فسخ شود چالشهایی را در پی خوهد داشت که بیشتر گریبانگیر دختران میشود.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> براساس قانون مدنی افغانستان، در صورت انصراف از نامزدی، هدیهدهنده حق دارد عین یا قیمت [[هدیه]] را مطالبه کند، مگر اینکه هدیه از بین رفته باشد.<ref>قانون مدنی افغانستان، شماره مسلسل 353، مصوب 1355ش، ماده 64.</ref> بهطور معمول اگر نامزدی از طرف دختر فسخ شود، هدایا به خانوادهٔ پسر برگردانده میشود، اما در مورد فسخ از سوی پسر، این الزام کمتر مشاهده میشود.<ref name=":1">رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> | اگر در این دوره، نامزدی فسخ شود چالشهایی را در پی خوهد داشت که بیشتر گریبانگیر دختران میشود.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> براساس قانون مدنی افغانستان، در صورت انصراف از نامزدی، هدیهدهنده حق دارد عین یا قیمت [[هدیه]] را مطالبه کند، مگر اینکه هدیه از بین رفته باشد.<ref>قانون مدنی افغانستان، شماره مسلسل 353، مصوب 1355ش، ماده 64.</ref> بهطور معمول اگر نامزدی از طرف دختر فسخ شود، هدایا به خانوادهٔ پسر برگردانده میشود، اما در مورد فسخ از سوی پسر، این الزام کمتر مشاهده میشود.<ref name=":1">رحمانی، راهنمای حقوق خانواده در افغانستان از دیدگاه قانون مدنی و عرف افغانستان، کمیته دفاع از حقوق زنان افغانستان، 1383ش، ص54.</ref> | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۱۵: | ||
== خانهبلدی == | == خانهبلدی == | ||
پس از توافق اولیه در مرحلهٔ خویشیگری، رسم خانهبلدی بهعنوان مجلس معارفه و آگاهیبخشی میان خانوادههای عروس و داماد برگزار میشود. در این مجلس، جزئیات مراسم عروسی ازجمله زمان و مکان برگزاری و همچنین ترتیبات مالی میان طرفین، نهایی میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص17.</ref> مراسم خانهبلدی توسط خانوادهٔ داماد برگزار میشود و اقوام عروس شامل [[پدر]]، [[برادر|برادران]] و [[عمو|عموها]] به ترتیب اهمیت، هدایایی همچون پتو، [[عمامه]]، چپن (عبای افغانی)، لباس و دستمالهای گلدوزیشده دریافت میکنند. | پس از توافق اولیه در مرحلهٔ خویشیگری، رسم خانهبلدی بهعنوان مجلس معارفه و آگاهیبخشی میان خانوادههای عروس و داماد برگزار میشود. در این مجلس، جزئیات مراسم عروسی ازجمله زمان و مکان برگزاری و همچنین ترتیبات مالی میان طرفین، نهایی میشود.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص17.</ref> مراسم خانهبلدی توسط خانوادهٔ داماد برگزار میشود و اقوام عروس شامل [[پدر]]، [[برادر|برادران]] و [[عمو|عموها]] به ترتیب اهمیت، هدایایی همچون پتو، [[عمامه]]، چپن (عبای افغانی)، لباس و دستمالهای گلدوزیشده دریافت میکنند. در مقابل، خانوادهٔ دختر نیز هدایای مشابهی را برای اقوام داماد تهیه میکند.<ref>[http://0797525627.blogfa.com/post/33 امید، «رسم و رواجهای مردم جاغوری»، وبلاگ اگر به یاد جاغوری افتادی.]</ref> تمامی هزینههای این مراسم بر عهدهٔ داماد است و حتی هدایایی که خانوادهٔ عروس میدهند بهصورت غیرمستقیم از محل شیربها تأمین میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/آیین-ازدواج-در-افغانستان-فرآیندی-دشوار-برای-مردان «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای مردان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> رسم خانهبلدی اگرچه پیوند دو خانواده و شناخت متقابل آنها را تقویت میکند،<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص8.</ref> اما امروزه، به نمایشی از وضعیت مالی تبدیل شده است.<ref>[https://www.irna.ir/news/83044684/آیین-ازدواج-در-افغانستان-فرآیندی-دشوار-برای-مردان «آیین ازدواج درافغانستان؛ فرایند دشوار برای مردان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | ||
== رسم عیدیبردن == | == رسم عیدیبردن == | ||
| خط ۱۲۳: | خط ۱۲۱: | ||
== جشن عروسی == | == جشن عروسی == | ||
جشن عروسی در مناطق مختلف و خردهفرهنگهای افغانستان، متفاوت است. در مناطق مرکزی و هزارهجات به این مراسم، طُوی گفته میشود و از غنیترین و پیچیدهترین آیینهای اجتماعی این مردم محسوب میشود.<ref>شهرستانی، قاموس لهجهٔ هزارگی، ذیل واژهٔ طوی، 1361ش، ص320.</ref> جشن عروسی بهطور معمول، سه تا هفت روز به طول میانجامد و شامل مراحل متعددی میشود. دعوت از مهمانان در مناطق روستایی همچنان بهصورت شفاهی و توسط قاصدان انجام میگیرد.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص10.</ref> مهمانان عروسی که قُوده گفته میشوند، ترکیبی از بزرگان قوم، [[جوانی|جوانان]] و [[کودک|کودکان]] هستند. نقش قُودغُو (معمولاً مادر یا خواهر داماد) در هدایت مراسم بسیار کلیدی است.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ | جشن عروسی در مناطق مختلف و خردهفرهنگهای افغانستان، متفاوت است. در مناطق مرکزی و هزارهجات به این مراسم، طُوی گفته میشود و از غنیترین و پیچیدهترین آیینهای اجتماعی این مردم محسوب میشود.<ref>شهرستانی، قاموس لهجهٔ هزارگی، ذیل واژهٔ طوی، 1361ش، ص320.</ref> جشن عروسی بهطور معمول، سه تا هفت روز به طول میانجامد و شامل مراحل متعددی میشود. دعوت از مهمانان در مناطق روستایی همچنان بهصورت شفاهی و توسط قاصدان انجام میگیرد.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص10.</ref> مهمانان عروسی که قُوده گفته میشوند، ترکیبی از بزرگان قوم، [[جوانی|جوانان]] و [[کودک|کودکان]] هستند. نقش قُودغُو (معمولاً مادر یا خواهر داماد) در هدایت مراسم بسیار کلیدی است.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خودنوشت، 1400ش، ص70.</ref> | ||
جشن عروسی در افغانستان با انواع مسابقات و بازیهای محلی همراه است، ازجمله اٌوشد (مسابقه تیراندازی با تفنگ)، سنگیرگ (بازی پرتاب سنگ بهسوی نشانه) و [[بزکشی|بُزکشی]].<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ | جشن عروسی در افغانستان با انواع مسابقات و بازیهای محلی همراه است، ازجمله اٌوشد (مسابقه تیراندازی با تفنگ)، سنگیرگ (بازی پرتاب سنگ بهسوی نشانه) و [[بزکشی|بُزکشی]].<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خودنوشت، 1400ش، ص91.</ref> در مناطق هزارهجات ساز [[تنبور|دَمبوره]]، بر شادی مراسم میافزاید و با نغمههای اصیل و اشعار محلی، همراه میشود. هنرمندان هزاره با اجرای رَفتهای مختلف مانند شیخعلی، تَگوبَرگ و مالستانی فضای شادی ایجاد میکنند. دیدوخوانی یا ترانهسرایی جمعی زنان و مردان نیز از بخشهای جذاب مراسم است. در گذشته [[منقبتخوانی]] نیز در جشن طُوی رواج داشته است.<ref>شریعتی، فرهنگ ازدواج در هزارستان، 1392ش، ص16.</ref> | ||
در شب عروسی، مهمانان با غذای محلی مانند نانبُته یا شوروا پذیرایی میشوند. سپس مراسم تختخینه ([[حنابندان]]) برگزار میشود و داماد و عروس با آداب خاص، [[حنا]] میگذارند. در پایان هم ملیدهخوری یا صرف غذای مخصوص عروسی برگزار میشود که از نان فتیر و روغن حیوانی تهیه شده است.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص71.</ref> | در شب عروسی، مهمانان با غذای محلی مانند نانبُته یا شوروا پذیرایی میشوند. سپس مراسم تختخینه ([[حنابندان]]) برگزار میشود و داماد و عروس با آداب خاص، [[حنا]] میگذارند. در پایان هم ملیدهخوری یا صرف غذای مخصوص عروسی برگزار میشود که از نان فتیر و روغن حیوانی تهیه شده است.<ref>علیزاده مالستانی، نامهٔ اعمال: زندگینامهٔ خود نوشت، 1400ش، ص71.</ref> | ||
| خط ۱۳۹: | خط ۱۳۷: | ||
مدارس دینی،<ref>[https://parstoday.ir/dari/news/afghanistan-i225956 «مراسم ازدواج دستهجمعی 125 زوج جوان در مزارشریف»، وبسایت پارستودی.]</ref> بنیاد فرهنگی خیریهٔ امام علی،<ref>[https://farkhundanews.com/archives/2305 «عروسی دستهجمعی در دشت برچی»، وبسایت فرخنده.]</ref> کمیتهٔ امداد امام خمینی،<ref>[https://saten.ir/20998/ازدواج-دسته-جمعی-در-افغانستان-به-همت-کم/ «ازدواج دستهجمعی در افغانستان به همت کمیتۀ امداد امام خمینی»، وبسایت ساتین.]</ref> وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان،<ref>[http://www.afghanirca.com/fa/news/62055 «برگزاری مراسم عروسی دستهجمعی 37 زوج در بامیان»، وبسایت افغانایرکا.]</ref> انجمن فرهنگی وصال کوثر،<ref>[https://memar.press/مراسم-ازدواج-دستهجمعی-۴۴-زوج-در-کابل/ «مراسم ازدواج دستهجمعی 44 زوج در کابل برگزار شد»، خبرگزاری معمار.]</ref> کوثرالقرآن،<ref>[https://www.afghanwomennews.com/برگزاری-مراسم-ازدواج-دسته-جمعی-در-بامی/ «برگزاری مراسم ازدواج دستهجمعی در بامیان؛ 17 زوج به گونۀ دستهجمعی عروسی شان را جشن گرفتند»، خبرگزاری زنان افغانستان.]</ref> نهاد خیریهٔ حبیبیار،<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/75772/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%DB%B3%DB%B5-%D8%B2%D9%88%D8%AC-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%کریمی، «مراسم عروسی 35 زوج جوان در نیمروز برگزار شد»، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> بنیاد خیریهٔ ابوالفضل<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسایت خبرنامه.]</ref> و بنیاد خیریهٔ شهدای افغانستان،<ref>[https://parstoday.ir/dari/news/afghanistan-i205826 سلطانی، «برگزاری جشن عروسی جمعی دهها زوج جوان در کابل»، وبسایت پارستودی.]</ref> نهادهایی هستند که تاکنون در برپایی مراسم عروسی دستهجمعی مشارکت کردهاند. نهادهای برگزارکننده، کارهای تزئین و مجلسآرایی مانند آمادهکردن استیج، گلآرایی، نورپردازی زیبا و حرفهای و نظم مراسم، پذیرایی و اجرای برنامههای جذاب و شاد را به عهده دارند.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=72hDyGUT6Pw&pp=ygUy2LHZiNi0INio2LHar9iy2KfYsduMINi52LHZiNiz24wg2K_Ys9iq2Ycg2KzZhdi524w%3D «برگزاری مراسم عروسی دستهجمعی (60) زوج جوان در غرب کابل»، تلویزیون راه فردا، وبسایت یوتیوب.]</ref> این گونه از جشن عروسی تاکنون در [[کابل]]، مزارشریف، [[غزنی]]، [[بامیان]]، [[دایکندی]]، هلمند، [[نیمروز]]، فراه، قندهار، [[بغلان]] و پروان برگزار شده است.<ref>[https://mandegardaily.com/?p=17818 «عروسی گروهی به کمک یک نهاد خیریه در بغلان»، وبسایت روزنامه ماندگار.]</ref> مراسم ازدواج دستهجمعی بین مهاجران افغانستانی در ایران نیز رواج دارد؛ برای مثال در ۱۴۰۱ش، این نوع مراسم در [[مشهد]] از سوی نیکوکاران و ادارهٔ کل امور اتباع و مهاجرین برای تعدادی از زوجهای جوان افغانستانی برگزار شد.<ref>[https://parstoday.ir/dari/news/afghanistan-i205762 «21 زوج افغانستانی در مشهد پیوند مشترک خود را جشن گرفتند»، وبسایت پارستودی.]</ref> | مدارس دینی،<ref>[https://parstoday.ir/dari/news/afghanistan-i225956 «مراسم ازدواج دستهجمعی 125 زوج جوان در مزارشریف»، وبسایت پارستودی.]</ref> بنیاد فرهنگی خیریهٔ امام علی،<ref>[https://farkhundanews.com/archives/2305 «عروسی دستهجمعی در دشت برچی»، وبسایت فرخنده.]</ref> کمیتهٔ امداد امام خمینی،<ref>[https://saten.ir/20998/ازدواج-دسته-جمعی-در-افغانستان-به-همت-کم/ «ازدواج دستهجمعی در افغانستان به همت کمیتۀ امداد امام خمینی»، وبسایت ساتین.]</ref> وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان،<ref>[http://www.afghanirca.com/fa/news/62055 «برگزاری مراسم عروسی دستهجمعی 37 زوج در بامیان»، وبسایت افغانایرکا.]</ref> انجمن فرهنگی وصال کوثر،<ref>[https://memar.press/مراسم-ازدواج-دستهجمعی-۴۴-زوج-در-کابل/ «مراسم ازدواج دستهجمعی 44 زوج در کابل برگزار شد»، خبرگزاری معمار.]</ref> کوثرالقرآن،<ref>[https://www.afghanwomennews.com/برگزاری-مراسم-ازدواج-دسته-جمعی-در-بامی/ «برگزاری مراسم ازدواج دستهجمعی در بامیان؛ 17 زوج به گونۀ دستهجمعی عروسی شان را جشن گرفتند»، خبرگزاری زنان افغانستان.]</ref> نهاد خیریهٔ حبیبیار،<ref>[https://www.payam-aftab.com/fa/news/75772/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%DB%B3%DB%B5-%D8%B2%D9%88%D8%AC-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%کریمی، «مراسم عروسی 35 زوج جوان در نیمروز برگزار شد»، خبرگزاری پیام آفتاب.]</ref> بنیاد خیریهٔ ابوالفضل<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسایت خبرنامه.]</ref> و بنیاد خیریهٔ شهدای افغانستان،<ref>[https://parstoday.ir/dari/news/afghanistan-i205826 سلطانی، «برگزاری جشن عروسی جمعی دهها زوج جوان در کابل»، وبسایت پارستودی.]</ref> نهادهایی هستند که تاکنون در برپایی مراسم عروسی دستهجمعی مشارکت کردهاند. نهادهای برگزارکننده، کارهای تزئین و مجلسآرایی مانند آمادهکردن استیج، گلآرایی، نورپردازی زیبا و حرفهای و نظم مراسم، پذیرایی و اجرای برنامههای جذاب و شاد را به عهده دارند.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=72hDyGUT6Pw&pp=ygUy2LHZiNi0INio2LHar9iy2KfYsduMINi52LHZiNiz24wg2K_Ys9iq2Ycg2KzZhdi524w%3D «برگزاری مراسم عروسی دستهجمعی (60) زوج جوان در غرب کابل»، تلویزیون راه فردا، وبسایت یوتیوب.]</ref> این گونه از جشن عروسی تاکنون در [[کابل]]، مزارشریف، [[غزنی]]، [[بامیان]]، [[دایکندی]]، هلمند، [[نیمروز]]، فراه، قندهار، [[بغلان]] و پروان برگزار شده است.<ref>[https://mandegardaily.com/?p=17818 «عروسی گروهی به کمک یک نهاد خیریه در بغلان»، وبسایت روزنامه ماندگار.]</ref> مراسم ازدواج دستهجمعی بین مهاجران افغانستانی در ایران نیز رواج دارد؛ برای مثال در ۱۴۰۱ش، این نوع مراسم در [[مشهد]] از سوی نیکوکاران و ادارهٔ کل امور اتباع و مهاجرین برای تعدادی از زوجهای جوان افغانستانی برگزار شد.<ref>[https://parstoday.ir/dari/news/afghanistan-i205762 «21 زوج افغانستانی در مشهد پیوند مشترک خود را جشن گرفتند»، وبسایت پارستودی.]</ref> | ||
این نوع از جشن عروسی بیشتر در مناسبتهای دینی و مذهبی برگزار میشود.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/259423/برگزاری-عروسی-دسته-جمعی-۲۳۰-زوج-جوان-بلخ «برگزاری عروسی دستهجمعی 230 زوج جوان در بلخ»، خبرگزاری صدای افغان (آوا)]؛ [https://www.avapress.com/fa/gallery/272133/1/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%DB%B6%DB%B0-%D8%B «گزارش تصویری، برگزاری عروسی دستهجمعی 60 زوج جوان در کابل»، خبرگزاری صدای افغان (آوا)]؛ [https://sahebkhabar.ir/news/59195234/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%82-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «رونق عروسیهای دستهجمعی در افغانستان»، وبسایت صاحبخبران.]</ref> [[هزینه عروسی|هزینههای سنگین ازدواج]] در دوران معاصر، عامل اصلی رویآوری زوجهای جوان به اینگونه مراسم است.<ref>[https://dailies.gov.af/عروسی-های-دسته-جمعی-گزینه-بدیل-پرهیز-ا/ «عروسیهای دستهجمعی گزینۀ بدیل پرهیز از مصرف گزاف»، وبسایت ریاست روزنامههای دولتی.]</ref> فرهنگسازی [[ازدواج آسان]]، کمک به زوجهای بیبضاعت، جلوگیری از اسراف | این نوع از جشن عروسی بیشتر در مناسبتهای دینی و مذهبی برگزار میشود.<ref>[https://www.avapress.com/fa/news/259423/برگزاری-عروسی-دسته-جمعی-۲۳۰-زوج-جوان-بلخ «برگزاری عروسی دستهجمعی 230 زوج جوان در بلخ»، خبرگزاری صدای افغان (آوا)]؛ [https://www.avapress.com/fa/gallery/272133/1/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%DB%B6%DB%B0-%D8%B «گزارش تصویری، برگزاری عروسی دستهجمعی 60 زوج جوان در کابل»، خبرگزاری صدای افغان (آوا)]؛ [https://sahebkhabar.ir/news/59195234/%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%82-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 «رونق عروسیهای دستهجمعی در افغانستان»، وبسایت صاحبخبران.]</ref> [[هزینه عروسی|هزینههای سنگین ازدواج]] در دوران معاصر، عامل اصلی رویآوری زوجهای جوان به اینگونه مراسم است.<ref>[https://dailies.gov.af/عروسی-های-دسته-جمعی-گزینه-بدیل-پرهیز-ا/ «عروسیهای دستهجمعی گزینۀ بدیل پرهیز از مصرف گزاف»، وبسایت ریاست روزنامههای دولتی.]</ref> فرهنگسازی [[ازدواج آسان]]، کمک به زوجهای بیبضاعت، جلوگیری از اسراف و مقابله با [[تجملگرایی]] و [[مصرفگرایی]] از اهداف برپایی این نوع مراسم عروسی بهشمار میرود.<ref>[https://sahebkhabar.ir/news/59195234/رونق-عروسی-های-دسته-جمعی-در-افغانستان «رونق عروسیهای دستهجمعی در افغانستان»، وبسایت صاحبخبران.]</ref> برخی گمان میکنند این شکل از عروسی، در شأن آنها نیست و باعث میشود از سوی دیگران تحقیر شوند.<ref>[https://khabarnama.net/1398/06/why-group-wedding-didnt-changed-to-public-culture/ نظری، «ازدواج دستهجمعی؛ چرا این سبک عروسی به فرهنگ عمومی در افغانستان تبدیل نشده است؟»، وبسابت خبرنامه.]</ref> | ||
== پایوازی == | == پایوازی == | ||
| خط ۱۵۰: | خط ۱۴۸: | ||
* '''شیربها''' مبلغی است که داماد به خانواده عروس میپردازد و در برخی مناطق با نامهای گَله، قلین، ولور، طویانه یا پیشکش شناخته میشود.<ref>عبدالله، شرح قانون مدنی افغانستان (حقوق فامیل)، 1391ش، ص24.</ref> این پول گاهی صرف خرید جهیزیه میگردد، اما بیشتر مستقیماً به خانواده عروس داده میشود. افزونبر [[شیربها]]، هزینههای دیگری مانند لباس، مراسم نامزدی و [[مراسم عروسی|عروسی]] نیز بر عهده داماد است. دولت افغانستان با تصویب قانونی، پرداخت شیربها را ممنوع اعلام کرده است.<ref>قانون مراسم عروسی، نمبرمسلسل 1280، مصوب 1396ش.</ref> | * '''شیربها''' مبلغی است که داماد به خانواده عروس میپردازد و در برخی مناطق با نامهای گَله، قلین، ولور، طویانه یا پیشکش شناخته میشود.<ref>عبدالله، شرح قانون مدنی افغانستان (حقوق فامیل)، 1391ش، ص24.</ref> این پول گاهی صرف خرید جهیزیه میگردد، اما بیشتر مستقیماً به خانواده عروس داده میشود. افزونبر [[شیربها]]، هزینههای دیگری مانند لباس، مراسم نامزدی و [[مراسم عروسی|عروسی]] نیز بر عهده داماد است. دولت افغانستان با تصویب قانونی، پرداخت شیربها را ممنوع اعلام کرده است.<ref>قانون مراسم عروسی، نمبرمسلسل 1280، مصوب 1396ش.</ref> | ||
* '''مهریه''' نیز بر پایه سنت اسلامی در خانوادههای افغانستانی رایج است، اما این رسم دینی تا حد زیادی تحت تأثیر عرف و آداب اجتماعی قرار گرفته است. پژوهشها نشان میدهد که بسیاری از زنان افغانستان از [[مهریه]] خود و جزئیات آن بیخبرند و در تعیین آن نقشی نداشتهاند. | * '''مهریه''' نیز بر پایه سنت اسلامی در خانوادههای افغانستانی رایج است، اما این رسم دینی تا حد زیادی تحت تأثیر عرف و آداب اجتماعی قرار گرفته است. پژوهشها نشان میدهد که بسیاری از زنان افغانستان از [[مهریه]] خود و جزئیات آن بیخبرند و در تعیین آن نقشی نداشتهاند. در عرف افغانستان، مالکیت زن بر مهریه چندان به رسمیت شناخته نمیشود و زنان نیز معمولاً مهریه خود را مطالبه نمیکنند.<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده درافغانستان ازدیدگاه قانون مدنی وعرف افغانستان، کمیته دفاع ازحقوق زنان افغانستان، (روزنه)، 1383ش، ص104-106.</ref> | ||
* '''جهیزیه''' از دیگر لوازم اصلی ازدواج است که بر اساس فرهنگ و نیازهای هر منطقه در [[افغانستان]]، تدارک دیده میشود. [[جهیزیه]] شامل ظروف، وسایل آشپزی، رختخواب، صندوق، فرش، وسایل تزئینی، چند دست لباس و زیورآلات برای عروس است. در برخی مناطق روستایی، گوسفند یا گاو شیری نیز به جهیزیه افزوده میشود. در موارد نادر، عروس بدون جهاز به خانه شوهر فرستاده میشود که در این صورت، شیربهای کمتری از داماد گرفته میشود و جشن عروسی کوچکتری برگزار میگردد.<ref>[https://kiyankala.com/wp-content/uploads/2020/11/جهیزیه-عروس-چیست؟-مهریه-از-کجا-آمده-است؟-.pdf آداب و رسوم تاریخی جهیزیه و رسومات رایج در دنیا، وبسایت کیان کالا، ص17.]</ref> | * '''جهیزیه''' از دیگر لوازم اصلی ازدواج است که بر اساس فرهنگ و نیازهای هر منطقه در [[افغانستان]]، تدارک دیده میشود. [[جهیزیه]] شامل ظروف، وسایل آشپزی، رختخواب، صندوق، فرش، وسایل تزئینی، چند دست لباس و زیورآلات برای عروس است. در برخی مناطق روستایی، گوسفند یا گاو شیری نیز به جهیزیه افزوده میشود. در موارد نادر، عروس بدون جهاز به خانه شوهر فرستاده میشود که در این صورت، شیربهای کمتری از داماد گرفته میشود و جشن عروسی کوچکتری برگزار میگردد.<ref>[https://kiyankala.com/wp-content/uploads/2020/11/جهیزیه-عروس-چیست؟-مهریه-از-کجا-آمده-است؟-.pdf آداب و رسوم تاریخی جهیزیه و رسومات رایج در دنیا، وبسایت کیان کالا، ص17.]</ref> | ||
* '''نفقه''' نیز شامل تأمین خوراک، پوشاک، مسکن و درمان زن است<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده درافغانستان ازدیدگاه قانون مدنی وعرف افغانستان، کمیته دفاع ازحقوق زنان افغانستان (روزنه)، 1383ش، ص106.</ref> و قانون مدنی افغانستان آن را متناسب با توان مالی شوهر تعیین کرده است.<ref>قانون مدنی افغانستان، ماده 118، شماره مسلسل 353، مصوب 1355ش.</ref> در فرهنگ رایج، نفقه بر اساس درآمد و سطح زندگی شوهر و خانواده او پرداخت میشود.<ref>عبدالله، شرح قانون مدنی افغانستان (حقوق فامیل)، 1391ش، ص17.</ref> هزینههای درمانی زن نیز به طور کامل بر عهده شوهر است. در وضعیت [[تعدد زوجات|چندزنی]]، معمولاً چند همسر در یک خانه زندگی میکنند که این خود گاهی به تنش میانجامد.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/621294/فرزندان-اولین-قربانیان-چندهمسری «فرزندان؛ اولین قربانیان چندهمسری»، خبرگزاری آفتاب.]</ref> | * '''نفقه''' نیز شامل تأمین خوراک، پوشاک، مسکن و درمان زن است<ref>رحمانی، راهنمای حقوق خانواده درافغانستان ازدیدگاه قانون مدنی وعرف افغانستان، کمیته دفاع ازحقوق زنان افغانستان (روزنه)، 1383ش، ص106.</ref> و قانون مدنی افغانستان آن را متناسب با توان مالی شوهر تعیین کرده است.<ref>قانون مدنی افغانستان، ماده 118، شماره مسلسل 353، مصوب 1355ش.</ref> در فرهنگ رایج، [[نفقه]] بر اساس درآمد و سطح زندگی شوهر و خانواده او پرداخت میشود.<ref>عبدالله، شرح قانون مدنی افغانستان (حقوق فامیل)، 1391ش، ص17.</ref> هزینههای درمانی زن نیز به طور کامل بر عهده شوهر است. در وضعیت [[تعدد زوجات|چندزنی]]، معمولاً چند همسر در یک خانه زندگی میکنند که این خود گاهی به تنش میانجامد.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/621294/فرزندان-اولین-قربانیان-چندهمسری «فرزندان؛ اولین قربانیان چندهمسری»، خبرگزاری آفتاب.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۶۱: | خط ۱۵۹: | ||
* آداب و رسوم تاریخی جهیزیه و رسومات رایج در دنیا، وبسایت کیان کالا، تاریخ بازدید: ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ش. | * آداب و رسوم تاریخی جهیزیه و رسومات رایج در دنیا، وبسایت کیان کالا، تاریخ بازدید: ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ش. | ||
* «آیین ازدواج در افغانستان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۷ مهر ۱۳۹۷ش. | * «آیین ازدواج در افغانستان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: ۷ مهر ۱۳۹۷ش. | ||
* «افزایش ازدواج اجباری بهعلت بسته شدن مکاتب دخترانه»، وبسایت طلوع نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ سرطان ۱۴۰۱ش. | * «افزایش ازدواج اجباری بهعلت بسته شدن مکاتب دخترانه»، وبسایت طلوع نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ سرطان ۱۴۰۱ش. | ||
* اکبری، زهرا، «ازدواج موقت چالشی فراروی خانواده»، وبسایت روزنامه صبح کابل، تاریخ درج مطلب: ۳ جولای ۲۰۲۰م. | * اکبری، زهرا، «ازدواج موقت چالشی فراروی خانواده»، وبسایت روزنامه صبح کابل، تاریخ درج مطلب: ۳ جولای ۲۰۲۰م. | ||
