بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
خوسدوزی یا حوصدوزی نوعی سوزندوزی در مناطق جنوب ایران بهویژه هرمزگان است.<ref>{{پک|اسفندیاری| | خوسدوزی یا حوصدوزی نوعی سوزندوزی در مناطق جنوب ایران بهویژه هرمزگان است.<ref>{{پک|اسفندیاری|1370|ک=نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایران: از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز|ص=219}}</ref> حوص در لغت بهمعنای برگ خرما یا نارگیل است؛ اما در حوصدوزی، خوس به نوارهای نازک و باریک طلایی یا نقرهای رنگی گفته میشود که با عبوردادن آن از سوراخهای پارچۀ توری، نقشهای هندسی، منحنی، دانهای، اسلیمی و خشتی پایهبلند ایجاد میشوند.<ref>{{پک/بن|جوان|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=خوسدوزی؛ هنری که برای ماندگار شدن باید آن را بهروز کرد}}</ref> | ||
== پیشینه == | == پیشینه == | ||
تاریخچۀ هنر خوسدوزی در ایران به دورۀ صفویه میرسد که این هنر در گذشته در بندرعباس و بلوچستان از رونق زیادی برخوردار بوده است؛<ref>{{پک|اسفندیاری|1370|ک=نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایران|ص=219}}</ref> اما منشا این هنر را در هندوستان میدانند و امروزه در پاکستان نیز رایج است. عدهای از زنان در شهرستان میناب استان هرمزگان هنوز به این کار هنری مشغولاند.<ref>{{پک|خطیبیزاده| | تاریخچۀ هنر خوسدوزی در ایران به دورۀ صفویه میرسد که این هنر در گذشته در بندرعباس و بلوچستان از رونق زیادی برخوردار بوده است؛<ref>{{پک|اسفندیاری|1370|ک=نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایران: از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز|ص=219}}</ref> اما منشا این هنر را در هندوستان میدانند و امروزه در پاکستان نیز رایج است. عدهای از زنان در شهرستان میناب استان هرمزگان هنوز به این کار هنری مشغولاند.<ref>{{پک|خطیبیزاده|1393|ک=پوشش مردم هرمزگان: پوشش مردان|ص=54}}</ref><ref group="دیدگاه">این دو منبع کتاب هستند و اطلاعات آنها در فهرست منابع ناقص آمده است.</ref> | ||
== روش دوخت == | == روش دوخت == | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
== مهر اصالت خوسدوزی == | == مهر اصالت خوسدوزی == | ||
خوسدوزی از رشتههای هنری ظریف در استان هرمزگان است که مهر اصالت جهانی دارد و | خوسدوزی از رشتههای هنری ظریف در استان هرمزگان است که مهر اصالت جهانی دارد و کاربرد آن در حال گسترش است.<ref group="دیدگاه">لازم است... | ||
لحن این جمله، توصیه و تجویز است که در دانشنامه نباید به کار برود.</ref><ref>{{پک/بن|جوان1|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=خوسدوزی؛ هنری که برای ماندگار شدن باید آن را بهروز کرد}}</ref> منیژه حسینی، هنرمند شهرستان جم در استان بوشهر، در رشته خوسدوزی موفق به دریافت مهر اصالت جهانی شد.<ref>{{پک/بن|اصالت|ک=خبرگزاری بندر|ف=خوسدوزی بوشهر مهر اصالت جهانی گرفت}}</ref> خوسدوزی هرمزگان در سال ۱۳۸۹ش در [[آثار ملی ایران]] ثبت شد و خوسدوزی بوشهر نیز در سال ۱۴۰۰ش در موزه بخارای ازبکستان مهر اصالت ملی را به خود اختصاص داد.<ref>{{پک|درستکار|23 مهر 1402|ک=خبرگزاری مهر|ف=خوسدوزی ظرفیت بسیاری در لباس و اکسسوری دارد|کد=اکسسوری}}</ref> | لحن این جمله، توصیه و تجویز است که در دانشنامه نباید به کار برود.</ref><ref>{{پک/بن|جوان1|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=خوسدوزی؛ هنری که برای ماندگار شدن باید آن را بهروز کرد}}</ref> منیژه حسینی، هنرمند شهرستان جم در استان بوشهر، در رشته خوسدوزی موفق به دریافت مهر اصالت جهانی شد.<ref>{{پک/بن|اصالت|ک=خبرگزاری بندر|ف=خوسدوزی بوشهر مهر اصالت جهانی گرفت}}</ref> خوسدوزی هرمزگان در سال ۱۳۸۹ش در [[آثار ملی ایران]] ثبت شد و خوسدوزی بوشهر نیز در سال ۱۴۰۰ش در موزه بخارای ازبکستان مهر اصالت ملی را به خود اختصاص داد.<ref>{{پک|درستکار|23 مهر 1402|ک=خبرگزاری مهر|ف=خوسدوزی ظرفیت بسیاری در لباس و اکسسوری دارد|کد=اکسسوری}}</ref> | ||
== شهرهای مرتبط با هنر خوسدوزی == | == شهرهای مرتبط با هنر خوسدوزی == | ||
از مراکز تولید خوسدوزی میتوان به شهرهای جنوب کشور چون استانهای هرمزگان، بلوچستان، بوشهر، فارس و کردستان اشاره کرد که | از مراکز تولید خوسدوزی میتوان به شهرهای جنوب کشور چون استانهای هرمزگان، بلوچستان، بوشهر، فارس و کردستان اشاره کرد که این مناطق با این هنر زیبا تزیین شدهاند. <ref group="دیدگاه">لحن این جمله مناسب دانشنامه نیست</ref>در هرمزگان از خوسدوزی اغلب در لباسهای محلی استفاده میشود و گردشگران بهعنوان سوغات یا یادگاری از خرید آنها استقبال میکنند. همچنین خانمها در نمایشگاههای صنایع دستی پارچههای مزینشده با خوسدوزی را به فروش میرسانند.<ref>{{پک|وهابی نیاری|1402|ک=طراحی البسه بانوان با رویکرد اشاعه فرهنگ و هنر مردمان هرمزگان (مطالعه موردی خوسدوزی در طراحی لباس زنان استان هرمزگان)|ص=61}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=آشنایی با هنر زیبای خوسدوزی|نشانی=https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-art02-embroidering.html|تاریخ بازبینی=20 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|بیتوته}}|وبگاه=وبسایت بیتوته}} | * {{یادکرد وب|عنوان=آشنایی با هنر زیبای خوسدوزی|نشانی=https://www.beytoote.com/art/handicrafts/familiarity-art02-embroidering.html|تاریخ بازبینی=20 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|بیتوته}}|وبگاه=وبسایت بیتوته}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اسفندیاری|نام=هاله|عنوان=نگرشی بر روند | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=اسفندیاری|نام=هاله|عنوان=نگرشی بر روند سوزندوزیهای سنتی ایران: از هشت هزار سال قبل از میلاد تا امروز|سال=1370|مکان=تهران|ناشر=منتخب صبا}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=خطیبیزاده|نام=محمد|عنوان=پوشش مردم هرمزگان|سال= | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=خطیبیزاده|نام=محمد|عنوان=پوشش مردم هرمزگان: پوشش مردان|سال=1393|مکان=شیراز|ناشر=ایلاف|جلدها=2|شابک=9789641980704}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی بوشهر مهر اصالت جهانی گرفت|نشانی=https://khabarebandar.ir/22145/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA/?print=1|تاریخ بازبینی=31 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|اصالت}}|وبگاه=خبرگزاری بندر|تاریخ=7 تیر 1401}} | * {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی بوشهر مهر اصالت جهانی گرفت|نشانی=https://khabarebandar.ir/22145/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%85%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA/?print=1|تاریخ بازبینی=31 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|اصالت}}|وبگاه=خبرگزاری بندر|تاریخ=7 تیر 1401}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی؛ هنر دست زنان هرمزگانی|نشانی=https://www.chtn.ir/news/1403062601584/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C|تاریخ بازبینی=20 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|آریا}}|وبگاه=وبسایت میراث آریا}} | * {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی؛ هنر دست زنان هرمزگانی|نشانی=https://www.chtn.ir/news/1403062601584/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C|تاریخ بازبینی=20 خرداد 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|آریا}}|وبگاه=وبسایت میراث آریا}} | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/article/246529/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C|تاریخ=16 دی 1398|تاریخ بازبینی=1 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرانی}}|وبگاه=مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی}} | * {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی|نشانی=https://www.cgie.org.ir/fa/article/246529/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C|تاریخ=16 دی 1398|تاریخ بازبینی=1 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|ایرانی}}|وبگاه=مرکز پژوهشهای ایرانی و اسلامی}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی ظرفیت بسیاری در لباس و اکسسوری دارد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5912038/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF|تاریخ بازبینی=1 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|اکسسوری}}|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=23 مهر 1402}} | * {{یادکرد وب|عنوان=خوسدوزی ظرفیت بسیاری در لباس و اکسسوری دارد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/5912038/%D8%AE%D9%88%D8%B3-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF|تاریخ بازبینی=1 تیر 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|اکسسوری}}|وبگاه=خبرگزاری مهر|تاریخ=23 مهر 1402}} | ||
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=وهابی | * {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=وهابی نیاری|نام=لیلا|عنوان=طراحی البسه بانوان با رویکرد اشاعه فرهنگ و هنر مردمان هرمزگان (مطالعه موردی خوسدوزی در طراحی لباس زنان استان هرمزگان)|سال=1402|مکان=یزد|پیوند=https://ganj.irandoc.ac.ir/viewer/268b0a4f3fd7ab0290ad96fa78577eb2}} | ||
