بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''شورای عالی انقلاب فرهنگی'''</big>؛ عالیترین نهاد سیاستگذار در زمینه تحقق اهداف انقلاب فرهنگی در نظام جمهوری اسلامی ایران.< | <big>'''شورای عالی انقلاب فرهنگی'''</big>؛ عالیترین نهاد سیاستگذار در زمینه تحقق اهداف انقلاب فرهنگی در نظام جمهوری اسلامی ایران.<ref group="دیدگاه">در یک جدول، لیستی از دبیران و در یک جدول هم اعضای فعلی را بیاورید</ref> | ||
شورای عالی انقلاب فرهنگی بهعنوان کانون اصلی تدوین راهبردهای کلان، وظیفۀ مهندسی مناسبات اجتماعی و پایش دگرگونیهای فکری جامعه را بر عهده دارد. مأموریت کلیدی مجموعۀ مذکور بر بازسازی ساختارهای علمی، صیانت از اصالت ارزشها و تنظیم اسناد بالادستی متمرکز است تا از این طریق، هماهنگی پایداری میان نظام آموزش رسمی و مبانی عقیدتی حاکمیت برقرار شود. تصمیمات این مرجع کلیدی گسترۀ وسیعی از سیاستهای آموزشی، عمومی و هویتی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد. | شورای عالی انقلاب فرهنگی بهعنوان کانون اصلی تدوین راهبردهای کلان، وظیفۀ مهندسی مناسبات اجتماعی و پایش دگرگونیهای فکری جامعه را بر عهده دارد. مأموریت کلیدی مجموعۀ مذکور بر بازسازی ساختارهای علمی، صیانت از اصالت ارزشها و تنظیم اسناد بالادستی متمرکز است تا از این طریق، هماهنگی پایداری میان نظام آموزش رسمی و مبانی عقیدتی حاکمیت برقرار شود. تصمیمات این مرجع کلیدی گسترۀ وسیعی از سیاستهای آموزشی، عمومی و هویتی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد. | ||
==پیشینه== | ==پیشینه<ref group="دیدگاه">بهتر است عنوان بشود معرفی و ضمنا در یک خط اصل نهاد را تعریف کنید.</ref><ref group="دیدگاه">این مطالب برخی زمینه تشکیل هستند و برخی تاریخچه و برخی هم مربوط به ساختار و تعاملات. به دقت تفکیک شود و البته هر کدام باید تکمیل شود</ref>== | ||
وضعیت دانشگاههای کشور در آغاز انقلاب اسلامی لزوم دگرگونی اساسی در مراکز آموزشی را آشکار کرد.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=207-208|ج=12|کد=صحیفه1}}</ref> فرمان تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی را برای دگرگونی ساختار آموزشی صادر کرد.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=11-12|ج=1|کد=اداره کل 1}}</ref> در این فرمان، محمدجواد باهنر، مهدی ربانی املشی، حسن حبیبی، عبدالکریم سروش، شمس آلاحمد، جلالالدین فارسی و علی شریعتمداری مأمور شدند با تشکیل ستاد و دعوت از صاحبنظران، استادان و دانشجویان مسلمان و متعهد، به امور دانشگاهها رسیدگی کنند. وظیفۀ این ستاد، تعیین خطمشی فرهنگی آیندۀ دانشگاهها، آمادهسازی استادان شایسته و رسیدگی به نظام آموزشی بود.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=431-432|ج=12|کد=صحیفه1}}</ref> | <ref group="دیدگاه">ورود در بحث به شکل مناسبی نیست.</ref>وضعیت دانشگاههای کشور در آغاز انقلاب اسلامی لزوم دگرگونی اساسی در مراکز آموزشی را آشکار کرد.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=207-208|ج=12|کد=صحیفه1}}</ref> <ref group="دیدگاه">ارتباط قبل و بعد مشخص نیست</ref>فرمان تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی را برای دگرگونی ساختار آموزشی صادر کرد.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=11-12|ج=1|کد=اداره کل 1}}</ref><ref group="دیدگاه">چه کسی؟ جمله ناقص است</ref> در این فرمان، محمدجواد باهنر، مهدی ربانی املشی، حسن حبیبی، عبدالکریم سروش، شمس آلاحمد، جلالالدین فارسی و علی شریعتمداری مأمور شدند با تشکیل ستاد و دعوت از صاحبنظران، استادان و دانشجویان مسلمان و متعهد، به امور دانشگاهها رسیدگی کنند. وظیفۀ این ستاد، تعیین خطمشی فرهنگی آیندۀ دانشگاهها، آمادهسازی استادان شایسته و رسیدگی به نظام آموزشی بود.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=431-432|ج=12|کد=صحیفه1}}</ref><ref group="دیدگاه">گذر از ستاد به شورا باید خوب توضیح داده بشه و فرآیند روشن بشه. ستاد چی بود و چکار میکرد؟ چی شد عوض شد؟ شورا چیه و میخواد چگار کنه؟ | ||
الآن مخاطب میگه فقط اسمش رو عوض کردن در حالی که این تغییر یک تغییر بنیادین بوده و هم ناشی از چالش هایی و هم ناشی از مشکلات و مأموریت هایی جدید</ref> | |||
پس از چهار سال فعالیت و ضرورت توسعۀ این حرکت در تمام زمینهها، در 19 آذر ۱۳۶۳ش این ستاد با فرمان امام خمینی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارتقا یافت.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=15|ج=1|کد=اداره کل 1}}</ref> این شورا در مهر ۱۳۶۵ش مقرر کرد که مصوبات آن در حکم قانون قرار گیرد.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=107|کد=دبیرخانه1}}</ref> همچنین در دی ماه ۱۳۶۴ش با اصلاح آییننامۀ گروه فرهنگ عمومی، حوزههای علمیه و مؤسسات دینی غیردولتی از شمول برخی ضوابط مستثنی شدند و شورای عالی تبلیغات اسلامی بهعنوان واسطۀ ارتباطی شورا با این نهادها تعیین شد.<ref>{{پک/بن|آییننامه|ک=مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی|ف=اصلاحات آییننامه گروه فرهنگ عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> | پس از چهار سال فعالیت و ضرورت توسعۀ این حرکت در تمام زمینهها، در 19 آذر ۱۳۶۳ش این ستاد با فرمان امام خمینی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارتقا یافت<ref group="دیدگاه">چرایی ارتقاء مشخص نیست؟ یعنی ستاد چه کمبودهایی داشت که به شواری عالی تبدیل شد</ref>.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=15|ج=1|کد=اداره کل 1}}</ref><ref group="دیدگاه">از اینجا به بعد آیا پیشینه است؟ </ref> این شورا در مهر ۱۳۶۵ش مقرر کرد که مصوبات آن در حکم قانون قرار گیرد.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=107|کد=دبیرخانه1}}</ref> همچنین در دی ماه ۱۳۶۴ش با اصلاح آییننامۀ گروه فرهنگ عمومی، حوزههای علمیه و مؤسسات دینی غیردولتی از شمول برخی ضوابط مستثنی شدند<ref group="دیدگاه">چرا و کدام ضوابط؟</ref> و شورای عالی تبلیغات اسلامی بهعنوان واسطۀ ارتباطی شورا با این نهادها تعیین شد.<ref>{{پک/بن|آییننامه|ک=مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی|ف=اصلاحات آییننامه گروه فرهنگ عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> | ||
==ساختار و اعضا== | ==ساختار و اعضا<ref group="دیدگاه">دبیرخانه و ستاد و کمیته های زیرمجموعه آن را هم باید بیاورید</ref>== | ||
این شورا در زمان تأسیس، هفده عضو داشت که توسط امام خمینی تعیین شدند. ارکان شورا شامل رئیس، نایبرئیس اول، نایبرئیس دوم، دو منشی و یک دبیر است و دبیرخانۀ آن زیر نظر رئیس فعالیت میکند. | این شورا در زمان تأسیس، هفده عضو داشت که توسط امام خمینی تعیین شدند. ارکان شورا شامل رئیس، نایبرئیس اول، نایبرئیس دوم، دو منشی و یک دبیر است و دبیرخانۀ آن زیر نظر رئیس فعالیت میکند. جلسات با حضور اکثریت مطلق اعضا رسمیت یافته و مصوبات برای اعتبار داشتن به رأی اکثریت حاضرین که نباید کمتر از هفت رأی باشد و رأی مثبت حداقل یکی از رؤسای قوا نیاز دارند.<ref>{{پک|اداره کل قوانین و مقررات کشور|1372|ک=مجموعه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=2-4|ج=1|کد=اداره کل 1}}</ref> تعداد اعضای شورا در دورههای مختلف تغییر کرده و در راستای چابکسازی از پنجاه نفر به سی نفر کاهش یافته است.<ref>{{پک/بن|تعداد1|ک=خبرگزاری ایسنا|ف=کاهش تعداد اعضای شوری عالی انقلاب فرهنگی به 30 نفر}}</ref> | ||
رئیسجمهور ریاست شورا را بر عهده دارد و رؤسای مجلس و قوۀ قضائیه بهترتیب نایبرئیس اول و دوم هستند.<ref>{{پک/بن|ج1|ک=وبسایت مدرسۀ علمیۀ خواهران حضرت عبدالعظیم (ع)|ف=جایگاه، اهداف و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> دیگر اعضای حقوقی شامل دبیر شورا، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس سازمان صدا و سیما، معاون رئیسجمهور در امور زنان، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان، وزیر علوم، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، وزیر آموزش و پرورش و وزیر بهداشت هستند. در کنار این مقامات، جمعی از نخبگان علمی و دینی نیز بهعنوان اعضای حقیقی در شورا حضور دارند.<ref>{{پک/بن|ا1|ک=وبسایت شورای عالی انقلاب فرهنگی|ف=اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> | رئیسجمهور ریاست شورا را بر عهده دارد و رؤسای مجلس و قوۀ قضائیه بهترتیب نایبرئیس اول و دوم هستند.<ref>{{پک/بن|ج1|ک=وبسایت مدرسۀ علمیۀ خواهران حضرت عبدالعظیم (ع)|ف=جایگاه، اهداف و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref><ref group="دیدگاه">چرا از این منبع استناد میدهید وقتی منابع معتبرتری هست؟</ref><ref group="دیدگاه">تا جایی که امکان دارد به جای استفاده از منابع و سایت های متفرقه از منابع رسمی تر استفاده کنید</ref> دیگر اعضای حقوقی شامل دبیر شورا، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس سازمان صدا و سیما، معاون رئیسجمهور در امور زنان، رئیس شورای فرهنگی اجتماعی زنان، وزیر علوم، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، وزیر آموزش و پرورش و وزیر بهداشت هستند. در کنار این مقامات، جمعی از نخبگان علمی و دینی نیز بهعنوان اعضای حقیقی در شورا حضور دارند.<ref>{{پک/بن|ا1|ک=وبسایت شورای عالی انقلاب فرهنگی|ف=اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> | ||
==اهداف== | ==اهداف== | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۲: | ||
* حفظ و معرفی آثار اسلامی و ملی | * حفظ و معرفی آثار اسلامی و ملی | ||
* انتشار افکار فرهنگی انقلاب اسلامی و برقراری روابط فرهنگی با کشورهای دیگر.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=10-11|کد=دبیرخانه1}}</ref> | * انتشار افکار فرهنگی انقلاب اسلامی و برقراری روابط فرهنگی با کشورهای دیگر.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=10-11|کد=دبیرخانه1}}</ref> | ||
==وظایف== | ==وظایف<ref group="دیدگاه">وظایف و اهداف خیلی به هم نزدیک شده اند</ref>== | ||
وظایف این شورا در سه بخش سیاستگذاری، تدوین ضوابط و نظارت دستهبندی میشود: | وظایف این شورا در سه بخش سیاستگذاری، تدوین ضوابط و نظارت دستهبندی میشود: | ||
* سیاستگذاری و طرحهای راهبردی: تدوین سیاستهای کلان در زمینههای فرهنگی مانند تحکیم بنیان خانواده، ریشهکنی بیسوادی، همکاری حوزه و دانشگاه، و تولیدات هنری. | * سیاستگذاری و طرحهای راهبردی: تدوین سیاستهای کلان در زمینههای فرهنگی مانند تحکیم بنیان خانواده، ریشهکنی بیسوادی، همکاری حوزه و دانشگاه، و تولیدات هنری. | ||
* تدوین ضوابط و مصوبات: تعیین معیارهای تأسیس دانشگاهها و فرهنگستانها در کنار وضع ضوابط گزینش معلمان، استادان و دانشجویان کشور. | * تدوین ضوابط و مصوبات: تعیین معیارهای تأسیس دانشگاهها و فرهنگستانها در کنار وضع ضوابط گزینش معلمان، استادان و دانشجویان کشور. | ||
* رصد و نظارت راهبردی: ارزیابی مستمر وضع فرهنگی کشور، تحلیل جریانهای فرهنگی جهان، شناسایی شیوههای هجوم فرهنگی و نظارت بر عدم مغایرت برنامههای وزارتخانهها با مصوبات شورا.<ref>{{پک/بن|ج2|ک=وبسایت مدرسۀ علمیۀ خواهران حضرت عبدالعظیم (ع)|ف=جایگاه، اهداف و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> | * رصد و نظارت راهبردی: ارزیابی مستمر وضع فرهنگی کشور، تحلیل جریانهای فرهنگی جهان، شناسایی شیوههای هجوم فرهنگی و نظارت بر عدم مغایرت برنامههای وزارتخانهها با مصوبات شورا.<ref>{{پک/بن|ج2|ک=وبسایت مدرسۀ علمیۀ خواهران حضرت عبدالعظیم (ع)|ف=جایگاه، اهداف و وظایف شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> | ||
* سند تحول شورا: شورا بهعنوان قرارگاه مرکزی فرهنگی نظام و مرجع عالی سیاستگذاری تعریف شده و مصوبات آن بهعنوان اسناد بالادستی برای تمامی نهادها لازمالاجرا است.<ref>{{پک/بن|چ1|ک=خبرگزاری خبر آنلاین|ف=چالش دادگاهها با مصوبات شورای انقلاب فرهنگی/ یک قاضی دیگر مصوبۀ این شورا را رد کرد}}</ref> | * سند تحول شورا: شورا بهعنوان قرارگاه مرکزی فرهنگی نظام و مرجع عالی سیاستگذاری تعریف شده و مصوبات آن بهعنوان اسناد بالادستی برای تمامی نهادها لازمالاجرا است.<ref>{{پک/بن|چ1|ک=خبرگزاری خبر آنلاین|ف=چالش دادگاهها با مصوبات شورای انقلاب فرهنگی/ یک قاضی دیگر مصوبۀ این شورا را رد کرد}}</ref><ref group="دیدگاه">این وظیفه است یا جایگاه حقوقی مصوبات؟</ref> | ||
==مؤسسات و نهادهای تشکیل شده== | ==مؤسسات و نهادهای تشکیل شده== | ||
این شورا برای اجرای مصوبات خود، کمیتهها و نهادهای متعددی را راهاندازی کرده است:<ref>{{پک|فوزی تویسرکانی|1384|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=518-519|ج=1|کد=تحولات 1}}</ref> | این شورا برای اجرای مصوبات خود، کمیتهها و نهادهای متعددی را راهاندازی کرده است:<ref>{{پک|فوزی تویسرکانی|1384|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=518-519|ج=1|کد=تحولات 1}}</ref> | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۶: | ||
* فرهنگستانهای ملی<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=313|کد=دبیرخانه1}}</ref> و شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=411|کد=دبیرخانه1}}</ref> | * فرهنگستانهای ملی<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=313|کد=دبیرخانه1}}</ref> و شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=411|کد=دبیرخانه1}}</ref> | ||
* شورای فرهنگی و اجتماعی زنان و مدارس خاص اتباع خارجی.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=493 و 527|کد=دبیرخانه1}}</ref> | * شورای فرهنگی و اجتماعی زنان و مدارس خاص اتباع خارجی.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=493 و 527|کد=دبیرخانه1}}</ref> | ||
==عملکرد و اقدامات== | ==عملکرد و اقدامات<ref group="دیدگاه">این قسمت رو باید از بخش عملکرد در ویکی پدیا الگو بگیرید. ویکی پدیا در راستای اهداف و رویکرد خودش این قسمت رو خیلی خوب آورده. شما باید بتونید این قسمت رو چابک کنید و برتر از اون بشید</ref>== | ||
شورای عالی انقلاب فرهنگی، در همان ابتدا، اقداماتی مانند تغییر برنامهریزی آموزشی، افزودن دروس معارف و تأسیس سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی را انجام داد.<ref>{{پک|فوزی تویسرکانی|1384|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=620|ج=1|کد=تحولات 1}}</ref> پس از آن، شورا در مسیر پیشبرد مأموریتهای خود اقداماتی دیگر را نیز به انجام رسانده است: | شورای عالی انقلاب فرهنگی، در همان ابتدا، اقداماتی مانند تغییر برنامهریزی آموزشی، افزودن دروس معارف و تأسیس سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی را انجام داد.<ref>{{پک|فوزی تویسرکانی|1384|ک=تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران|ص=620|ج=1|کد=تحولات 1}}</ref> پس از آن، شورا در مسیر پیشبرد مأموریتهای خود اقداماتی دیگر را نیز به انجام رسانده است: | ||
# راهاندازی ستادهای پنجگانه: تشکیل ستاد علم و فناوری، ستاد فرهنگی اجتماعی، ستاد تعلیم و تربیت، ستاد خانواده و زنان و ستاد سلامت. | # راهاندازی ستادهای پنجگانه: تشکیل ستاد علم و فناوری، ستاد فرهنگی اجتماعی، ستاد تعلیم و تربیت، ستاد خانواده و زنان و ستاد سلامت. | ||
| خط ۴۴: | خط ۴۶: | ||
# معیارهای صنعت پوشاک و مد: تدوین شاخصهای بازاریابی و برندسازی لباس بر پایۀ هماهنگی با زیستبوم، ارزشمداری، پرهیز از ابزارگرایی و توجه به نمادهای ایرانی و اسلامی.<ref>{{پک|علیدوست ذوقی|چیرانی|آزادهدل|1400|ک=رهیافت انقلاب اسلامی|ف=نقش بازاریابی رسانههای اجتماعی و هویت اجتماعی برند در صنعت پوشاک با تأکید بر معیارهای شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=186-189}}</ref> | # معیارهای صنعت پوشاک و مد: تدوین شاخصهای بازاریابی و برندسازی لباس بر پایۀ هماهنگی با زیستبوم، ارزشمداری، پرهیز از ابزارگرایی و توجه به نمادهای ایرانی و اسلامی.<ref>{{پک|علیدوست ذوقی|چیرانی|آزادهدل|1400|ک=رهیافت انقلاب اسلامی|ف=نقش بازاریابی رسانههای اجتماعی و هویت اجتماعی برند در صنعت پوشاک با تأکید بر معیارهای شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=186-189}}</ref> | ||
==جایگاه حقوقی مصوبات== | ==جایگاه حقوقی مصوبات== | ||
مصوبات شورا بهدلیل عدم تصویب در مجلس و عدم نظارت شورای نگهبان، قانون بهمعنای خاص کلمه بهشمار نمیروند اما بر اساس مصوبۀ سال ۱۳۶۵ش در حکم قانون قرار دارند و برای وزارتخانهها لازمالاجرا هستند.<ref>{{پک/بن|هم1|ک=مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی|ف=همکاری دولت در اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> مصوبات عادی شورا در رتبهای پایینتر از قوانین مجلس قرار میگیرند مگر اینکه به تأیید مستقیم رهبر برسند که در این صورت در حکم احکام حکومتی و بالاتر از قوانین مجلس خواهند بود.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=107|کد=دبیرخانه1}}</ref><br>بر اساس اصلاح قانون دیوان عدالت اداری در سال ۱۴۰۲ش، این دیوان صلاحیت ابطال مصوبات خود شورا را ندارد و تنها میتواند به تصمیمات زیرمجموعههای آن رسیدگی کند. | مصوبات شورا بهدلیل عدم تصویب در مجلس و عدم نظارت شورای نگهبان، قانون بهمعنای خاص کلمه بهشمار نمیروند اما بر اساس مصوبۀ سال ۱۳۶۵ش در حکم قانون قرار دارند و برای وزارتخانهها لازمالاجرا هستند.<ref>{{پک/بن|هم1|ک=مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی|ف=همکاری دولت در اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> مصوبات عادی شورا در رتبهای پایینتر از قوانین [[مجلس شورای اسلامی]] قرار میگیرند مگر اینکه به تأیید مستقیم [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]] برسند که در این صورت در حکم احکام حکومتی و بالاتر از قوانین مجلس خواهند بود.<ref>{{پک|دبیرخانه شورای انقلاب فرهنگی|1384|ک=بیست سال تلاش در مسیر تحقق اهداف انقلاب فرهنگی|ص=107|کد=دبیرخانه1}}</ref><br>بر اساس اصلاح قانون دیوان عدالت اداری در سال ۱۴۰۲ش، این دیوان صلاحیت ابطال مصوبات خود شورا را ندارد و تنها میتواند به تصمیمات زیرمجموعههای آن رسیدگی کند. همچنین، دادستانی کل کشور مکلف است بر حسن اجرای قوانین و اجرای دقیق مصوبات این شورا نظارت کند.<ref>{{پک/بن|چ1|ک=خبرگزاری خبر آنلاین|ف=چالش دادگاهها با مصوبات شورای انقلاب فرهنگی/ یک قاضی دیگر مصوبۀ این شورا را رد کرد}}</ref> از سوی دیگر، سید علی خامنهای در سال ۱۳۷۶ش تبیین کرد که این مجموعه دستگاه قانونگذاری نیست اما مصوبات آن در حوزۀ تخصصی خود واجبالاطاعه است.<ref>{{پک/بن|شو1|ک=وبسایت امام خامنهای|ف=شورای عالی انقلاب فرهنگی، بیانات در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی}}</ref> اختیارات تشکیل این نهاد بر اساس اصول مختلف قانون اساسی برای ولیفقیه ثابت شده و مصوبات آن در تراز سیاستگذاری کلان، برتر از قوانین مجلس و پایینتر از قانون اساسی قرار میگیرند.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref><ref group="دیدگاه">بند قبلی هم بحث بالاتر بودن یا پایین تر بودن را گفتید. اینجا تکرار و ناقص است.</ref> | ||
==دیدگاههای منتقدان== | ==دیدگاههای منتقدان== | ||
===روند شکلگیری=== | ===روند شکلگیری=== | ||
در آغاز فعالیت شورای عای انقلاب فرهنگی، برخی جریانهای سیاسی و مسئولان دانشگاهی مانند شورای سرپرستی دانشگاه تهران با تعطیلی دانشگاهها<ref>{{پک|ملکی|1377|ک=دیروز و امروز، گزیده یاداشتهای سیاسی و اجتماعی (۱۳۵۸–۱۳۷۶)|ص=187|کد=دیروز 1}}</ref> و شیوۀ اجرای تغییرات ساختاری<ref>{{پک|رضوی|1376|ک=هاشمی و انقلاب|ص=351|کد=هاشمی1}}</ref> | در آغاز فعالیت شورای عای انقلاب فرهنگی، برخی جریانهای سیاسی و مسئولان دانشگاهی مانند شورای سرپرستی دانشگاه تهران با تعطیلی دانشگاهها<ref>{{پک|ملکی|1377|ک=دیروز و امروز، گزیده یاداشتهای سیاسی و اجتماعی (۱۳۵۸–۱۳۷۶)|ص=187|کد=دیروز 1}}</ref> و شیوۀ اجرای تغییرات ساختاری مخالفت کردند؛<ref>{{پک|رضوی|1376|ک=هاشمی و انقلاب|ص=351|کد=هاشمی1}}</ref> در مقابل، امام خمینی با رد این انتقادات، معترضان را به غربزدگی متهم کرده<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=428|ج=14|کد=صحیفه1}}</ref> و بر ضرورت رفع بیگانگی دانشگاه با فرهنگ اسلامی تأکید کرد.<ref>{{پک|خمینی|1389|ک=صحیفه امام|ص=429|ج=14|کد=صحیفه1}}</ref> در همین راستا، مسئولان و دانشگاهیان موافق با برگزاری نشستها تأکید کردند هدف اصلی این جریان، رفع بیگانگی دانشگاه با فرهنگ اسلامی، تربیت استادان متعهد و متناسبسازی علوم آموزشی با نیازهای جامعه است.<ref>{{پک|شرفزاده بردر|1383|ک=انقلاب فرهنگی در دانشگاههای ایران|ص=246-247|کد=انقلاب1}}</ref> | ||
===جایگاه قانونی=== | ===جایگاه قانونی=== | ||
عدم ذکر نام این شورا در قانون اساسی مباحثی را دربارۀ جایگاه حقوقی آن ایجاد کرده است. منتقدان با استناد به نظریات تفسیری پیش از بازنگری، وظایف رهبر را منحصر به اصل 110 میدانستند<ref>{{پک|جناتی|1370|ک=شورای نگهبان سند مشروعیت قوانین نظام|ص=175|کد=نگهبان1}}</ref> اما موافقان مشروعیت شورا را بر پایۀ اختیارات ولایت مطلقه در اصل 57 تبیین میکنند.<ref>{{پک|هزاوهیی|1378|ک=قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بههمراه مجموعه نظریات شورای نگهبان|ص=87|کد=قانون 1}}</ref> | عدم ذکر نام این شورا در قانون اساسی مباحثی را دربارۀ جایگاه حقوقی آن ایجاد کرده است. منتقدان با استناد به نظریات تفسیری پیش از بازنگری، وظایف رهبر را منحصر به اصل 110 میدانستند<ref>{{پک|جناتی|1370|ک=شورای نگهبان سند مشروعیت قوانین نظام|ص=175|کد=نگهبان1}}</ref> اما موافقان مشروعیت شورا را بر پایۀ اختیارات ولایت مطلقه در اصل 57 تبیین میکنند.<ref>{{پک|هزاوهیی|1378|ک=قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بههمراه مجموعه نظریات شورای نگهبان|ص=87|کد=قانون 1}}</ref> | ||
===نظارت بر مصوبات=== | ===نظارت بر مصوبات<ref group="دیدگاه">این مورد تیتر رو بردارید و در ادامه جایگاه قانونی تنظیم شود</ref>=== | ||
نبود یک نهاد نظارتی مستقیم برای بررسی عدم مغایرت مصوبات شورا با قانون اساسی یا جلوگیری از تجاوز از حدود اختیارات از دیگر موضوعات مورد بحث است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref> | نبود یک نهاد نظارتی مستقیم برای بررسی عدم مغایرت مصوبات شورا با قانون اساسی یا جلوگیری از تجاوز از حدود اختیارات از دیگر موضوعات مورد بحث است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref><ref group="دیدگاه">در رفرنس 33 پاسخ این نقد آمده بود. </ref> | ||
===کارنامۀ عملکرد=== | ===کارنامۀ عملکرد=== | ||
منتقدان به ضعیف بودن ارتباط شورا با بدنۀ نخبگان جامعه، نگرشهای مانع مشارکت مردم و ناکام ماندن بخشی از مصوبات در مرحلۀ اجرا اشاره دارند و معتقدند دستیابی به اهداف کیفی اولیه همواره با چالش مواجه بوده است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref> | منتقدان به ضعیف بودن ارتباط شورا با بدنۀ نخبگان جامعه، نگرشهای مانع مشارکت مردم و ناکام ماندن بخشی از مصوبات در مرحلۀ اجرا اشاره دارند و معتقدند دستیابی به اهداف کیفی اولیه همواره با چالش مواجه بوده است.<ref>{{پک|نجفی|1397|ک=قانون یار|ف=بررسی تحلیلی- انتقادی مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی|ص=439-441}}</ref> | ||
===چالشهای اجرایی و خلا پیوست فرهنگی=== | ===چالشهای اجرایی و خلا پیوست فرهنگی<ref group="دیدگاه">این مورد تیتر رو بردارید و در ادامه عملکرد تنظیم شود</ref>=== | ||
کارشناسان بر این باورند که رفتارهای سلیقهای با تغییر مدیریتهای سیاسی و غلبۀ ترجیحات اقتصادی در طرحهای توسعهای سبب مغفول ماندن ابعاد فرهنگی شده است؛ بههمین دلیل، بر ضرورت تدوین پیوست فرهنگی انضمامی برای مصوبات کلان و افزایش آگاهی جامعه جهت شکلگیری مطالبهگری عمومی تأکید میکنند.<ref>{{پک|سوادی|فیاضبخش|1401|ک=مطالعات اسلامی زنان و خانواده|ف=پیوستنگاری فرهنگی، راهکار عملی در مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی (با تأکید بر مصوبات حوزۀ زنان و خانواده|ص=248-250}}</ref> | کارشناسان بر این باورند که رفتارهای سلیقهای با تغییر مدیریتهای سیاسی و غلبۀ ترجیحات اقتصادی در طرحهای توسعهای سبب مغفول ماندن ابعاد فرهنگی شده است؛ بههمین دلیل، بر ضرورت تدوین پیوست فرهنگی انضمامی برای مصوبات کلان و افزایش آگاهی جامعه جهت شکلگیری مطالبهگری عمومی تأکید میکنند.<ref>{{پک|سوادی|فیاضبخش|1401|ک=مطالعات اسلامی زنان و خانواده|ف=پیوستنگاری فرهنگی، راهکار عملی در مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی (با تأکید بر مصوبات حوزۀ زنان و خانواده|ص=248-250}}</ref> | ||
