تشییع جنازه محمدرضا پهلوی: تفاوت میان نسخه‌ها

پس‌از درگذشت، پیکر محمدرضا پهلوی به کاخ عابدین در قاهره منتقل شد؛ همان کاخی که ۵۲ سال پیش‌تر، مراسم ازدواجش با فوزیه، اولین همسرش، در آن برگزار شده بود.<ref>{{پک/بن|102|ک=وب‌سایت فرادید|ف=تصاویر، مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> دولت مصر به فرمان انور سادات، برگزاری یک مراسم تشییع جنازهٔ دولتی با تشریفات کامل نظامی را برای پیکر وی اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|105|ک=وب‌سایت مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی|ف=مرگ شاه}}</ref> این مراسم در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۵۹ش برگزار شد.<ref>{{پک/بن|106|ک=وب‌سایت دائرهٔ المعارف بزرگ اسلامی|ف=5 مرداد محمد رضا پهلوی درگذشت}}</ref>

براساس گزارش‌های خبری، نماز میت بر پیکر محمدرضا پهلوی توسط سید طالب الرفاعی، یک روحانی شیعهٔ عراقی و از نزدیکان آیت‌الله سید محمدباقر صدر، اقامه شد. بنا به نقل قولی از خود او، این درخواست به‌طور مستقیم از طرف انور سادات، رئیس‌جمهور مصر، به وی ابلاغ شده بود. وی همچنین در برابر انتقاداتی که به وی وارد شده بود بیان کرد که آیت‌الله خمینی فتوا دارند که نمازخواندن بر پیکر مسلمان، ولو گناهکار باشد، اشکال ندارد.<ref>{{پک/بن|100|ک=وب‌سایت رویداد 24|ف=همه چیز دربارهٔ خاکسپاری محمدرضاشاه پهلوی در قاهره، سالروز تدفین یک شکست‌خورده تاریخ}}</ref>

در این مراسم، افزون‌بر اعضای خانوادهٔ پهلوی ازجمله فرح پهلوی، چند شخصیت بین‌المللی نیز حضور داشتند که عبارتند از: انور سادات، رئیس‌جمهور مصر، ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده آمریکا، [[هنری کیسینجر]]، وزیر امورخارجه اسبق آمریکا،<ref>{{پک/بن|101|ک=وب‌سایت آفتاب‌نیوز|ف=تصاویر نایاب از مراسم تشییع محمدرضا پهلوی}}</ref> کنستانتین دوم، پادشاه پیشین یونان. منابع تاریخی همچنین از حضور دیپلمات‌هایی از بریتانیا، فرانسه، چین، استرالیا، مراکش و اسرائیل در این مراسم خبر داده‌اند.<ref>{{پک/بن|107|ک=وب‌سایت صدای میانه|ف=تصاویر دیده نشده از مراسم تشییع محمدرضا شاه، روایاتی از زندگی خصوصی شاه}}</ref> برگزاری این مراسم در قاهره به تیرگی روابط ایران و مصر و نام‌گذاری خیابانی در تهران به نام خالد اسلامبولی، قاتل انور سادات، انجامید.<ref>{{پک/بن|100|ک=وب‌سایت رویداد 24|ف=همه چیز دربارهٔ خاکسپاری محمدرضاشاه پهلوی در قاهره، سالروز تدفین یک شکست‌خورده تاریخ}}</ref>

براساس برخی منابع، محمدرضا پهلوی در وصیت‌نامهٔ خود خواسته بود تا پیکرش در خاک ایران دفن شود، اما به‌دلیل شرایط سیاسی ایران، این امر ممکن نشد و خاکسپاری او در مسجد الرفاعی قاهره به‌صورت امانت انجام شد.<ref>{{پک/بن|100|ک=وب‌سایت رویداد 24|ف=همه چیز دربارهٔ خاکسپاری محمدرضاشاه پهلوی در قاهره، سالروز تدفین یک شکست‌خورده تاریخ}}</ref> آرامگاه او در سمت چپ ورودی اصلی این مسجد قرار دارد. این مسجد محل دفن خاندان سلطنتی پیشین مصر (خاندان محمدعلی) نیز بوده است. پیش‌از این، پیکر رضاشاه، بنیان‌گذار دودمان پهلوی نیز از سال ۱۳۲۳ش تا ۱۳۲۹ش، به‌طور موقت در همین مسجد نگهداری می‌شد.<ref>{{پک/بن|110|ک=وب‌سایت فرارو|ف=رضا شاه؛ از مرگ در تبعید تا پیدا شدن جسد مومیایی}}</ref> به این ترتیب، واپسین پادشاه ایران در جوار پادشاهان پیشین مصر، ازجمله ملک فاروق، شوهر سابق فوزیه، همسر اول محمدرضا و ملک فؤاد، به خاک سپرده شده است.<ref>{{پک/بن|109|ک=خبرگزاری فارس|ف=الرفاعی؛ تنها مسجدی که صلیب و آیات قرآن را یک‌جا در دل خود دارد}}</ref>

در زمان درگذشت محمدرضا پهلوی، بحران گروگان‌گیری در سفارت ایالات متحده در تهران که از آبان ۱۳۵۸ش آغاز شده بود، همچنان ادامه داشت. دولت ایران پیش‌تر استرداد او و دارایی‌هایش را به عنوان یکی از موضوعات مرتبط با این پرونده مطرح کرده بود. با مرگ او، این مانع از سر راه مذاکرات برداشته شد و مذاکرات بعدی سرانجام به آزادی گروگان‌ها در تاریخ ۳۰ دی ۱۳۵۹ش انجامید.<ref>{{پک/بن|108|ک=وب‌سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی|ف=علل و پیامدهای تسخیر سفارت آمریکا در آبان ماه 1358}}</ref>