پرش به محتوا

تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۲: خط ۱۲:


=== تشییع ===
=== تشییع ===
به گزارش رسانه‌ها، در طول مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی، نشانه‌ها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. برای مثال استفاده گسترده از پرچم‌های سه‌رنگ ایران، تصاویر گوناگون خمینی، پارچه‌های سیاه عزا، پیشانی‌بندهای سبز و سیاه با عبارت‌های مذهبی و پرچم‌های نوشته‌شده با نام امام حسین و یاحسین از نشانه‌های دیداری این مراسم بود. پلاکاردهایی با مضامین خمینی رهبر، ای روح خدا، ای امام امت، مرگ بر استکبار، راه خمینی تا ظهور ادامه دارد و یاحسین، یا زینب نیز در دست شرکت‌کنندگان دیده می‌شد. در عرصهٔ شنیداری نیز پخش نوحه‌های عاشورایی و روضه‌های حسینی از ایستگاه‌های صلواتی، مداحی، شعارهای جمعی نظیر الله‌اکبر، خمینی رهبر و فریادهای تکبیر و صلوات، فضای شنیداری مراسم را شکل می‌داد. همچنین سینه‌زنی جمعی، زنجیرزنی، تشکیل صفوف نماز بر پیکر، گریهٔ گستردهٔ شرکت‌کنندگان و طواف دسته‌های عزادار در اطراف تابوت از آیین‌های اجراشده در این مراسم بود. خودروی حامل پیکر که با پارچه‌های سیاه و سفید و تصاویر خمینی تزیین شده بود، جلوه‌ای دیگر از نمادپردازی‌های این آیین به شمار می‌رفت. فضای عمومی حاکم بر مراسم، آمیزه‌ای از عزاداری سنتی ایرانی-اسلامی و نمادهای انقلابی بود که پیوند مردم با آرمان‌های خمینی را به تصویر می‌کشید.
در این مراسم، نشانه‌ها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. گروه‌های مختلف از شهرستان‌ها و روستاها دیده می‌شد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> مردم با پوشیدن لباس سیاه و در دست داشت تصاویر و عکس‌های گوناگون سید روح‌الله خمینی، به هدایت ائمه جمعه و جماعات و مسئولین استان‌ها و شهرها، در مساجد، تکایا، حسینیه‌ها و مصلاهای جمعه جمع شدند و به سخنان و رهنمودهای آنان گوش فرا دادند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> پاسداران، بسیجیان، رزمندگان، ارتشیان، جانبازان و خانواده‌های شهدا و مردم عزادار در دسته‌جات سینه‌زنی و زنجیرزنی با شعارهای جمعی نظیر الله‌اکبر، یاحسین،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، مهدی صاحب زمان، صاحب عزاست امروز و خمینی عزیزم راهت ادامه دارد به نوحه‌سرایی پرداخته و به سمت محل مراسم حرکت کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> تشکیل صفوف نماز بر پیکر با وجود شخصیت‌های مهم و سران برخی از ممالک اسلامی،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۴|ک=پرسمان دانشگاهیان|ف=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)}}</ref> گریهٔ گستردهٔ شرکت‌کنندگان،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> هجوم جمعیت و دسته‌های عزادار در اطراف تابوت و پوشاندن تابوت با پارچه سفید جلوه‌ای دیگر از نمادپردازی‌هایی از آیین‌های اجراشده در این مراسم بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۵|ک=خبرگزاری رسا|ف=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری}}</ref>


=== سالگرد ===
=== سالگرد ===
هر ساله در ۱۴ خردادماه، همزمان با سالگرد درگذشت سید روح‌الله خمینی، آیین‌های بزرگداشت و سوگواری در حرم او در تهران برگزار می‌شود. این مراسم که با حضور گسترده مردم از نقاط مختلف ایران، مسئولان عالی‌رتبه نظام جمهوری اسلامی و شخصیت‌های بین‌المللی از بیش از ۵۰ کشور جهان همراه است، به یکی از مهمترین رویدادهای رسمی و مردمی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. سخنرانی سیدعلی خامنه‌ای به‌‌عنوان بخش اصلی این آیین، به تبیین اندیشه‌ها و وصیت‌نامه سید روح‌الله خمینی، بررسی مسائل جهان اسلام و پاسداری از تحریف افکار ایشان اختصاص داشت و پیش از آن، سیدحسن خمینی تولیت حرم مطهر به سخنرانی می‌پردازد. برپایی موکب‌های خدمت‌رسانی به زائران، پوشش گسترده رسانهای توسط شبکه‌های داخلی و خارجی و حضور کاروان‌های زیارتی از شهرهای مختلف، از دیگر اجزای این آیین است. در شب۱۴ خرداد نیز رئیس‌جمهور ایران سخنرانی می‌کند. همزمان با این مراسم در تهران، آیین‌های بزرگداشت سید روح‌الله خمینی در شهرهای مختلف ایران از جمله قم، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز و نیز در بسیاری از کشورهای جهان همچون پاکستان، هند، لبنان، سوریه، افغانستان، آلمان، انگلیس، کانادا و آمریکا با حضور علاقه‌مندان به اندیشه‌های او و توسط سفارت‌خانه‌های جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌شود.  
هر ساله در ۱۴ خردادماه، همزمان با سالگرد درگذشت سید روح‌الله خمینی، آیین‌های بزرگداشت و سوگواری در حرم او در تهران برگزار می‌شود. این مراسم که با حضور گسترده مردم از نقاط مختلف ایران، مسئولان عالی‌رتبه نظام جمهوری اسلامی و شخصیت‌های بین‌المللی از بیش از ۵۰ کشور جهان همراه است، به یکی از مهمترین رویدادهای رسمی و مردمی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. سخنرانی سیدعلی خامنه‌ای به‌‌عنوان بخش اصلی این آیین، به تبیین اندیشه‌ها و وصیت‌نامه سید روح‌الله خمینی، بررسی مسائل جهان اسلام و پاسداری از تحریف افکار ایشان اختصاص داشت و پیش از آن، سیدحسن خمینی تولیت حرم مطهر به سخنرانی می‌پردازد. برپایی موکب‌های خدمت‌رسانی به زائران، پوشش گسترده رسانهای توسط شبکه‌های داخلی و خارجی و حضور کاروان‌های زیارتی از شهرهای مختلف، از دیگر اجزای این آیین است. در شب۱۴ خرداد نیز رئیس‌جمهور ایران سخنرانی می‌کند. همزمان با این مراسم در تهران، آیین‌های بزرگداشت سید روح‌الله خمینی در شهرهای مختلف ایران از جمله قم، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز و نیز در بسیاری از کشورهای جهان همچون پاکستان، هند، لبنان، سوریه، افغانستان، آلمان، انگلیس، کانادا و آمریکا با حضور علاقه‌مندان به اندیشه‌های او و توسط سفارت‌خانه‌های جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌شود.  


در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ش، به دلیل شهادت سیدعلی خامنه‌ای، ساختار مراسم سالگرد سید روح‌الله خمینی تغییر کرد. پیام کتبی سیدمجتبی خامنه‌ای توسط حاج‌علی‌ اکبری قرائت شد و مسئولان کشوری و لشکری مانند محسنی اژه‌ای حضور یافتند. تصویر خامنه‌ای بر صندلی خالی جایگاه سخنران، فضای سوگ و میثاق را تداعی کرد و شعار میثاق با امامین انقلاب و بیعت با رهبری محور اصلی مراسم بود.  
در سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ش، به دلیل شهادت سیدعلی خامنه‌ای، ساختار مراسم سالگرد سید روح‌الله خمینی تغییر کرد. پیام کتبی سیدمجتبی خامنه‌ای توسط حاج‌علی‌ اکبری قرائت شد و مسئولان کشوری و لشکری مانند غلامحسین محسنی اژه‌ای و سیدحسن خمینی حضور یافتند. تصویر خامنه‌ای بر صندلی خالی جایگاه سخنران، فضای سوگ و میثاق را تداعی کرد و شعار میثاق با امامین انقلاب و بیعت با رهبری محور اصلی مراسم بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۲|ک=مشرق نیوز|ف=مراسم سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگزار شد+ عکس و فیلم}}</ref>


== آرامگاه ==
== آرامگاه ==
خط ۲۴: خط ۲۴:
امروزه این مکان به یکی از پایگاه‌های مهم اعلام وفاداری با آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران تبدیل شده است. شخصیت‌های سیاسی، کارکنان دولت، دانشجویان، دانش‌آموزان و اقشار گوناگون مردم، با حضور در این آرامگاه، در اصطلاح ادبیات رسمی با آرمان‌های امام راحل تجدید میثاق می‌کنند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>
امروزه این مکان به یکی از پایگاه‌های مهم اعلام وفاداری با آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران تبدیل شده است. شخصیت‌های سیاسی، کارکنان دولت، دانشجویان، دانش‌آموزان و اقشار گوناگون مردم، با حضور در این آرامگاه، در اصطلاح ادبیات رسمی با آرمان‌های امام راحل تجدید میثاق می‌کنند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>


== سالگرد ==
== تعطیلی رسمی ==
۱۴ روز خرداد هر سال در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان روز رحلت سید روح‌الله خمینی تعطیل رسمی است.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref> این آیین هر ساله در سالروز ارتحال امام خمینی با حضور و سخنرانی سیدعلی خامنه‌ای و سیدحسن خمینی به‌عنوان تولیت حرم، سران کشور، مسئولان نظام، اقلیت‌های مذهبی و مهمانان خارجی در آرامگاه سید روح‌الله خمینی تکرار می‌شد و سخنرانی سیدعلی خامنه‌ای، بخش ثابت این مراسم بود. همچنین در دیگر نقاط تهران، شهرهای ایران و حتی کشورهای مختلف جهان، مردم با دسته‌های سینه‌زنی و مجالس سوگواری، این سالگرد را گرامی داشتند.
۱۴ روز خرداد هر سال در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان روز رحلت سید روح‌الله خمینی تعطیل رسمی است.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>
 
در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ش، بر خلاف سال‌های گذشته که سخنرانی اصلی توسط سیدعلی خامنه‌ای انجام می‌شد، در این مراسم، به‌دلیل فقدان او، ساختار سخنرانی‌ها به شکل متفاوتی رقم خورد. قرائت پیام کتبی سیدمجتبی خامنه‌ای توسط حاج علی اکبری امام جمعه موقت تهران، عدم سخنرانی سیدحسن خمینی، حضور مسئولان کشوری و لشکری مانند غلامحسین محسنی اژه‌ای و فضای حرم با تصویری از سیدعلی خامنه‌ای بر روی صندلی خالی جایگاه سخنران، جلوه‌ای از سوگ و میثاق با رهبران انقلاب اسلامی ایران را رقم زد و شعار میثاق با امامین انقلاب و بیعت با رهبری، محور اصلی این گردهمایی بود.


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۳۸: خط ۳۶:


{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بصیرت‌منش|نام=حمید|عنوان=فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س)|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی|پیوند نویسنده=حمید بصیرت‌منش|پیوند=|کوشش=حمید بصیرت‌منش و اصغر میرشکارى|مترجم=|شابک=|دوره=}}
{{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=بصیرت‌منش|نام=حمید|عنوان=فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س)|سال=۱۳۷۷|مکان=تهران|ناشر=مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی|پیوند نویسنده=حمید بصیرت‌منش|پیوند=|کوشش=حمید بصیرت‌منش و اصغر میرشکارى|مترجم=|شابک=|دوره=}}
{{یادکرد وب|عنوان=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)|نشانی=https://www.porseman.com/article/%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%DA%AF%D9%84%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-(%D8%B1%D9%87)/147789|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۱|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۱۴|وبگاه=پرسمان دانشگاهیان}}


{{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها|نشانی=https://www.imna.ir/news/404734/%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86|تاریخ=۱۷ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۱ بهمن ۱۴۰۴|شناسه=خمینی۴|وبگاه=ایمنا}}
{{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها|نشانی=https://www.imna.ir/news/404734/%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86|تاریخ=۱۷ دی ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۱ بهمن ۱۴۰۴|شناسه=خمینی۴|وبگاه=ایمنا}}
خط ۴۶: خط ۴۶:


{{یادکرد وب|عنوان=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی(ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6956672/%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۶|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
{{یادکرد وب|عنوان=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی(ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/6956672/%D9%84%D8%AD%D8%B8%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۶|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}}
{{یادکرد وب|عنوان=مراسم سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگزار شد+ عکس و فیلم|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/1815879/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۱۲|وبگاه=مشرق نیوز}}


{{یادکرد وب|عنوان=متن کامل وصیت‌نامه الهی سیاسی حضرت امام خمینی رحمه‌الله|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/imam-content?id=9447|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۶۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۷|وبگاه=دفتر حفظ و نشر آثار امام مجاهد شهید حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای}}
{{یادکرد وب|عنوان=متن کامل وصیت‌نامه الهی سیاسی حضرت امام خمینی رحمه‌الله|نشانی=https://farsi.khamenei.ir/imam-content?id=9447|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۶۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۷|وبگاه=دفتر حفظ و نشر آثار امام مجاهد شهید حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای}}
خط ۵۴: خط ۵۶:


{{یادکرد وب|عنوان=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903415/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۳|وبگاه=تابناک}}
{{یادکرد وب|عنوان=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/903415/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%88%D8%B5%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D8%B1%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%AD%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۸|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۳|وبگاه=تابناک}}
{{یادکرد وب|عنوان=یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم|نشانی=https://www.isna.ir/news/97031406869/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۱۱|وبگاه=ایسنا}}
{{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت|نشانی=https://www.parsine.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-136/436026-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C|تاریخ=۱۴ خرداد ۱۳۹۷|تاریخ بازبینی=۱۰ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۱۳|وبگاه=پارسینه}}


{{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/3871476|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۱۰|وبگاه=خبرگزاری صدا و سیما}}
{{یادکرد وب|عنوان=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد|نشانی=https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/3871476|تاریخ=۱۳ خرداد ۱۴۰۲|تاریخ بازبینی=۹ تیر ۱۴۰۵|شناسه=خمینی۱۰|وبگاه=خبرگزاری صدا و سیما}}

نسخهٔ ۱۰ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۲:۳۳

تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی؛ بزرگترین آیین خودجوش ملی-مذهبی در تاریخ ایران، نماد اتحاد ملی، پیوند عاطفی اقشار مردم با رهبر انقلاب اسلامی ایران و بازتولید گفتمان استقلال، عدالت‌خواهی و هویت اسلامی.

تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی در خرداد ۱۳۶۸ش به‌عنوان یکی از باشکوه‌ترین و پرشمارترین مراسم سوگواری در تاریخ ایران شناخته می‌شود که با حضور میلیونی مردم در تهران و شهرهای مختلف کشور و با مشارکت اقشار گوناگون از جمله مراجع تقلید، مسئولان نظامی و کشوری، روحانیون و گروه‌‌های مختلف مردمی برگزار شد و به اعتقاد تحلیلگران، پیام‌های متعددی در سطوح داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه داشت. این رویداد که از مصلای تهران آغاز و در مسیر بیست‌کیلومتری تا بهشت زهرا ادامه یافت، با نشانه‌های نمادین عاشورایی، عزاداری سنتی و حضور خودجوش اقشار مردم، به بازنمایی همبستگی ملی، ارادت عمیق به بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و بازتولید گفتمان استقلال، عدالت‌خواهی و هویت دینی انجامید. بازتاب گستردهٔ این مراسم در رسانه‌های جهانی و تأکید بر ابعاد سیاسی و اجتماعی آن، نشان‌دهندهٔ تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات داخلی و تصویر جمهوری اسلامی ایران در سطح جهان بود. ثبت این رویداد در کتاب رکوردهای جهانی گینس به‌عنوان پرجمعیت‌ترین تشییع جنازه تاریخ، جایگاه آن را در شمار بزرگترین گردهمایی‌های انسانی جهان تثبیت کرده است.

درگذشت

ساعت ۷ صبح روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، محمدرضا حیاتی خبر رحلت سید روح‌الله خمینی را از در اولین بخش خبری رادیو سراسری ایران اعلام کرد.[۱] تشییع جنازهٔ سید روح‌الله خمینی به رویدادی آیینی اشاره دارد که پس از درگذشت وی بر اثر سرطان معده و ایست قلبی[۲] در شامگاه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ش در تهران، از روز ۱۵ خرداد با مراسم وداع و نماز میت سیدمحمدرضا گلپایگانی در مصلای تهران آغاز و تا ۱۶ خرداد با خاکسپاری در جوار بهشت زهرا ادامه یافت.[۳] سید روح‌الله خمینی در وصیت‌نامهٔ خود، ترتیبی برای خواندن آن برای مردم تعیین کرده بود که بر اساس اولویت، به ترتیب عبارت از احمد خمینی، رئیس‌جمهور، رئیس مجلس شورای اسلامی، رئیس دیوان عالی کشور و در نهایت، یکی از فقهای شورای نگهبان قانون اساسی بود.[۴] سیدعلی خامنه‌ای به‌عنوان رئیس‌جمهور وقت وصیت‌نامه را برای مردم قرائت کرد و بر تداوم راه و اندیشهٔ او تأکید کرد.[۵] مجلس خبرگان با اکثریت قاطع ۶۰ رأی از ۷۴ رأی، سیدعلی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر موقت جمهوری اسلامی ایران تا زمان برگزاری همه پرسی برگزید.[۶]

تشییع‌کنندگان

در آیین تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی در تهران و شهرهای مختلف ایران، طیف‌های گسترده‌ای از اقشار مختلف جامعه از جمله مسئولین و گروه‌های مختلف مردمی حضور داشتند.[۷] حضور گسترده و خودجوش مردم از سراسر کشور، بر ایجاد وحدت و انسجام میان اقشار مختلف مردم با وجود تنوع فکری و اجتماعی تأکید داشت؛ وحدتی که با محوریت اسلام و آرمان‌های انقلابی شکل گرفت و به یک نیروی عظیم اجتماعی در مسیر مبارزه با رژیم پهلوی تبدیل شد و پیوند عمیق آنان را با بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به نمایش گذاشت.[۸] مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی رهبر با حضور بیش از ده میلیون نفر[۹] در سال ۱۳۶۸ش و مشارکت ۲۰درصدی کل جمعیت ایران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و بزرگترین مراسم‌های تشییع‌ جنازه در دنیا بیان شده است. جمعیت ایران در آن سال حدود ۵۰ میلیون نفر بوده است.[۱۰] این مراسم در سطح جهانی در سال ۲۰۱۲م از نظر تعداد شرکت‌کنندگان بعد از مراسم تشییع شخصیتی مانند آنا دورای در هند،[۱۱] به‌عنوان شلوغ‌ترین تشییع جنازهٔ تاریخ در کتاب رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است.[۱۲]

آیین‌های بزرگداشت و سوگواری

تشییع

در این مراسم، نشانه‌ها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. گروه‌های مختلف از شهرستان‌ها و روستاها دیده می‌شد.[۱۳] مردم با پوشیدن لباس سیاه و در دست داشت تصاویر و عکس‌های گوناگون سید روح‌الله خمینی، به هدایت ائمه جمعه و جماعات و مسئولین استان‌ها و شهرها، در مساجد، تکایا، حسینیه‌ها و مصلاهای جمعه جمع شدند و به سخنان و رهنمودهای آنان گوش فرا دادند.[۱۴] پاسداران، بسیجیان، رزمندگان، ارتشیان، جانبازان و خانواده‌های شهدا و مردم عزادار در دسته‌جات سینه‌زنی و زنجیرزنی با شعارهای جمعی نظیر الله‌اکبر، یاحسین،[۱۵] عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، مهدی صاحب زمان، صاحب عزاست امروز و خمینی عزیزم راهت ادامه دارد به نوحه‌سرایی پرداخته و به سمت محل مراسم حرکت کردند.[۱۶] تشکیل صفوف نماز بر پیکر با وجود شخصیت‌های مهم و سران برخی از ممالک اسلامی،[۱۷] گریهٔ گستردهٔ شرکت‌کنندگان،[۱۸] هجوم جمعیت و دسته‌های عزادار در اطراف تابوت و پوشاندن تابوت با پارچه سفید جلوه‌ای دیگر از نمادپردازی‌هایی از آیین‌های اجراشده در این مراسم بود.[۱۹]

سالگرد

هر ساله در ۱۴ خردادماه، همزمان با سالگرد درگذشت سید روح‌الله خمینی، آیین‌های بزرگداشت و سوگواری در حرم او در تهران برگزار می‌شود. این مراسم که با حضور گسترده مردم از نقاط مختلف ایران، مسئولان عالی‌رتبه نظام جمهوری اسلامی و شخصیت‌های بین‌المللی از بیش از ۵۰ کشور جهان همراه است، به یکی از مهمترین رویدادهای رسمی و مردمی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. سخنرانی سیدعلی خامنه‌ای به‌‌عنوان بخش اصلی این آیین، به تبیین اندیشه‌ها و وصیت‌نامه سید روح‌الله خمینی، بررسی مسائل جهان اسلام و پاسداری از تحریف افکار ایشان اختصاص داشت و پیش از آن، سیدحسن خمینی تولیت حرم مطهر به سخنرانی می‌پردازد. برپایی موکب‌های خدمت‌رسانی به زائران، پوشش گسترده رسانهای توسط شبکه‌های داخلی و خارجی و حضور کاروان‌های زیارتی از شهرهای مختلف، از دیگر اجزای این آیین است. در شب۱۴ خرداد نیز رئیس‌جمهور ایران سخنرانی می‌کند. همزمان با این مراسم در تهران، آیین‌های بزرگداشت سید روح‌الله خمینی در شهرهای مختلف ایران از جمله قم، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز و نیز در بسیاری از کشورهای جهان همچون پاکستان، هند، لبنان، سوریه، افغانستان، آلمان، انگلیس، کانادا و آمریکا با حضور علاقه‌مندان به اندیشه‌های او و توسط سفارت‌خانه‌های جمهوری اسلامی ایران برگزار می‌شود.

در سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ش، به دلیل شهادت سیدعلی خامنه‌ای، ساختار مراسم سالگرد سید روح‌الله خمینی تغییر کرد. پیام کتبی سیدمجتبی خامنه‌ای توسط حاج‌علی‌ اکبری قرائت شد و مسئولان کشوری و لشکری مانند غلامحسین محسنی اژه‌ای و سیدحسن خمینی حضور یافتند. تصویر خامنه‌ای بر صندلی خالی جایگاه سخنران، فضای سوگ و میثاق را تداعی کرد و شعار میثاق با امامین انقلاب و بیعت با رهبری محور اصلی مراسم بود.[۲۰]

آرامگاه

پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، گزینه‌های متعددی برای محل خاکسپاری ایشان از جمله جماران، مسجد جمکران، مصلای تهران، حرم فاطمه معصومه، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعه‌مرغی و بهشت زهرا در تهران مطرح شد.[۲۱] در نهایت، زمینی خالی در جوار بهشت زهرا برای این منظور برگزیده شد تا امکان توسعۀ آیندهٔ آن فراهم باشد. در مدت یک‌سال پس از درگذشت او، هیچ سازۀ ویژه‌ای برای استقبال از زائران و علاقه‌مندان به این مکان احداث نشد. اما در سال‌های بعد، بنایی بزرگ در محل دفن ایشان ساخته شد و فرآیند توسعۀ آن تا امروز نیز ادامه دارد.[۲۲]

امروزه این مکان به یکی از پایگاه‌های مهم اعلام وفاداری با آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران تبدیل شده است. شخصیت‌های سیاسی، کارکنان دولت، دانشجویان، دانش‌آموزان و اقشار گوناگون مردم، با حضور در این آرامگاه، در اصطلاح ادبیات رسمی با آرمان‌های امام راحل تجدید میثاق می‌کنند.[۲۳]

تعطیلی رسمی

۱۴ روز خرداد هر سال در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان روز رحلت سید روح‌الله خمینی تعطیل رسمی است.[۲۴]

پانویس

  1. «لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی(ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  2. «امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟»، تابناک.
  3. «تشییع بی‌سابقه!»، ایسنا.
  4. «متن کامل وصیت‌نامه الهی سیاسی حضرت امام خمینی رحمه‌الله»، دفتر حفظ و نشر آثار امام مجاهد شهید حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای.
  5. هاشمی رفسنجانی، امام‌خمینی به روایت آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی، ۴۲۴.
  6. هاشمی رفسنجانی، امام‌خمینی به روایت آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی، ۴۲۵.
  7. «تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸»، خبرگزاری دفاع مقدس.
  8. «امام خمینی(ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد»، ایسنا.
  9. «هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام»، تابناک.
  10. «تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها»، ایمنا.
  11. «تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها»، ایمنا.
  12. «نام امام خمینی(ره) در کتاب رکوردهای گینس»، ایسنا.
  13. «یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم»، ایسنا.
  14. «۱۴ خرداد | امام خمینی دار فانی را وداع گفت»، پارسینه.
  15. «یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم»، ایسنا.
  16. «۱۴ خرداد | امام خمینی دار فانی را وداع گفت»، پارسینه.
  17. «آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)»، پرسمان دانشگاهیان.
  18. «۱۴ خرداد | امام خمینی دار فانی را وداع گفت»، پارسینه.
  19. «جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری»، خبرگزاری رسا.
  20. «مراسم سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگزار شد+ عکس و فیلم»، مشرق نیوز.
  21. بصیرت‌منش، فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س)، ۱۱۵.
  22. «۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد»، خبرگزاری صدا و سیما.
  23. «۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد»، خبرگزاری صدا و سیما.
  24. «۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد»، خبرگزاری صدا و سیما.

منابع

«امام خمینی(ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد». ایسنا. ۱۳ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟». تابناک. ۱۴ خرداد ۱۴۰۴. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۴.

بصیرت‌منش، حمید (۱۳۷۷). فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س). به کوشش حمید بصیرت‌منش و اصغر میرشکارى. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

«آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)». پرسمان دانشگاهیان. ۱۴ خرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.

«تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت ترین ها». ایمنا. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱ بهمن ۱۴۰۴.

«تشییع بی‌سابقه!». ایسنا. ۱۳ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸». خبرگزاری دفاع مقدس. ۱۵ خرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی(ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۱۴ خرداد ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«مراسم سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگزار شد+ عکس و فیلم». مشرق نیوز. ۱۴ خرداد ۱۴۰۵. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.

«متن کامل وصیت‌نامه الهی سیاسی حضرت امام خمینی رحمه‌الله». دفتر حفظ و نشر آثار امام مجاهد شهید حضرت آيت‌الله‌العظمی سيدعلی خامنه‌ای. ۱۴ خرداد ۱۳۶۸. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«نام امام خمینی(ره) در کتاب رکوردهای گینس». ایسنا. ۱۴ فروردین ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

هاشمی رفسنجانی، اکبر (۱۳۸۵). امام‌خمینی به روایت آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی. به کوشش تهیه و تنظیم عبدالرزاق اهوازی. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).

«هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام». تابناک. ۱۴ خرداد ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.

«یادی از مراسم تشییع پیکر امام(ره) با مرور چند عکس + فیلم». ایسنا. ۱۴ خرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.

«۱۴ خرداد | امام خمینی دار فانی را وداع گفت». پارسینه. ۱۴ خرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.

«۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد». خبرگزاری صدا و سیما. ۱۳ خرداد ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۹ تیر ۱۴۰۵.