تشییع جنازه قاسم سلیمانی: تفاوت میان نسخهها
جز حمید فاضل صفحهٔ پیشنویس:تشییع جنازه قاسم سلیمانی را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به تشییع جنازه قاسم سلیمانی منتقل کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''تشییع جنازه قاسم سلیمانی'''}}؛ مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی در ایران و عراق با حضور پرشمار طرفداران گفتمان مقاومت. | {{درشت|'''تشییع جنازه قاسم سلیمانی'''}}؛ مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی در ایران و عراق با حضور پرشمار طرفداران گفتمان مقاومت. | ||
تشییع جنازه قاسم سلیمانی در | [[تشییع جنازه]] [[قاسم سلیمانی]] در [[دی ماه]] ۱۳۹۸ش یکی از گستردهترین آیینهای سوگ در [[تاریخ معاصر ایران]] بود. این آیین [[تشییع جنازه|تشییع]] و [[خاکسپاری]] که با حضور میلیونی مردم در شهرهای مختلف [[عراق]] و [[ایران]] و همراهی [[مراجع تقلید]]، مقامات کشوری و لشکری و جوانانی از ملیتهای گوناگون برگزار شد، بازتاب گستردهای در سطح بینالمللی داشت. این رویداد از عراق آغاز و در شهرهای [[اهواز]]، [[مشهد]]، [[تهران]]، [[قم]] و [[کرمان]] در [[ایران]] ادامه یافت. بازتاب گستردهٔ تشییع جنازه قاسم سلیمانی در رسانههای جهانی، نشاندهندهٔ تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات منطقهای دانسته شده است. | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
نسخهٔ ۱۰ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۱۳:۳۳
تشییع جنازه قاسم سلیمانی؛ مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی در ایران و عراق با حضور پرشمار طرفداران گفتمان مقاومت.
تشییع جنازه قاسم سلیمانی در دی ماه ۱۳۹۸ش یکی از گستردهترین آیینهای سوگ در تاریخ معاصر ایران بود. این آیین تشییع و خاکسپاری که با حضور میلیونی مردم در شهرهای مختلف عراق و ایران و همراهی مراجع تقلید، مقامات کشوری و لشکری و جوانانی از ملیتهای گوناگون برگزار شد، بازتاب گستردهای در سطح بینالمللی داشت. این رویداد از عراق آغاز و در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان در ایران ادامه یافت. بازتاب گستردهٔ تشییع جنازه قاسم سلیمانی در رسانههای جهانی، نشاندهندهٔ تأثیر عمیق این رویداد بر معادلات منطقهای دانسته شده است.
معرفی
تشییع جنازه قاسم سلیمانی به رویدادی آیینی اشاره دارد که پس از ترور وی به همراه ابومهدی المهندس و جمعی از همرزمانش در حملهٔ هوایی آمریکا به فرودگاه بغداد در بامداد ۱۳ دی ۱۳۹۸ش، به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، از روز ۱۴ دی در شهرهای عراق آغاز و تا ۱۸ دی در شهرهای ایران ادامه یافت.[۱]
روز شمار رویداد
| کشور | شهر / مکان | تاریخ | جزئیات مراسم |
|---|---|---|---|
| عراق | بغداد[۲] | ۱۴ دی ۱۳۹۸ | شروع از فرودگاه المثنی، طواف در حرمین کاظمین و برگزاری مراسم در میدان الحسنین با حضور نخستوزیر وقت و مقامات سیاسی و نظامی.[۳] |
| کربلا | ۱۴ دی ۱۳۹۸ | اقامه نماز میت توسط متولی شرعی حرم ابوالفضل العباس در بینالحرمین و تشییع در صحنهای حرم با حضور گسترده عزاداران.[۴] | |
| نجف | ۱۴ دی ۱۳۹۸ | طواف در حرم امام علی و برگزاری مراسم با شعارهای مخالف حضور نظامی آمریکا در عراق.[۵] | |
| ایران | اهواز | ۱۵ دی ۱۳۹۸ | شروع از میدان مولوی و تشییع در خیابان سلمان فارسی با حضور مردم خوزستان.[۶] |
| مشهد | ۱۵ دی ۱۳۹۸ | برگزاری مراسم با حضور جمعیت گسترده که موجب طولانیشدن زمان مراسم و لغو برنامههای پیشبینیشده در تهران شد.[۷] | |
| تهران | ۱۶ دی ۱۳۹۸ | شروع از دانشگاه تهران، اقامه نماز میت توسط رهبر جمهوری اسلامی ایران و حضور مقامات کشوری و شخصیتهایی مانند اسماعیل هنیه[۸]، تشییع تا میدان آزادی.[۹] | |
| قم | ۱۶ دی ۱۳۹۸ | برگزاری مراسم در حرم حضرت معصومه و مسجد جمکران با حضور مراجع تقلید و شخصیتهای کشوری.[۱۰] | |
| کرمان | ۱۷–۱۸ دی ۱۳۹۸ | شروع از میدان آزادی به سمت گلزار شهدا؛[۱۱] ازدحام جمعیت منجر به مجروحیت ۲۱۳ نفر و جانباختن ۵۶ نفر شد؛[۱۲] تدفین در بامداد ۱۸ دی در کنار مزار یوسف الهی.[۱۳] |
تشییعکنندگان
در مراسم تشییع پیکر قاسم سلیمانی در شهرهای مختلف عراق و ایران، طیفهای گستردهای از اقشار مختلف جامعه از جمله مراجع تقلید، علمای برجستهٔ حوزه، دانشگاهیان مقامات عالیرتبهٔ کشوری و لشکری[۱۴] و نیز جوانانی از ۱۰۰ ملیت جهان حضور داشتند.[۱۵] اسماعیل هنیه، رئیس وقت دفتر سیاسی حماس، سلیمانی را «شهید القدس» نامید.[۱۶] برخی تعداد شرکتکنندگان در این مراسم را ۲۰[۱۷] تا ۲۵ میلیون نفر و تعداد شرکتکنندگان در مراسم تهران را حدود ۵ تا ۷ میلیون نفر برآورد کردهاند.[۱۸] این مراسم از نظر تعداد شرکتکنندگان، پس از مراسم تشییع شخصیتهایی مانند آنا دورای در هند، سید روحالله خمینی در ایران و آبراهام لینکلن در آمریکا، از پرشمارترین مراسمهای تشییع جنازه در جهان شناخته میشود.[۱۹]
نشانهها و آیینهای نمادین
به گزارش رسانهها در طول مراسم تشییع، نشانهها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد؛ برای مثال استفاده گسترده از پرچم ایران، تصاویر قاسم سلیمانی، پرچمها و پیشانیبندهای قرمز با عبارت «یا منتقم» و پرچمهای گروههای موسوم به مقاومت[۲۰] ازجمله عصائب اهلالحق عراق، کتائب حزبالله عراق و گردانهای الاشتر بحرین از نشانههای دیداری بود. پلاکاردهایی با مضامین «انتقام سخت»، «بدرود فرمانده»، «خونبهایت فتح قدس است»، «یک جهان منتقم تو هستند» و «یالثاراتالحسین»[۲۱] نیز در دست شرکتکنندگان دیده میشد. در عرصهٔ شنیداری نیز پخش ترانههای عاشورایی و حماسی، مداحی، شعارهای جمعی و فریادهای تکبیر و صلوات، فضای مراسم را شکل میداد. همچنین سینهزنی جمعی، تشکیل صفوف نماز و گریهٔ گستردهٔ شرکتکنندگان از آیینهای اجراشده در این مراسم بود. خودروهای حامل پیکرها نیز با تزیینات متفاوت، جلوهای دیگر از نمادپردازیهای این آیین بهشمار میرفتند.[۲۲]
بازتابها
رسانهای
مراسم تشییع توسط رسانههای جهانی از جمله رویترز، بیبیسی، سیانان، فرانس ۲۴، گاردین، دیلیمیل و دویچهوله پوشش داده شد. روزنامههای نیویورک تایمز، واشینگتن پست و والاستریت ژورنال نیز تصاویر و گزارشهایی از این مراسم را در صفحه اول خود منتشر کردند. رسانههای خارجی بهطور عمده بر سه محور اصلی تمرکز داشتند: حجم گستردهٔ جمعیت حاضر در مراسم، گریه رهبر جمهوری اسلامی ایران بر پیکر سلیمانی در هنگام نماز و اظهارات زینب سلیمانی، دختر قاسم سلیمانی مبنی بر اینکه شهادت پدرش روزهای تاریکی را برای آمریکا رقم خواهد زد. الجزیره این رویداد را «بزرگترین مراسم تشییع در تاریخ ایران مدرن» خواند. همچنین برخی رسانهها به شعارهای ضدآمریکایی و ضداسرائیلی شرکتکنندگان و آتشزدن پرچمهای این کشورها در جریان مراسم اشاره کردند.[۲۳] خبرنگار شبکه اماسانبیسی نیز با انتشار تصاویر هوایی از جمعیت تهران، تصریح کرد که دستور ترامپ برای ترور سلیمانی، نتیجهای معکوس در پی داشته است. رسانههایی چون آسوشیتدپرس، رویترز و بیبیسی نیز با اشاره به شعارهای ضدآمریکایی و وعدههای انتقام، این رویداد را بهعنوان نقطهعطفی در تنشهای ایران و آمریکا تحلیل کردند.[۲۴]
فضای مجازی
برخی کاربران شبکههای اجتماعی با اشاره به اشکهای رهبر جمهوری اسلامی ایران بر پیکر سلیمانی در هنگام اقامه نماز میت، این صحنه را نشانهای از عظمت رویداد و پیوند عاطفی با سلیمانی دانستند. همچنین بسیاری از کاربران، حضور گستردهٔ مردم در شهرهای مختلف را نمادی از وفاداری به آرمانهای مقاومت و عدم فراموشی قهرمانان ملی توصیف کردند.[۲۵]
فرهنگی و هنری
به گزارش رسانهها، رویداد تشییع پیکر قاسم سلیمانی با برگزاری فراخوانها و نمایشگاههای عکسی متعدد، بازتابی در عرصهٔ هنرهای تجسمی یافت. خانه عکاسان ایران و انجمن عکاسان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، فراخوان عکاسی «فرمانده من» را با موضوع تشییع در شهرهای اهواز، مشهد، تهران، قم و کرمان برگزار کردند که در آن عکاسان حرفهای، عموم مردم و نوجوانان، آثار خود را در بخشهای تک عکس، مجموعه عکس و عکاسی با تلفن همراه فرستادند.[۲۶][۲۷] همچنین در سومین سالگرد ترور او، نمایشگاه «کآرام جانم میرود» با نمایش ۶۵ عکس از ۳۷ عکاس از مراسم تشییع جنازه قاسم سلیمانی در شهرهای عراق و ایران، به همت خانه عکاسان ایران در حوزه هنری برگزار شد. این فراخوانها و نمایشگاهها با هدف ثبت و بازنمایی ابعاد مردمی و احساسی حضور سلیمانی در زندگی عمومی و پیوند عاطفی مردم با او برگزار شدند.[۲۸]
پیامدها
- سید علی خامنهای، رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران، این رویداد را «بزرگترین بدرقه جهان» توصیف کرده و آن را نماد برانگیختگی مقاومت در جهان اسلام و نشانهای از شکست استکبار در دو دورهٔ حیات و پس از شهادت سلیمانی دانسته است. از منظر وی، این تشییع، ژنرالهای جنگ نرم آمریکا را متحیر ساخت و غلبهٔ نرمافزاری بر هیمنهٔ استکبار را به نمایش گذاشت.[۲۹]
- برخی تحلیلگران این رویداد را پدیدهای اجتماعی-فرهنگی و بازتابدهندهٔ پیوند مردم، نظام سیاسی و گفتمان مقاومت ارزیابی کردهاند. به باور آنان، تشییع میلیونی نشانهای از اعتماد عمومی به نظام، بازآفرینی همبستگی ملی و رویش معرفتی جدید در انقلاب اسلامی بوده که در آن، ترور سلیمانی به تقویت هویت ملی و همبستگی اجتماعی و بازتعریف جایگاه ایران در منطقه انجامید.[۳۰] همچنین این رویداد نمایشی از وفاداری جمعی به آرمانهای انقلاب و نیز عاملی برای افول نفوذ آمریکا در منطقه تفسیر شده است.[۳۱]
- بر اساس تحلیل برخی از فعالان سیاسی و جامعهشناسان، یکی از پیامدهای مهم این رویداد، ایجاد اتحاد و همدلی کمسابقه میان گروههای مختلف سیاسی و اجتماعی در ایران بود؛ بهگونهای که مراسم تشییع سلیمانی، طیفهایی از اصلاحطلبان تا اصولگرایان را در کنار هم قرار داد و به بازنمایی همبستگی ملی انجامید. برخی تحلیلگران، این اتحاد را میراث قاسم سلیمانی و ثمرهٔ خون او دانستهاند که در صورت تداوم، میتواند به تقویت همبستگی اجتماعی و افزایش توان نظامی و اقتصادی کشور کمک کند.[۳۲]
- به اعتقاد برخی جامعهشناسان، حضور میلیونی مردم در این مراسم، پیامی روشن به دشمنان ایران بود مبنی بر اینکه ملت ایران با وجود نارضایتیهای احتمالی، همچنان در مواجهه با تهدیدات خارجی، یکپارچه و متحد عمل میکند.[۳۳]
- برخی دیگر از تحلیلگران، این رویداد را نقطهعطفی در پایان عصر مذاکره با آمریکا و آغاز مرحلهٔ جدیدی از رویارویی با استکبار دانستهاند و بر این باورند که این مراسم، اختلافات داخلی را به حاشیه رانده و جریانهای منتقد مذاکره با آمریکا را تقویت کرده است.[۳۴]
- کتاب آیت حق، با هدف تحلیل جامعهشناختی و سیاسی، توسط مرکز پژوهشهای علوم انسانیاسلامی صدرا منتشر شده است که حاصل نشستهای علمی با حضور اساتید حوزه و دانشگاه بوده و به واکاوی چرایی حضور میلیونی مردم با سلایق گوناگون و بازتابهای اجتماعی و سیاسی آن پرداخته است.[۳۵]
پانویس
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «خروش ملت در تشییع پیکر شهید حاج قاسم سلیمانی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.
- ↑ «جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «تشییع باشکوه پیکر سردار سلیمانی در نجف»، وبسایت تابناک.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «تعداد جان باختگان مراسم تشییع سردار سلیمانی به 56 نفر رسید»، خبرگزاری فارس.
- ↑ «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر»، پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل.
- ↑ «خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم»، خبرگزاری میزان.
- ↑ «تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «حاج قاسم، مردی از جنس مردم و انقلاب»، خبرگزاری صدا و سیما.
- ↑ «حدود ۲۰ میلیون نفر در تشییع پیکر سردار سلیمانی شرکت کردند»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «حضور میلیونی در مراسم تشییع شهید سلیمانی»، وبسایت تابناک.
- ↑ «تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیتترین ها»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی»، وبسایت انصاف نیوز.
- ↑ «شعارها و پرچمهای حاضر در مراسم بدرقه حاج قاسم»، وبسایت هفت صبح.
- ↑ «گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی»، وبسایت انصاف نیوز.
- ↑ «حضور گسترده مردم خارجیها را غافلگیر کرد»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «بازتاب تشییع سردار سلیمانی در رسانههای جهان»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «واکنش کاربران به حضور میلیونی مردم در مراسم وداع با حاج قاسم + تصویر»، اعتماد آنلاین.
- ↑ «فراخوان عکاسی از تشییع شهید قاسم سلیمانی با عنوان «فرمانده من»»، خبرگزاری قدس.
- ↑ «نمایشگاه عکس از جلوههای مردمی محبوبیت حاج قاسم افتتاح شد»، خبرگزاری مهر.
- ↑ «۶۵ عکس از تشییع پیکر سردار سلیمانی روی دیوار میرود»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «بیانات در دیدار دستاندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای.
- ↑ «بزرگترین بدرقهٔ جهان؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب»، وبسایت دیگران.
- ↑ «شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع»، وبسایت دیگران.
- ↑ «پیامهای داخلی و خارجی تشییع باشکوه سردار شهید سلیمانی»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «پیامهای داخلی و خارجی تشییع باشکوه سردار شهید سلیمانی»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «پیامهای داخلی و خارجی تشییع باشکوه سردار شهید سلیمانی»، خبرگزاری فرارو.
- ↑ «ایران برای سردار دلها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق»، خبرگزاری فارس.
منابع
- «اهدای مدال توسط رهبر انقلاب به شهید حاج قاسم سلیمانی». وبسایت آپارات. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «ایران برای سردار دلها گریست/ بررسی تشییع تاریخی حاج قاسم در آیت حق». خبرگزاری فارس. ۸ دی ۱۳۹۹. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «بازتاب تشییع سردار سلیمانی در رسانههای جهان». خبرگزاری فرارو. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «بزرگترین بدرقهٔ جهان؛ رویش معرفتی جدید در انقلاب». وبسایت دیگران. ۲ اسفند ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «بیانات در دیدار دستاندرکاران مراسم سالگرد شهادت حاج قاسم سلیمانی و خانواده شهید سلیمانی». وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای. ۲۶ آذر ۱۳۹۹. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «پیامهای داخلی و خارجی تشییع باشکوه سردار شهید سلیمانی». خبرگزاری فرارو. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «تشییع باشکوه پیکر سردار شهید قاسم سلیمانی در تهران و قم». خبرگزاری فرارو. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «تشییع باشکوه پیکر سردار سلیمانی در نجف». وبسایت تابناک. ۱۵ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «تشییع پیکر امام خمینی (ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیتترین ها». خبرگزاری ایمنا. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «تعداد جان باختگان مراسم تشییع سردار سلیمانی به 56 نفر رسید». خبرگزاری فارس. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «جزئیات مراسم تشییع پیکر سردار قاسم سلیمانی در عراق». خبرگزاری فرارو. ۱۴ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «حدود ۲۰ میلیون نفر در تشییع پیکر سردار سلیمانی شرکت کردند». خبرگزاری مهر. ۲۲ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «حضور گسترده مردم خارجیها را غافلگیر کرد». خبرگزاری فرارو. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «حضور میلیونی در مراسم تشییع شهید سلیمانی». وبسایت تابناک. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «خروش ملت در تشییع پیکر شهید حاج قاسم سلیمانی». وبسایت انصاف نیوز. ۱۷ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ خرداد ۱۴۰۵.
- «خیزش دهها میلیون ایرانی و عراقی در مراسم تشییع پیکر مطهر حاج قاسم». خبرگزاری میزان. ۱ فروردین ۱۳۹۹. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵.
- «روزی که ایران به یاد «حاج قاسم» قیامت شد/روایتی متفاوت از بزرگترین تشییع قرن؛ وقتی مردم بی صدا گریستند+تصاویر». پایگاه خبری-تحلیلی چهار فصل. ۱۸ دی ۱۴۰۰. دریافتشده در ۸ تیر ۱۴۰۵. کاراکتر soft hyphen character در
|نشانی=در موقعیت 68 (کمک) - «سخننگاشت | اعطای نشان عالی ذوالفقار به سردار سرلشکر قاسم سلیمانی». وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله العظمی خامنهای. ۱۹ اسفند ۱۳۹۷. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «شعارها و پرچمهای حاضر در مراسم بدرقهٔ حاج قاسم». وبسایت هفت صبح. ۷ آذر ۱۴۰۴. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «شهید سلیمانی، سمبل عقلانیت تشیع». وبسایت دیگران. ۲۱ دی ۱۳۹۹. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «علت این همه وحشت آمریکاییها از شهید سلیمانی چه بود؟». خبرگزاری ایرنا. ۱۳ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «فراخوان عکاسی از تشییع شهید قاسم سلیمانی با عنوان «فرمانده من». خبرگزاری قدس. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «گزارش: مشاهدات میدانی تشییع پیکر قاسم سلیمانی». وبسایت انصاف نیوز. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۸ خرداد ۱۴۰۵.
- «نمایشگاه عکس از جلوههای مردمی محبوبیت حاج قاسم افتتاح شد». خبرگزاری مهر. ۷ دی ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «واکنش کاربران به حضور میلیونی مردم در مراسم وداع با حاج قاسم + تصویر». اعتماد آنلاین. ۱۶ دی ۱۳۹۸. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.
- «۶۵ عکس از تشییع پیکر سردار سلیمانی روی دیوار میرود». خبرگزاری ایسنا. ۱۴ دی ۱۴۰۱. دریافتشده در ۹ تیر ۱۴۰۵.