تشییع جنازه سید روح‌الله خمینی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۹: خط ۹:
در آیین تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی در تهران و شهرهای مختلف ایران، طیف‌های گسترده‌ای از اقشار مختلف جامعه از جمله مسئولین و گروه‌های مختلف مردمی حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۸|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸}}</ref> مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی رهبر با حضور بیش از ده میلیون نفر<ref>{{پک/بن|خمینی۳|ک=تابناک|ف=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام}}</ref> در سال ۱۳۶۸ش و مشارکت ۲۰درصدی کل جمعیت ایران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و بزرگترین مراسم‌های تشییع‌ جنازه در دنیا بیان شده است. جمعیت ایران در آن سال حدود ۵۰ میلیون نفر بوده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> این مراسم در سطح جهانی در سال ۲۰۱۲م از نظر تعداد شرکت‌کنندگان بعد از مراسم تشییع شخصیتی مانند آنا دورای در هند،<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> به‌عنوان شلوغ‌ترین تشییع جنازهٔ تاریخ در کتاب رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۵|ک=ایسنا|ف=نام امام خمینی(ره) در کتاب رکوردهای گینس}}</ref>
در آیین تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی در تهران و شهرهای مختلف ایران، طیف‌های گسترده‌ای از اقشار مختلف جامعه از جمله مسئولین و گروه‌های مختلف مردمی حضور داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۸|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=تصاویری از حضور مردم و مسئولین در نماز و تشییع پیکر امام خمینی سال ۶۸}}</ref> مراسم تشییع پیکر سید روح‌الله خمینی رهبر با حضور بیش از ده میلیون نفر<ref>{{پک/بن|خمینی۳|ک=تابناک|ف=هشدار امام خمینی به کارگزاران نظام / مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن / سپردن وصیت‌نامه امام / اعلام خبر رحلت امام در تلویزیون / روایت آسوشتیدپرس از رحلت امام}}</ref> در سال ۱۳۶۸ش و مشارکت ۲۰درصدی کل جمعیت ایران به‌عنوان یکی از پرجمعیت‌ترین و بزرگترین مراسم‌های تشییع‌ جنازه در دنیا بیان شده است. جمعیت ایران در آن سال حدود ۵۰ میلیون نفر بوده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> این مراسم در سطح جهانی در سال ۲۰۱۲م از نظر تعداد شرکت‌کنندگان بعد از مراسم تشییع شخصیتی مانند آنا دورای در هند،<ref>{{پک/بن|خمینی۴|ک=ایمنا|ف=تشییع پیکر امام خمینی(ره) و سردار سلیمانی در فهرست پرجمعیت‌ترین‌ها}}</ref> به‌عنوان شلوغ‌ترین تشییع جنازهٔ تاریخ در کتاب رکوردهای جهانی گینس به ثبت رسیده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۵|ک=ایسنا|ف=نام امام خمینی(ره) در کتاب رکوردهای گینس}}</ref>


== آیین‌های بزرگداشت و سوگواری ==
== آیین‌های نمادین ==


=== تشییع ===
=== تشییع ===
خط ۱۹: خط ۱۹:
در سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ش، به دلیل شهادت سیدعلی خامنه‌ای، ساختار مراسم سالگرد سید روح‌الله خمینی تغییر کرد. پیام کتبی سیدمجتبی خامنه‌ای توسط حاج‌علی‌ اکبری قرائت شد و مسئولان کشوری و لشکری مانند غلامحسین محسنی اژه‌ای و سیدحسن خمینی حضور یافتند. تصویر خامنه‌ای بر صندلی خالی جایگاه سخنران، فضای سوگ و میثاق را تداعی کرد و شعار میثاق با امامین انقلاب و بیعت با رهبری محور اصلی مراسم بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۲|ک=مشرق نیوز|ف=مراسم سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگزار شد+ عکس و فیلم}}</ref>  
در سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال در ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ش، به دلیل شهادت سیدعلی خامنه‌ای، ساختار مراسم سالگرد سید روح‌الله خمینی تغییر کرد. پیام کتبی سیدمجتبی خامنه‌ای توسط حاج‌علی‌ اکبری قرائت شد و مسئولان کشوری و لشکری مانند غلامحسین محسنی اژه‌ای و سیدحسن خمینی حضور یافتند. تصویر خامنه‌ای بر صندلی خالی جایگاه سخنران، فضای سوگ و میثاق را تداعی کرد و شعار میثاق با امامین انقلاب و بیعت با رهبری محور اصلی مراسم بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۲|ک=مشرق نیوز|ف=مراسم سی‌وهفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) برگزار شد+ عکس و فیلم}}</ref>  


== آرامگاه ==
== محل خاک‌سپاری ==
پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، گزینه‌های متعددی برای محل خاکسپاری ایشان از جمله جماران، مسجد جمکران، مصلای تهران، حرم فاطمه معصومه، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعه‌مرغی و بهشت زهرا در تهران مطرح شد.<ref>{{پک|بصیرت‌منش|۱۳۷۷|ک=فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س)|ص=۱۱۵|ج=}}</ref> در نهایت، زمینی خالی در جوار بهشت زهرا برای این منظور برگزیده شد تا امکان توسعۀ آیندهٔ آن فراهم باشد. در مدت یک‌سال پس از درگذشت او، هیچ سازۀ ویژه‌ای برای استقبال از زائران و علاقه‌مندان به این مکان احداث نشد. اما در سال‌های بعد، بنایی بزرگ در محل دفن ایشان ساخته شد و فرآیند توسعۀ آن تا امروز نیز ادامه دارد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>
پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، گزینه‌های متعددی برای محل خاکسپاری ایشان از جمله جماران، مسجد جمکران، مصلای تهران، حرم فاطمه معصومه، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعه‌مرغی و بهشت زهرا در تهران مطرح شد.<ref>{{پک|بصیرت‌منش|۱۳۷۷|ک=فصل صبر: خاطراتي از ایام بیمارى و ارتحال حضرت امام (س)|ص=۱۱۵|ج=}}</ref> در نهایت، زمینی خالی در جوار بهشت زهرا برای این منظور برگزیده شد تا امکان توسعۀ آیندهٔ آن فراهم باشد. در مدت یک‌سال پس از درگذشت او، هیچ سازۀ ویژه‌ای برای استقبال از زائران و علاقه‌مندان به این مکان احداث نشد. اما در سال‌های بعد، بنایی بزرگ در محل دفن ایشان ساخته شد و فرآیند توسعۀ آن تا امروز نیز ادامه دارد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>
امروزه این مکان به یکی از پایگاه‌های مهم اعلام وفاداری با آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران تبدیل شده است. شخصیت‌های سیاسی، کارکنان دولت، دانشجویان، دانش‌آموزان و اقشار گوناگون مردم، با حضور در این آرامگاه، در اصطلاح ادبیات رسمی با آرمان‌های سید روح‌الله خمینی تجدید میثاق می‌کنند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>


== بازتاب‌ها ==
== بازتاب‌ها ==
خط ۳۴: خط ۳۲:
== پیامدها ==
== پیامدها ==


* حضور خودجوش و میلیونی مردم از سراسر کشور، بر ایجاد وحدت و انسجام میان اقشار مختلف مردم با وجود تنوع فکری و اجتماعی تأکید داشت؛ وحدتی که با محوریت اسلام و آرمان‌های انقلابی شکل گرفت و به یک نیروی عظیم اجتماعی در مسیر مبارزه با رژیم پهلوی تبدیل شد و پیوند عمیق آنان را با بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به نمایش گذاشت.<ref>{{پک/بن|خمینی۹|ک=ایسنا|ف=امام خمینی(ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد}}</ref>  
* حضور خودجوش و میلیونی شخصیت‌های سیاسی، کارکنان دولت، دانشجویان، دانش‌آموزان و اقشار گوناگون مردم،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref> از سراسر کشور، بر ایجاد وحدت و انسجام میان اقشار مختلف مردم با وجود تنوع فکری و اجتماعی تأکید داشت؛ وحدتی که با محوریت اسلام و آرمان‌های انقلابی شکل گرفت و به یک نیروی عظیم اجتماعی در مسیر مبارزه با رژیم پهلوی تبدیل شد و پیوند عمیق آنان را با بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران به نمایش گذاشت.<ref>{{پک/بن|خمینی۹|ک=ایسنا|ف=امام خمینی(ره) عزت‌نفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد}}</ref>  
* تثبیت ساختار رهبری و جلوگیری از هرج‌مرج پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، یکی دیگر از پیامدهای مهم این رویداد بود. مجلس خبرگان با اکثریت قاطع ۶۰ رأی از ۷۴ رأی، سیدعلی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر موقت جمهوری اسلامی ایران تا زمان برگزاری همه پرسی برگزید و نظام با وجود پیش‌بینی‌های منفی، به‌کار خود ادامه داد.<ref>{{پک|هاشمی رفسنجانی|۱۳۸۵|ک=امام‌خمینی به روایت آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی|ص=۴۲۵|ج=}}</ref>
* تثبیت ساختار رهبری و جلوگیری از هرج‌مرج پس از درگذشت سید روح‌الله خمینی، یکی دیگر از پیامدهای مهم این رویداد بود. مجلس خبرگان با اکثریت قاطع ۶۰ رأی از ۷۴ رأی، سیدعلی خامنه‌ای را به‌عنوان رهبر موقت جمهوری اسلامی ایران تا زمان برگزاری همه پرسی برگزید و نظام با وجود پیش‌بینی‌های منفی، به‌کار خود ادامه داد.<ref>{{پک|هاشمی رفسنجانی|۱۳۸۵|ک=امام‌خمینی به روایت آیت‌الله‌هاشمی رفسنجانی|ص=۴۲۵|ج=}}</ref>
* چاپ تصویر سید روح‌الله خمینی روی اسکناس‌ها پس از درگذشت وی، به‌عنوان نمادی از تداوم حضور او در حافظهٔ جمعی و حاکمیت رسمی تبدیل شد تا نقش بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران تا به امروز روی مهمترین اوراق بهادار کشور قرار گیرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۱|ک=تابناک|ف=همه تغییرات سیاسی در اسکناس ایرانی!}}</ref>
* چاپ تصویر سید روح‌الله خمینی روی اسکناس‌ها پس از درگذشت وی، به‌عنوان نمادی از تداوم حضور او در حافظهٔ جمعی و حاکمیت رسمی تبدیل شد تا نقش بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران تا به امروز روی مهمترین اوراق بهادار کشور قرار گیرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۱|ک=تابناک|ف=همه تغییرات سیاسی در اسکناس ایرانی!}}</ref>
* گسترش گفتمان انقلاب اسلامی ایران فراتر از مرزهای ایران و تداوم پیوند ملت‌ها از جمله فیلیپین، پاکستان، هندوستان، بنگلادش، مالزی، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان،چین، ژاپن، لبنان، سوریه، ارمنستان، افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان، قطر، ترکمنستان، الجزایر، سنگال، غنا، کنیا، تانزانیا، اوگاندا، آفریقای جنوبی، بوتسوانا، اریتره، رواندا، نیجریه، یونان، ایتالیا، اسپانیا، بوسنی و هرزگوین، انگلیس، آلمان، فرانسه، روسیه، ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان، آمریکا و کانادا با آرمان‌های انقلابی سید روح‌الله خمینی.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۰|ک=سازمان ارتباطات و فرهنگ اسلامی|ف=مراسم بزرگداشت سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) در سراسر جهان برگزار شد}}</ref>
* گسترش گفتمان انقلاب اسلامی ایران فراتر از مرزهای ایران و تداوم پیوند ملت‌ها از جمله فیلیپین، پاکستان، هندوستان، بنگلادش، مالزی، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان،چین، ژاپن، لبنان، سوریه، ارمنستان، افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان، قطر، ترکمنستان، الجزایر، سنگال، غنا، کنیا، تانزانیا، اوگاندا، آفریقای جنوبی، بوتسوانا، اریتره، رواندا، نیجریه، یونان، ایتالیا، اسپانیا، بوسنی و هرزگوین، انگلیس، آلمان، فرانسه، روسیه، ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان، آمریکا و کانادا با آرمان‌های انقلابی سید روح‌الله خمینی.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۰|ک=سازمان ارتباطات و فرهنگ اسلامی|ف=مراسم بزرگداشت سالگرد ارتحال امام خمینی(ره) در سراسر جهان برگزار شد}}</ref>
* بازتاب گستردهٔ رسانه‌های بین‌المللی به دنبال ارتحال سید روح‌الله خمینی، نشان‌دهندهٔ تأثیر عمیق اندیشه و شخصیت او در سطح جهانی بود. بسیاری از آنان، او و مراسم میلیونی تشییع‌اش را یکی از تأثیرگذارترین رویدادهای سیاسی و مذهبی قرن بیستم دانستند که با ارائهٔ تفسیری نوین از مفاهیم دینی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در تحولات خاورمیانه و جهان اسلام ایفا کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref>
* بازتاب گستردهٔ رسانه‌های بین‌المللی به دنبال ارتحال سید روح‌الله خمینی، نشان‌دهندهٔ تأثیر عمیق اندیشه و شخصیت او در سطح جهانی بود. بسیاری از آنان، او و مراسم میلیونی تشییع‌اش را یکی از تأثیرگذارترین رویدادهای سیاسی و مذهبی قرن بیستم دانستند که با ارائهٔ تفسیری نوین از مفاهیم دینی و سیاسی، نقشی تعیین‌کننده در تحولات خاورمیانه و جهان اسلام ایفا کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانه‌های جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref>
== تعطیلی رسمی ==
۱۴ روز خرداد هر سال در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان روز رحلت سید روح‌الله خمینی تعطیل رسمی است.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==