بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۳: خط ۱۳:


== بستر تاریخی و اجتماعی ==
== بستر تاریخی و اجتماعی ==
موضوع امکان بداء در ظهور امام مهدی، ریشه در تحولات تاریخی و اجتماعی دوران غیبت دارد. در سده‌های نخستین غیبت کبری، با طولانی‌شدن دورهٔ انتظار و ناکامی پیش‌بینی‌های زمانی، بحث از تغییرپذیری زمان ظهور در میان محدثان و متکلمان امامیه مجال طرح یافت؛ چنان‌که در روایات، تعیین‌کنندگان وقت ظهور، دروغگو خوانده شده‌اند.<ref>{{پک|هاشمی|۱۳۹۸|ک=مشرق موعود|ف=بررسی امکان تعیین وقت ظهور|ص=۵۳}}</ref><ref>{{پک|ولی‌زاده|۱۳۹۱|ک=انتظار موعود|ف=کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور|ص=۸۵-۸۶}}</ref> این بحث در ادوار بعد، به تفکیک نشانه‌های حتمی از غیرحتمی انجامید.[۲] علامه مجلسی اختلاف روایات دربارهٔ مدت حکومت سفیانی را به بداء یا تقیه تفسیر کرده که نشان از کاربست این مفهوم در حل معضلات روایی دارد.<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحارالانوار|ص=۲۵۱|ج=۵۲}}</ref> بداء به‌تدریج به‌عنوان یکی از راه‌های تبیین فلسفهٔ تأخیر ظهور، در گفتمان کلامی شیعه تثبیت شد.<ref>{{پک|پورسعیدی|۱۳۹۶|ک=سخن جامعه|ف=نسخ و بداء در ظهور و علایم ظهور منجی عالم و بررسی اتهام فخررازی و توابعش به شیعیان|ص=۱۲}}</ref>
در سده‌های نخستین غیبت کبری، با طولانی‌شدن دورهٔ انتظار و ناکامی پیش‌بینی‌های زمانی، بحث از تغییرپذیری زمان ظهور در میان محدثان و متکلمان امامیه مجال طرح یافت؛<ref>{{پک|نعمانی|۱۴۲۲|ک=الغیبة|ص=۱۷۳|ج=}}</ref> چنان‌که در روایات، تعیین‌کنندگان وقت ظهور، دروغگو خوانده شده‌اند.<ref>{{پک|هاشمی|۱۳۹۸|ک=مشرق موعود|ف=بررسی امکان تعیین وقت ظهور|ص=۵۳}}</ref><ref>{{پک|ولی‌زاده|۱۳۹۱|ک=انتظار موعود|ف=کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور|ص=۸۵-۸۶}}</ref> این آموزه در ادوار بعد، به تفکیک نشانه‌های حتمی از غیرحتمی انجامید.<ref>{{پک|مفید|۱۴۱۳|ک=الارشاد|ص=۳۷۰|ج=۲}}</ref> علامه مجلسی اختلاف روایات دربارهٔ مدت حکومت سفیانی را به بداء یا تقیه تفسیر کرده که نشان از کاربست این مفهوم در حل معضلات روایی دارد.<ref>{{پک|مجلسی|۱۴۰۳|ک=بحارالانوار|ص=۲۵۱|ج=۵۲}}</ref> بداء به‌تدریج به‌عنوان یکی از راه‌های تبیین فلسفهٔ تأخیر ظهور، در گفتمان کلامی شیعه تثبیت شد.<ref>{{پک|پورسعیدی|۱۳۹۶|ک=سخن جامعه|ف=نسخ و بداء در ظهور و علایم ظهور منجی عالم و بررسی اتهام فخررازی و توابعش به شیعیان|ص=۱۲}}</ref>


== بداء در اصل ظهور ==
== بداء در اصل ظهور ==
خط ۷۱: خط ۷۱:
* {{یادکرد وب|عنوان=مهم‌ترین عوامل در زمینه‌سازی ظهور و برطرف کردن موانع آن کدامند؟|نشانی=https://whoisimammahdi.com/grounding-for-emergence/|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۳۰ خرداد ۱۴۰۵|شناسه=بداء۲|وبگاه=امام مهدی (علیه السلام) کیست؟}}
* {{یادکرد وب|عنوان=مهم‌ترین عوامل در زمینه‌سازی ظهور و برطرف کردن موانع آن کدامند؟|نشانی=https://whoisimammahdi.com/grounding-for-emergence/|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۳۰ خرداد ۱۴۰۵|شناسه=بداء۲|وبگاه=امام مهدی (علیه السلام) کیست؟}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نقش انتظار در آمادگی برای ظهور امام زمان (عج)|نشانی=https://civilica.com/doc/2598575/|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۳۰ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=سیویلیکا}}
* {{یادکرد وب|عنوان=نقش انتظار در آمادگی برای ظهور امام زمان (عج)|نشانی=https://civilica.com/doc/2598575/|تاریخ=۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵|تاریخ بازبینی=۳۰ خرداد ۱۴۰۵|شناسه={{شناسه یادکرد|کد؟!}}|وبگاه=سیویلیکا}}
* {{یادکرد کتاب|نام خانوادگی=نعمانی|نام=ابی عبدالله محمد بن ابن ابراهیم بن جعفر|عنوان=الغیبة|سال=۱۴۲۲|مکان=قم|ناشر=انوار الهدی|پیوند نویسنده=ابی عبدالله محمد بن ابن ابراهیم بن جعفر نعمانی|پیوند=|کوشش=فارس حسون کریم|مترجم=|شابک=|دوره=}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=واعظی|نام۱=محمود|تاریخ=۱۴۰۲|عنوان=جستاری تطبیقی در مفهوم بداء از منظر متکلمان مسلمان و کتاب مقدس|پیوند=https://journal.ut.ac.ir/article_94057.html|ژورنال=فلسفه و کلام اسلامی|دوره=پنجاه و ششم|شماره=یکم|صفحات=۸۱-۹۴|نام۲=حسین|نام خانوادگی۲=رضایی|نام۳=رضا|نام خانوادگی۳=فقیه‌زاده}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=واعظی|نام۱=محمود|تاریخ=۱۴۰۲|عنوان=جستاری تطبیقی در مفهوم بداء از منظر متکلمان مسلمان و کتاب مقدس|پیوند=https://journal.ut.ac.ir/article_94057.html|ژورنال=فلسفه و کلام اسلامی|دوره=پنجاه و ششم|شماره=یکم|صفحات=۸۱-۹۴|نام۲=حسین|نام خانوادگی۲=رضایی|نام۳=رضا|نام خانوادگی۳=فقیه‌زاده}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ولی‌زاده|نام۱=محمدجواد|تاریخ=۱۳۹۱|عنوان=کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور|پیوند=https://www.entizar.ir/article_75114.html|ژورنال=انتظار موعود|دوره=دوازدهم|شماره=سی و هشتم|صفحات=۶۷-۹۰}}
* {{یادکرد ژورنال|نام خانوادگی۱=ولی‌زاده|نام۱=محمدجواد|تاریخ=۱۳۹۱|عنوان=کنکاشی در زمینه تعیین احتمالی زمان ظهور|پیوند=https://www.entizar.ir/article_75114.html|ژورنال=انتظار موعود|دوره=دوازدهم|شماره=سی و هشتم|صفحات=۶۷-۹۰}}