بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''تشییع جنازه سید روحالله خمینی؛''' | '''تشییع جنازه سید روحالله خمینی؛''' آیین تدفین و خاکسپاری بنیانگذار انقلاب اسلامی، نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران و یکی از مراجع تقلید شیعیان. | ||
تشییع جنازهٔ سید روحالله خمینی در خرداد ۱۳۶۸ش، با حضور میلیونی اقشار مختلف | تشییع جنازهٔ سید روحالله خمینی در خرداد ۱۳۶۸ش، با حضور میلیونی اقشار مختلف مردم، مسئولان و مهمانان خارجی، به یکی از باشکوهترین<ref group="دیدگاه">گفته می شود که در ویکی از تعابیر کیفی که قابل سنجش نیست استفاده نشود و عینیت ها گزارش شود. وقتی گفته می شود میلیونی به نظرم شکوه ر هم می رساند</ref> مراسم سوگواری تاریخ ایران تبدیل شد و پیامهای داخلی، منطقهای و بینالمللی به همراه داشت. این رویداد با نشانههای عاشورایی و عزاداری سنتی، همبستگی ملی، ارادت به بنیانگذار انقلاب و بازتولید گفتمان استقلال و عدالتخواهی را به تصویر کشید<ref group="دیدگاه">در مقاله چیزی مطلبی در مورد عدالت خواهی نیامده است تا این عبارت بیانگر آن باشد: عدالتخواهی را به تصویر کشید</ref> و بازتاب گستردهٔ رسانهای آن، تأثیر عمیق<ref group="دیدگاه">این تعبیر هم جهت گیری دارد: تأثیر عمیق</ref> این رویداد بر معادلات داخلی و تصویر ایران در جهان را نشان داد. ثبت این مراسم در کتاب رکوردهای جهانی گینس بهعنوان یکی از پرجمعیتترین تشییع جنازهٔ تاریخ، جایگاه آن را در شمار بزرگترین گردهماییهای انسانی جهان تثبیت کرده است. | ||
== درگذشت == | == درگذشت<ref group="دیدگاه">فکر نکنم که این عنوان ضرورتی داشته باشد</ref> == | ||
{{اصلی|رحلت سید روحالله خمینی}} | {{اصلی|رحلت سید روحالله خمینی}} | ||
ساعت ۷ صبح روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، محمدرضا حیاتی خبر رحلت [[امام خمینی|سید روحالله خمینی]] را از در اولین بخش خبری رادیو سراسری ایران اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی (ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی}}</ref> تشییع جنازهٔ سید روحالله خمینی، پس از درگذشت وی بر اثر سرطان معده و ایست قلبی<ref>{{پک/بن|خمینی۱|ک=تابناک|ف=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟}}</ref> در شامگاه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ش در تهران، از روز ۱۵ خرداد با مراسم وداع و اقامه [[نماز میت]] توسط سیدمحمدرضا گلپایگانی در مصلای تهران آغاز و تا ۱۶ خرداد با خاکسپاری در جوار [[بهشت زهرا]] ادامه یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲|ک=ایسنا|ف=تشییع بیسابقه!}}</ref> | ساعت ۷ صبح روز ۱۴ خرداد ۱۳۶۸ش، محمدرضا حیاتی خبر رحلت [[امام خمینی|سید روحالله خمینی]] را از در اولین بخش خبری رادیو سراسری ایران اعلام کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۶|ک=باشگاه خبرنگاران جوان|ف=لحظه اعلام خبر ارتحال امام خمینی (ره) از رادیو توسط محمدرضا حیاتی}}</ref> تشییع جنازهٔ سید روحالله خمینی، پس از درگذشت وی بر اثر سرطان معده و ایست قلبی<ref>{{پک/بن|خمینی۱|ک=تابناک|ف=امام خمینی (ره) بر اثر چه بیماری از دنیا رفتند؟}}</ref> در شامگاه ۱۳ خرداد ۱۳۶۸ش در تهران، از روز ۱۵ خرداد با مراسم وداع و اقامه [[نماز میت]] توسط سیدمحمدرضا گلپایگانی در مصلای تهران آغاز و تا ۱۶ خرداد با خاکسپاری در جوار [[بهشت زهرا]] ادامه یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲|ک=ایسنا|ف=تشییع بیسابقه!}}</ref> | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
ازدحام شدید جمعیت در این مراسم موجب بروز بینظمیهایی شد و گزارشهایی از جانباختن چند نفر در میان جمعیت منتشر گردید.<ref>{{پک/بن|85|ک=وبسایت 55 آنلاین|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر}}</ref> گستردگی و هجوم جمعیت به حدی بود که انتقال پیکر با کامیون و بالگرد با مشکل مواجه شد و تابوت آسیب دید و در پی آن پیکر برای تکفین مجدد به [[حسینیه جماران]] بازگردانده شد. خاکسپاری به روز بعد موکول گردید و در نهایت پیکر وی در نزدیکی [[بهشت زهرا]] و با حضور انبوه جمعیت عزادار به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|90|ک=وبسایت تابناک|ف=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن}}</ref> | ازدحام شدید جمعیت در این مراسم موجب بروز بینظمیهایی شد و گزارشهایی از جانباختن چند نفر در میان جمعیت منتشر گردید.<ref>{{پک/بن|85|ک=وبسایت 55 آنلاین|ف=تشییع پیکر امام خمینی (ره) بزرگترین مراسم تشییع و سومین تجمع انسانی در تاریخ بشر}}</ref> گستردگی و هجوم جمعیت به حدی بود که انتقال پیکر با کامیون و بالگرد با مشکل مواجه شد و تابوت آسیب دید و در پی آن پیکر برای تکفین مجدد به [[حسینیه جماران]] بازگردانده شد. خاکسپاری به روز بعد موکول گردید و در نهایت پیکر وی در نزدیکی [[بهشت زهرا]] و با حضور انبوه جمعیت عزادار به خاک سپرده شد.<ref>{{پک/بن|90|ک=وبسایت تابناک|ف=مراسم تشییع امام خمینی و حواشی آن}}</ref> | ||
حضور گسترده اقشار مختلف جامعه در مراسم تشییع، از سوی تحلیلگران | حضور گسترده اقشار مختلف جامعه در مراسم تشییع، از سوی تحلیلگران بهعنوان نمادی از وحدت و انسجام ملی با وجود تنوع دیدگاههای اجتماعی و سیاسی و همچنین تداوم پیوند مردم با آرمانهای بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ارزیابی شده است.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref><ref>{{پک/بن|خمینی۹|ک=ایسنا|ف=امام خمینی (ره) عزتنفس ملی را در گفتمان انقلاب اسلامی نهادینه کرد}}</ref> | ||
== نشانهها و آیینهای نمادین == | == نشانهها و آیینهای نمادین == | ||
در این مراسم، نشانهها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. گروههای مختلف از شهرستانها و روستاها دیده میشد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> مردم با پوشیدن لباس سیاه و در دست داشتن تصاویر و عکسهای گوناگون | در این مراسم، نشانهها و نمادهای متعددی به کار گرفته شد. گروههای مختلف از شهرستانها و روستاها دیده میشد.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> مردم با پوشیدن لباس سیاه و در دست داشتن تصاویر و عکسهای گوناگون سید روحالله خمینی، در مساجد، تکایا، حسینیهها و مصلاهای جمعه جمع شدند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> پاسداران، بسیجیان، رزمندگان، ارتشیان، جانبازان و خانوادههای شهدا و مردم عزادار در دستهجات سینهزنی و زنجیرزنی با شعارهای جمعی نظیر «اللهاکبر»، «یاحسین»،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۱|ک=ایسنا|ف=یادی از مراسم تشییع پیکر امام (ره) با مرور چند عکس + فیلم}}</ref> «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، مهدی صاحب زمان، صاحب عزاست امروز» و «خمینی عزیزم راهت ادامه دارد» به نوحهسرایی پرداخته و به سمت محل مراسم حرکت کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> تشکیل صفوف نماز بر پیکر با وجود شخصیتهای مهم و سران برخی از ممالک اسلامی،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۴|ک=پرسمان دانشگاهیان|ف=آیت الله گلپایگانی و نماز بر پیکر امام (ره)}}</ref> گریهٔ گستردهٔ شرکتکنندگان،<ref>{{پک/بن|خمینی۱۳|ک=پارسینه|ف=۱۴ خرداد {{!}} امام خمینی دار فانی را وداع گفت}}</ref> هجوم جمعیت و دستههای عزادار در اطراف تابوت و پوشاندن تابوت با پارچه سفید جلوهای دیگر از نمادپردازیهایی از آیینهای اجراشده در این مراسم بود.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۵|ک=خبرگزاری رسا|ف=جزئیات تشییع پیکر حضرت امام خمینی به روایت ناطق نوری}}</ref> | ||
== محل خاکسپاری == | == محل خاکسپاری == | ||
پس از درگذشت سید روحالله خمینی، گزینههای متعددی برای محل [[خاکسپاری|خاکسپاری]] او از جمله [[جماران]]، [[مسجد جمکران]]، مصلای تهران، [[حضرت معصومه#حرم فاطمه معصومه|حرم فاطمه معصومه]]، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعهمرغی و [[بهشت زهرا]] در [[تهران]] مطرح شد.<ref>{{پک|بصیرتمنش|۱۳۷۷|ک=فصل صبر: خاطراتی از ایام بیماری و ارتحال حضرت امام (س)|ص=۱۱۵|ج=}}</ref> در نهایت، زمینی خالی در جوار بهشت زهرا برای این منظور برگزیده شد تا امکان توسعهٔ آیندهٔ آن فراهم باشد. در مدت یکسال پس از درگذشت او، هیچ سازهٔ ویژهای احداث نشد؛ اما در سالهای بعد، بنایی بزرگ در محل دفن ایشان ساخته شد و به مجموعه حرم امام خمینی شهرت یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref> | پس از درگذشت سید روحالله خمینی، گزینههای متعددی برای محل [[خاکسپاری|خاکسپاری]] او از جمله [[جماران]]، [[مسجد جمکران]]، مصلای تهران، [[حضرت معصومه#حرم فاطمه معصومه|حرم فاطمه معصومه]]، کوشک نصرت در قم، پادگان قلعهمرغی و [[بهشت زهرا]] در [[تهران]] مطرح شد.<ref>{{پک|بصیرتمنش|۱۳۷۷|ک=فصل صبر: خاطراتی از ایام بیماری و ارتحال حضرت امام (س)|ص=۱۱۵|ج=}}</ref> در نهایت، زمینی خالی در جوار بهشت زهرا برای این منظور برگزیده شد تا امکان توسعهٔ آیندهٔ آن فراهم باشد. در مدت یکسال پس از درگذشت او، هیچ سازهٔ ویژهای احداث نشد؛ اما در سالهای بعد، بنایی بزرگ در محل دفن ایشان ساخته شد و به مجموعه [[مرقد امام خمینی|حرم امام خمینی]] شهرت یافت.<ref>{{پک/بن|خمینی۱۰|ک=خبرگزاری صدا و سیما|ف=۱۴ خرداد سالروز رحلت بنیانگذار انقلاب اسلامی ایران و رهبر آزادگان جهان تسلیت باد}}</ref> | ||
== بازتاب رسانهای == | == بازتاب رسانهای == | ||
مراسم تشییع | مراسم تشییع جنازه سید روحالله خمینی، بازتاب گسترده و چشمگیری در رسانههای جهانی داشت و تا مدتها در صدر اخبار خبرگزاریها و مطبوعات جهان قرار گرفت.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانههای جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref> خبرگزاریهایی چون آسوشیتدپرس،<ref>{{پک/بن|خمینی۲۵|ک=خبرگزاری دفاع مقدس|ف=نگاهی به واکنش رسانههای خارجی به رحلت امام خمینی (ره)}}</ref> رویترز، بیتالمقدس، یونایتد پرس'''،''' فرانسپرس و شبکههای تلویزیونی همچون صدای آمریکا<ref>{{پک/بن|خمینی۲۴|ک=شبکه العالم|ف=تیتر معنادار خبرگزاری آمریکایی بعد از رحلت امام خمینی (ره)}}</ref> و بیبیسی به پوشش این رویداد پرداختند. بیبیسی این رویداد را ازجمله بزرگترین گردهماییهای تاریخ بشر توصیف کرده است.<ref>{{پک/بن|kh1|ک=news bbc|ف=World: Middle East Analysis: Ayatollah Khomeini's legacy|زبان=en}}</ref> روزنامههای واشینگتنپست، هرالد تریبون، تایمز، دیلیتلگراف، ایندیپندنت، فایننشال تایمز، ماینیچی، الدیار، الوطن و ملیت نیز تصاویر و گزارشهایی از این مراسم را در صفحات خود منتشر کردند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۶|ک=تسنیم|ف=رسانههای جهان ارتحال امام خمینی (ره) در سال 68 را چگونه پوشش دادند؟ +عکس}}</ref> رسانههای خارجی بهطور عمده بر سه محور اصلی حجم گسترده و بیسابقه جمعیت حاضر در مراسم، شدت احساسات عمومی و سوگ ملی و پیامدهای سیاسی این رویداد بر آینده جمهوری اسلامی تمرکز داشتند.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۳|ک=پرتال امام خمینی|ف=بازتاب خبر رحلت و تشییع بیسابقه حضرت امام (س) در رسانههای گروهی جهان}}</ref> | ||
بازتاب گستردهٔ رسانههای | بازتاب گستردهٔ رسانههای بینالمللی، نشاندهندهٔ تأثیر عمیق اندیشه و شخصیت او در سطح جهانی بود. بسیاری از آنان، او و مراسم میلیونی تشییعاش را یکی از تأثیرگذارترین رویدادهای سیاسی و مذهبی قرن بیستم دانستند که با ارائهٔ تفسیری نوین از مفاهیم دینی و سیاسی، نقشی تعیینکننده در تحولات خاورمیانه و جهان اسلام ایفا کرد.<ref>{{پک/بن|خمینی۲۲|ک=خبرگزاری فارس|ف=رسانههای جهان مراسم میلیونی تشییع امام را چگونه روایت کردند؟}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
