جز ویکی سازی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
محمد اسحاق فیاض، از شاگردان [[سید ابوالقاسم خویی]] و از مراجع تقلید [[شیعه]] زاده [[افغانستان]] بود. او، باتربیت شاگردان و انجام خدمات فراوان اجتماعی، فرهنگی، علمی و مذهبی، از محبوبیت و جایگاه اجتماعی خاصی نزد مردم برخوردار بود. | محمد اسحاق فیاض، از شاگردان [[سید ابوالقاسم خویی]] و از مراجع تقلید [[شیعه]] زاده [[افغانستان]] بود. او، باتربیت شاگردان و انجام خدمات فراوان اجتماعی، فرهنگی، علمی و مذهبی، از محبوبیت و جایگاه اجتماعی خاصی نزد مردم برخوردار بود. | ||
==کودکی و نوجوانی== | ==کودکی و نوجوانی== | ||
محمداسحاق فیاض، فرزند محمدرضا در ۱۳۰۹ش در ولسوالی جاغوری ولایت غزنی افغانستان، در خانوادهای مذهبی دیده به جهان گشود.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص131.</ref> خاندان وی از قوم هزاره و اصالتاً از مردم و قریۀ «شیرداغ» در ولسوالی مالستان هستند. پدر وی از زادگاه خود به قریه «صوبه» در جاغوری مهاجرت کرد و در آنجا ساکن شد.<ref>نجفی، «آشنایی با زندگی، شخصیت علمی و آثار حضرت آیت الله العظمی فیاض مالستانی (مدظله العالی)»، 1392ش، ص154.</ref> او خواندن و نوشتن را در پنجسالگی از مکتبخانۀ زادگاه خود آغاز و دروس مقدماتی علوم دینی را در مدرسۀ علمیۀ اُوتقُول جاغوری، نزد قربانعلی وحیدی و رمضانعلی شریفی فراگرفت.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص131.</ref> | محمداسحاق فیاض، فرزند محمدرضا در ۱۳۰۹ش در ولسوالی جاغوری ولایت [[غزنی]] افغانستان، در خانوادهای مذهبی دیده به جهان گشود.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص131.</ref> خاندان وی از [[قوم هزاره]] و اصالتاً از مردم و قریۀ «شیرداغ» در ولسوالی مالستان هستند. پدر وی از زادگاه خود به قریه «صوبه» در جاغوری مهاجرت کرد و در آنجا ساکن شد.<ref>نجفی، «آشنایی با زندگی، شخصیت علمی و آثار حضرت آیت الله العظمی فیاض مالستانی (مدظله العالی)»، 1392ش، ص154.</ref> او خواندن و نوشتن را در پنجسالگی از [[مکتبخانه|مکتبخانۀ]] زادگاه خود آغاز و دروس مقدماتی [[آموزش علوم دینی در افغانستان|علوم دینی]] را در مدرسۀ علمیۀ اُوتقُول جاغوری، نزد قربانعلی وحیدی و رمضانعلی شریفی فراگرفت.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص131.</ref> | ||
==جوانی== | ==جوانی== | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
فیاض، شاگردان فراوانی تربیت کرد که برخی از آنها از عالمان و مدرسان شناخته شده هستند، همچون هاشم صالحی مدرس، نادر مهدوی، علی رفیعی، علی مروج وغلامحسین اخلاقی.<ref>[http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref> | فیاض، شاگردان فراوانی تربیت کرد که برخی از آنها از عالمان و مدرسان شناخته شده هستند، همچون هاشم صالحی مدرس، نادر مهدوی، علی رفیعی، علی مروج وغلامحسین اخلاقی.<ref>[http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref> | ||
==سیرۀ اخلاقی== | ==سیرۀ اخلاقی== | ||
فیاض، از شهرت علمی پرهیز میکرد. او در زمان حیات خویی حاضر نشد اعلام مرجعیت و توضیح المسائل خود را چاپ و منتشر کند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/ «محمد اسحاق فیاض»، ویکی شیعه.]</ref> بعد از درگذشت خویی نیز از پذیرش مرجعیت و نشر توضیح المسائل خودداری و مردم را به تقلید از [[آیتالله سیستانی]] سفارش میکرد.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص133</ref> وی با واگذاری تدبیر امور سیاسی عراق به سید علی سیستانی، تقویت جایگاه وی را برای حفظ کیان شیعه ضروری میدانست. هر از چندگاهی به ملاقات وی میرفت.<ref>[https://mobahesat.ir/2626 فتحی، «اندیشه سیاسی اجتماعی آیتاللهالعظمی شیخ محمداسحاق فیاض»، وبسایت مباحثات.]</ref> فیاض، خوشبرخورد و نسبت به [[سید|سادات]] بسیار متواضع بود و توجه خاصی به [[توسل]] به [[اهلبیت]] داشت.<ref> [http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref> | فیاض، از شهرت علمی پرهیز میکرد. او در زمان حیات خویی حاضر نشد اعلام مرجعیت و توضیح المسائل خود را چاپ و منتشر کند.<ref>[https://fa.wikishia.net/view/ «محمد اسحاق فیاض»، ویکی شیعه.]</ref> بعد از درگذشت خویی نیز از پذیرش مرجعیت و نشر توضیح المسائل خودداری و مردم را به تقلید از [[آیتالله سیستانی|سید علی سیستانی]] سفارش میکرد.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص133</ref> وی با واگذاری تدبیر امور سیاسی عراق به سید علی سیستانی، تقویت جایگاه وی را برای حفظ کیان شیعه ضروری میدانست. هر از چندگاهی به ملاقات وی میرفت.<ref>[https://mobahesat.ir/2626 فتحی، «اندیشه سیاسی اجتماعی آیتاللهالعظمی شیخ محمداسحاق فیاض»، وبسایت مباحثات.]</ref> فیاض، خوشبرخورد و نسبت به [[سید|سادات]] بسیار متواضع بود و توجه خاصی به [[توسل]] به [[اهلبیت]] داشت.<ref> [http://pajoohe.ir/ صادقی، «محمد اسحاق فیاض»، دانشنامه پژوهه پژوهشگاه باقرالعلوم.]</ref> | ||
==جایگاه علمی- اجتماعی== | ==جایگاه علمی- اجتماعی== | ||
فیاض، جایگاه علمی بالایی نزد مراجع [[قم]] و [[نجف]] داشت. وی، از افراد فعال و مورداطمینان | فیاض، جایگاه علمی بالایی نزد مراجع [[قم]] و [[نجف]] داشت. وی، از افراد فعال و مورداطمینان سید ابوالقاسم خویی بود. در شورای استفتاء مسئول استفتاءات او و در امور حج نمایندۀ تامالاختیار و در سفرهای دور و نزدیک، همواره در کنار خویی بود. فیاض در میان علما و طلاب [[حوزه علمیه|حوزههای علمیه]] نیز شناخته شده بود. او، از همدورههای مراجعی همچون [[سید محمدباقر صد]]<nowiki/>ر، [[آقا جواد تبریزی]]، [[وحید خراسانی]] و [[سید علی سیستانی]] بود.<ref>ناصری، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1379ش، ج1، ص131؛ [https://fa.wikishia.net/view/ «محمد اسحاق فیاض»، ویکی شیعه].</ref> | ||
فیاض در میان [[شیعیان افغانستان]] و [[عراق]] و بهعنوان یک [[مرجع دینی]]، جایگاه ویژهای داشت. دفاتر او در [[نجف]]، [[قم]]، [[تهران]]، [[مشهد]]، غزنی، [[کابل]]، [[هرات]]، مزار شریف در [[بلخ]] و کویتة [[پاکستان]] نشانگر مقبولیت او نزد مردم بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63731/ «فیاض محمد اسحاق»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> معرفی او، بهعنوان شخصیت جهان [[اسلام]] میان [[شیعه]] و سنی، نشان از جایگاهی علمی بالای او، در مراکز معتبر جهان اسلام بود.<ref>[https://www.shia-news.com/ آیتالله فیاض به عنوان شخصیت برتر جهان اسلام برگزیده شد»، شیعه نیوز.]</ref> | فیاض در میان [[شیعیان افغانستان]] و [[عراق]] و بهعنوان یک [[مرجع دینی]]، جایگاه ویژهای داشت. دفاتر او در [[نجف]]، [[قم]]، [[تهران]]، [[مشهد]]، غزنی، [[کابل]]، [[هرات]]، مزار شریف در [[بلخ]] و کویتة [[پاکستان]] نشانگر مقبولیت او نزد مردم بود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/63731/ «فیاض محمد اسحاق»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه.]</ref> معرفی او، بهعنوان شخصیت جهان [[اسلام]] میان [[شیعه]] و سنی، نشان از جایگاهی علمی بالای او، در مراکز معتبر جهان اسلام بود.<ref>[https://www.shia-news.com/ آیتالله فیاض به عنوان شخصیت برتر جهان اسلام برگزیده شد»، شیعه نیوز.]</ref> | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
=== واکنشها === | === واکنشها === | ||
'''مراجع تقلید شیعه:''' | '''مراجع تقلید شیعه:''' سید علی سیستانی، حسین وحید خراسانی، ناصر مکارم شیرازی، بشیر نجفی، سید جواد گلپایگانی و سید محمدباقر گلپایگانی (بیت محمدرضا گلپایگانی)، عبدالله جوادی آملی، سید موسی شبیری زنجانی، جعفر سبحانی، حسین نوری همدانی،<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/5815360/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9-%D8%B9%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6 «پیامهای تسلیت مراجع عظام درپی ارتحال آیت الله العظمی فیاض»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> یدالله دوزدوزانی،<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2279955/ «پیام های تسلیت درپی رحلت حضرت آیت الله فیاض»، وبسایت شفقنا.]</ref> حسین مظاهری،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1391296/%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6#:~:text=%D8%A8%D9%90%D8%B3%D9%92%D9%85%D9%90%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%D9%90%20%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%91%D9%8E%D8%AD%D9%92%D9%85%D9%86%D9%90%20%D8%A7%D9%84%D8%B1%D9%91%D9%8E%D8%AD%DB «تسلیت آیتاللهالعظمی مظاهری در پی ارتحال آیتاللهالعظمی فیاض» خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref>محمدباقر فاضلی بهسودی،<ref>[https://fa.abna24.com/news/1823221/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%B3%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D9%BE%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6 «پیام آیت الله فاضلی بهسودی درپی درگذشت آیت الله العظمی فیاض»، خبرگزاری ابنا.]</ref> محمدباقر موحدی نجفی،<ref>[https://web.eitaa.com/#@movahedinajafi12 «پیام تسلیت مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی موحدی نجفی «مدظله» در پی ارتحال مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی فیاض»، کانال ایتایی دفتر محمد باقر موحد نجفی.]</ref> غلامعباس واعظزاده بهسودی<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=CQoJiIEcoqU «پیام ماندگار آیتالله واعظزاده بهسودی درباره شخصیت آیتالله فیاض(ره)در مراسم عروسی دستهجمعی ۸۷ زوج»، وبسایت یوتیوب.]</ref> و محمد یعقوبی،<ref>[https://iqna.ir/fa/amp/news/4356441 «آیتالله یعقوبی ارتحال آیتالله فیاض را تسلیت گفت»، خبرگزاری ایکنا.]</ref> با صدور پیامهایی، فیاض را از ارکان حوزه نجف، فقیهی نوپرداز و عالمی ربانی خواندند و فقدان او را ثلمهای جبرانناپذیر برای جهان تشیع توصیف کردند.<ref>[https://fa.shafaqna.com/news/2279955/ «پیام های تسلیت درپی رحلت حضرت آیت الله فیاض»، وبسایت شفقنا.]</ref> | ||
'''عراق:''' دولت عراق ۳ روز عزای عمومی اعلام کرد و نزار آمیدی رئیسجمهور و علی الزیدی نخستوزیر عراق با صدور پیامهایی جداگانه، درگذشت وی را تسلیت گفتند.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-59/3220417-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 «در پی درگذشت مرجع تشیع آیتالله شیخ محمد اسحاق فیاض در عراق، دولت این کشور، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.» وبسایت خبر فوری.]</ref>سید عمار حکیم رئیس سابق مجلس اعلای اسلامی عراق، مقتدی صدر رهبر جریان ملی شیعیان عراق، هیبت حلبوسی، رئیس مجلس نمایندگان عراق، فائق زیدان رئیس شورای عالی قضایی، نیچیروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان، عدنان فیحان الدلیمی نایب رئیس اول مجلس نمایندگان عراق، دیوان وقف شیعی عراق، ائتلاف آبادانی و توسعۀ عراق، سازمان ملل متحد در عراق (یونامی)،<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/5814669/%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6 «ارسال پیامهای تسلیت در پی ارتحال آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض»، خبرگزاری صدا و سما.]</ref> سفارت عربستان در عراق<ref>[https://mdeast.news/2026/06/04/%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C/ «عربستان ارتحال آیت الله الفیاض را تسلیت گفت»، وبسایت مد ایست.]</ref> و کلیسای کلدانی عراق ضمن ابراز همدردی، فیاض را نماد علم، اعتدال، صلح و همزیستی مسالمتآمیز خواندند و خدمات او به حوزه نجف و امت اسلامی را ستودند.<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/5814669/%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6 «ارسال پیامهای تسلیت در پی ارتحال آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض»، خبرگزاری صدا و سما.]</ref> | '''عراق:''' دولت عراق ۳ روز عزای عمومی اعلام کرد و نزار آمیدی رئیسجمهور و علی الزیدی نخستوزیر عراق با صدور پیامهایی جداگانه، درگذشت وی را تسلیت گفتند.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-59/3220417-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B9%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 «در پی درگذشت مرجع تشیع آیتالله شیخ محمد اسحاق فیاض در عراق، دولت این کشور، سه روز عزای عمومی اعلام کرد.» وبسایت خبر فوری.]</ref> سید عمار حکیم رئیس سابق مجلس اعلای اسلامی عراق، مقتدی صدر رهبر جریان ملی شیعیان عراق، هیبت حلبوسی، رئیس مجلس نمایندگان عراق، فائق زیدان رئیس شورای عالی قضایی، نیچیروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان، عدنان فیحان الدلیمی نایب رئیس اول مجلس نمایندگان عراق، دیوان وقف شیعی عراق، ائتلاف آبادانی و توسعۀ عراق، سازمان ملل متحد در عراق (یونامی)،<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/5814669/%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6 «ارسال پیامهای تسلیت در پی ارتحال آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض»، خبرگزاری صدا و سما.]</ref> سفارت عربستان در عراق<ref>[https://mdeast.news/2026/06/04/%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C/ «عربستان ارتحال آیت الله الفیاض را تسلیت گفت»، وبسایت مد ایست.]</ref> و کلیسای کلدانی عراق ضمن ابراز همدردی، فیاض را نماد علم، اعتدال، صلح و همزیستی مسالمتآمیز خواندند و خدمات او به حوزه نجف و امت اسلامی را ستودند.<ref>[https://www.irib-news.ir/fa/news/5814669/%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B8%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AD%D8%A7%D9%82-%D9%81%DB%8C%D8%A7%D8%B6 «ارسال پیامهای تسلیت در پی ارتحال آیتالله العظمی محمد اسحاق فیاض»، خبرگزاری صدا و سما.]</ref> | ||
'''افغانستان:''' محمد اشرف غنی رئیسجمهوری سابق،<ref>[https://didpress.com/199098/ «غنی به درگذشت آیتالله فیاض واکنش نشان داد»، خبرگزاری دید.]</ref> حامد کرزی رئیسجمهور پیشین، [[محمدکریم خلیلی]] معاون پیشین رئیسجمهور، سرور دانش معاون سابق رئیسجمهور و محمد محقق رهبر حزب وحدت مردم افغانستان با انتشار پیامهایی، فیاض را افتخار علمی و معنوی مردم افغانستان و فرزندی زحمتکش از این سرزمین دانستند که با وجود تولد در محرومیت، به قلههای مرجعیت دست یافت و خدمات خیریهای ارزندهای به نیازمندان کشورش ارائه کرد.<ref>[https://www.etilaatroz.com/254801/condolences-from-afghan-political-leaders/ «شماری از رهبران سیاسی افغانستان درگذشت آیتالله فیاض را تسلیت گفتند»، وبسایت روزنامۀ اطلاعات روز.]</ref> | '''افغانستان:''' محمد اشرف غنی رئیسجمهوری سابق،<ref>[https://didpress.com/199098/ «غنی به درگذشت آیتالله فیاض واکنش نشان داد»، خبرگزاری دید.]</ref> حامد کرزی رئیسجمهور پیشین، [[محمدکریم خلیلی]] معاون پیشین رئیسجمهور، سرور دانش معاون سابق رئیسجمهور و محمد محقق رهبر حزب وحدت مردم افغانستان با انتشار پیامهایی، فیاض را افتخار علمی و معنوی مردم افغانستان و فرزندی زحمتکش از این سرزمین دانستند که با وجود تولد در محرومیت، به قلههای مرجعیت دست یافت و خدمات خیریهای ارزندهای به نیازمندان کشورش ارائه کرد.<ref>[https://www.etilaatroz.com/254801/condolences-from-afghan-political-leaders/ «شماری از رهبران سیاسی افغانستان درگذشت آیتالله فیاض را تسلیت گفتند»، وبسایت روزنامۀ اطلاعات روز.]</ref> | ||