پرش به محتوا

مدگرایی زنانه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
رضا عسکری (بحث | مشارکت‌ها)
۷۴۰ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
رضا عسکری (بحث | مشارکت‌ها)
۷۴۰ ویرایش‌ها
خط ۴: خط ۴:


==تعریف مدگرایی زنانه==
==تعریف مدگرایی زنانه==
مدگرایی زنان به‌معنای خودآرایی‌ متظاهرانه و انطباق با مدل‌های رایج زنانه است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.]</ref> مدگرایی زنانه با مفاهیمی چون آراستگی، [[آرایش]]، [[مد]]، [[مدلینگ]]، [[صنعت مد]] و [[الگوی مصرف پوشاک|الگوهای مصرف پوشاک]] در میان زنان و مردان ارتباط دارد. این مفهوم به نقش زنان در فرایندهای مرتبط با مد، به‌ویژه در جایگاه مصرف‌کننده و مخاطب محصولات مد می‌پردازد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref> مدگرایی زنانه در برخی رویکردهای نظری به‌عنوان پدیده‌ای مرتبط با برداشت‌های زنان از هویت زنانه و شیوه‌های بازنمایی آن در فضای اجتماعی <ref>[https://ideaschool.academy/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.] </ref><ref group="دیدگاه">من خوب متوجه نشدم که مدگرایی چست؟ خوب بود که مد تعریف و سپس به تبع آن مدگرایی زنانه تعریف شود و بعد تمایز و همانندی آن با مفاهیم دیگر روشن شود. </ref> و به‌عنوان یکی از ابزارهای بیان هویت تلقی شود.<ref > [https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25-22.]</ref> برخلاف مدلینگ که به فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که با هدف معرفی و تبلیغ پوشاک و سایر محصولات مرتبط با مد با استفاده از جذابیت‌های جنسی زنان انجام می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref>
مدگرایی زنان به‌معنای خودآرایی‌ متظاهرانه و انطباق با مدل‌های رایج زنانه است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.]</ref> مدگرایی زنانه با مفاهیمی چون آراستگی، [[آرایش]]، [[مد]]، [[مدلینگ]]، [[صنعت مد]] و [[الگوی مصرف پوشاک|الگوهای مصرف پوشاک]] در میان زنان و مردان ارتباط دارد. این مفهوم به نقش زنان در فرایندهای مرتبط با مد، به‌ویژه در جایگاه مصرف‌کننده و مخاطب محصولات مد می‌پردازد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref> مدگرایی زنانه در برخی رویکردهای نظری به‌عنوان پدیده‌ای مرتبط با برداشت‌های زنان از هویت زنانه و شیوه‌های بازنمایی آن در فضای اجتماعی <ref>[https://ideaschool.academy/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.] </ref> و به‌عنوان یکی از ابزارهای بیان هویت تلقی شود.<ref > [https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25-22.]</ref> برخلاف مدلینگ که به فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که با هدف معرفی و تبلیغ پوشاک و سایر محصولات مرتبط با مد با استفاده از جذابیت‌های جنسی زنان انجام می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref>
==تاریخچه مدگرایی زنان==
==تاریخچه مدگرایی زنان==
مدگرایی زنان در فرهنگ‌های مختلفی [[جامعه سنتی|جوامع سنتی]]، دارای قدمت تاریخی است. در برخی منابع [[آرایش|آرایش چشم]] از حدود 4500 سال قبل از میلاد در [[ایران]] گزارش شده است و زنان ایرانی، در 2000 سال قبل از میلاد از [[رژلب]] (ماتیک)، استخوان حیوانات و سنگ‌های رنگی برای زیباسازی خود استفاده می‌کردند. زنان ایرانی به‌دلیل اعتقاد به [[عدد هفت]] با هفت‌قلم آرایش؛ [[سرمه]]، [[حنا]]، [[خضاب]]، [[سفیداب]]، [[وسمه]]، [[زرک]] و [[خال]] خود را منطبق با مد زمانه آرایش می‌کردند. طبق گزارش برخی محققین؛ علاقه زنان ایرانی به [[لوازم ‌آرایشی]] در گذشته حتی بیش از امروز بوده است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.]</ref><ref group="دیدگاه">بهتر نیست که مباحث تاریخی را که در مدگرایی در ایران مطرح کردید در همینجا بیاید. </ref> در چین باستان؛ خمیدگی پا به‌مثابه مد تلقی شده و زنان پاهای‌شان را شکسته و آنها را خمیده‌تر می‌ساختند.<ref>[https://www.imna.ir/news/671264/%D9%BE%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%A7%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7 «پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا.]</ref> در روم باستان، زنان به آراستگی ظاهری خود اهمیت داده و موهای‌شان را متناسب با مد‌های آن زمان، رنگ می‌کردند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1347074 مظاهری، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون.]</ref>     
مدگرایی زنان در فرهنگ‌های مختلفی [[جامعه سنتی|جوامع سنتی]]، دارای قدمت تاریخی است. در برخی منابع [[آرایش|آرایش چشم]] از حدود 4500 سال قبل از میلاد در [[ایران]] گزارش شده است و زنان ایرانی، در 2000 سال قبل از میلاد از [[رژلب]] (ماتیک)، استخوان حیوانات و سنگ‌های رنگی برای زیباسازی خود استفاده می‌کردند. زنان ایرانی به‌دلیل اعتقاد به [[عدد هفت]] با هفت‌قلم آرایش؛ [[سرمه]]، [[حنا]]، [[خضاب]]، [[سفیداب]]، [[وسمه]]، [[زرک]] و [[خال]] خود را منطبق با مد زمانه آرایش می‌کردند. طبق گزارش برخی محققین؛ علاقه زنان ایرانی به [[لوازم ‌آرایشی]] در گذشته حتی بیش از امروز بوده است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.]</ref><ref group="دیدگاه">بهتر نیست که مباحث تاریخی را که در مدگرایی در ایران مطرح کردید در همینجا بیاید. </ref> در چین باستان؛ خمیدگی پا به‌مثابه مد تلقی شده و زنان پاهای‌شان را شکسته و آنها را خمیده‌تر می‌ساختند.<ref>[https://www.imna.ir/news/671264/%D9%BE%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%A7%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7 «پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا.]</ref> در روم باستان، زنان به آراستگی ظاهری خود اهمیت داده و موهای‌شان را متناسب با مد‌های آن زمان، رنگ می‌کردند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1347074 مظاهری، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون.]</ref>     
خط ۳۲: خط ۳۲:
این مد، تلفیقی از مدل‌های قبلی بوده و گفته شده که پیوند مستقیم با [[لذت‌گرایی‌]] و رهایی از کسالت روزمرگی، دارد.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص31.]</ref> در این مدل، پیروی زنان از مد جنبه‌ای ثانویه داشته و اولویت‌ آنها دیدن مدهای جدید و گشت‌وگذار در مراکز خرید است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص325-324.]</ref>
این مد، تلفیقی از مدل‌های قبلی بوده و گفته شده که پیوند مستقیم با [[لذت‌گرایی‌]] و رهایی از کسالت روزمرگی، دارد.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص31.]</ref> در این مدل، پیروی زنان از مد جنبه‌ای ثانویه داشته و اولویت‌ آنها دیدن مدهای جدید و گشت‌وگذار در مراکز خرید است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص325-324.]</ref>


== آثار و انگیزه‌های<ref group="دیدگاه">سنجش انگیزه در ویکی دشوار است. </ref> مدگرایی زنانه ==
== عوامل مدگرایی زنانه ==
برخی محققین؛ آراستگی، نشاط، رهایی از یکنواختی و ارضای هیجانات زنانه را از آثار مثبت مدگرایی معرفی کرده‌اند<ref group="دیدگاه">اثار منفی آن چیست؟</ref>.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9F/147392 «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.]</ref> برمبنای برخی پژوهش‌ها؛ انگیزه‌های مصرف مد توسط زنان عبارتند از: کسب [[اعتمادبه‌نفس]]، تنوع‌طلبی، برتری‌جویی،<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 215-214.]</ref> جلوه‌گری، [[خودشیفتگی]]، [[چشم‌وهم‌چشمی]]، تقلید،<ref> [https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> متمایز بودن <ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> و اعتراض نسبت به وضعیت موجود.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref>
برمبنای برخی پژوهش‌ها؛ مصرف مد توسط زنان برخواسته از عوامل مختلفی است از جمله: کسب [[اعتمادبه‌نفس]]، تنوع‌طلبی، برتری‌جویی،<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 215-214.]</ref> جلوه‌گری، [[خودشیفتگی]]، [[چشم‌وهم‌چشمی]]، تقلید،<ref> [https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> متمایز بودن <ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> و اعتراض نسبت به وضعیت موجود.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> برخی معتقدند افزایش توجه به مد در میان زنان متأثر از [[سبک زندگی غربی]]<ref>[https://rahyaftt.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D9%88/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> و توجه فزاینده به [[دن زنانه|بدن زنانه]] است؛<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref> عاملی که در بستر سازوکارهایی مانند [[صنعت تبلیغات]] و هنجارهای اجتماعی معاصر بررسی شده است:


== عوامل مدگرایی افراطی زنانه<ref group="دیدگاه">این عنوان مقاله را به دو قسمت تبدیل میکند. تا اینجا سخنی از مد افراطی نبود. انسان احساس میکند که نویسنده کاملا وارد یک فاز دیگر شده است. گویا افراط گرایی در مدگرایی مذموم است. در مقاله یک نوع داوری واضح دیده میشود. گویا مدگرایی زمانی بد است که افراطی شود. ملاک و معیاری هم برای تشخیص مدگرایی افراطی ذکر نشده است. این تعبیر خود به خود مقاله را از ویکی نگاری دور میکند. مثلا زن مرد نما از چه نوع مدگرایی استفاده کرده؟ ایا این خوب است یا بد؟ افراط در مصادیق است یا کثرت استعمال؟</ref> ==
===سودآوری ===  
برخی پژوهشگران، [[مدگرایی افراطی]] را متأثر از [[سبک زندگی غربی]]<ref group="دیدگاه">اصلا مد گرایی یک پدیده مدرن و از محصولات سبک زندگی مدرن است که آدمها از آن برای تمایز (بوردیو)، معرفی هویت (گیدنز) یا مصرف متظاهرانه (وبلن) استفاده میکند. افراط گرایی آن شاید ریشه روانی و شخصی داشته باشد. </ref> دانسته‌اند<ref>[https://rahyaftt.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D9%88/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> که در آن توجه فزاینده به [[دن زنانه|بدن زنانه]] به‌عنوان یکی از عوامل ذکر شده است؛<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref> عاملی که در بستر سازوکارهایی مانند [[صنعت تبلیغات]] و هنجارهای اجتماعی معاصر بررسی شده است:
 
===سودآوری<ref group="دیدگاه">عوامل سه گانه از عوامل مدگرایی است؛ اختصاص به مدگرایی افراطی ندارد. </ref> ===  
در برخی مطالعات، گسترش مدگرایی در جوامع معاصر با تحولات نظام‌های اقتصادی به‌ویژه در میان زنان، مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref> بر پایه گزارش‌های آماری، صنعت مد زنان از بخش‌های مهم و پرگردش مالی اقتصاد جهانی به‌شمار می‌آید.<ref>[https://tabbyeen.ir/fa/news/1316/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D9%8F%D8%AF-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین.]</ref> همچنین در برخی منابع، سود مدگرایی زنان در جهان سالانه 621 میلیارد گزارش شده  است؛ از این‌رو طراحی لباس و فشن‌های زنانه جایگاه ویژه‌ای در صنعت بسیاری از کشورهای جهان دارد.<ref>[https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی.]</ref> این صنعت در حوزه پزشکی نیز سودهای کلانی داشته و [[مراکز جراحی زیبایی]] عموما از واژگان درمانی برای جذب هرچه بیشتر زنان برای انجام [[عمل جراحی]]، استفاده می‌کنند.<ref name=":0">[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 217.]</ref>  
در برخی مطالعات، گسترش مدگرایی در جوامع معاصر با تحولات نظام‌های اقتصادی به‌ویژه در میان زنان، مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref> بر پایه گزارش‌های آماری، صنعت مد زنان از بخش‌های مهم و پرگردش مالی اقتصاد جهانی به‌شمار می‌آید.<ref>[https://tabbyeen.ir/fa/news/1316/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D9%8F%D8%AF-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین.]</ref> همچنین در برخی منابع، سود مدگرایی زنان در جهان سالانه 621 میلیارد گزارش شده  است؛ از این‌رو طراحی لباس و فشن‌های زنانه جایگاه ویژه‌ای در صنعت بسیاری از کشورهای جهان دارد.<ref>[https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی.]</ref> این صنعت در حوزه پزشکی نیز سودهای کلانی داشته و [[مراکز جراحی زیبایی]] عموما از واژگان درمانی برای جذب هرچه بیشتر زنان برای انجام [[عمل جراحی]]، استفاده می‌کنند.<ref name=":0">[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 217.]</ref>  


===تبلیغات رسانه‌ای<ref group="دیدگاه">وقتی وارد جزئیات می شوید متن از حالت ویکی به سمت متن رسانه ای و خبری شفت میکند.  نتیجه را بیان کنید کافی است و لازم نست که جزیات بیان شود. </ref> ===
===تبلیغات رسانه‌ای ===
در تیپ ایده‌آل رسانه‌‌ای؛ زیبایی، لاغری، قدبلند و داشتن جذابیت‌های جنسی به‌عنوان اولویت‌های مدل زنانه بازنمایی می‌شوند.<ref> [https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص77.]</ref> زن ایده‌آل رسانه‌ای زنی است که زیبایی ظاهری اولویت اصلی او شمرده<ref group="دیدگاه">زیبایی ظاهرا لزوما ممکن است به مدگرایی ختم نشود یا یکسان نباشد</ref> می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/160608/fa#downloadbottom مکنون و عطائی آشتیانی، «شکل گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، 1390ش، ص63.]</ref> با کمرنگ شدن مرزهای جنسیتی، [[زنان مردنما]] نیز الگوی مطلوب معرفی و زنان تشویق به پوشش مردانه می‌شوند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref> رسانه‌ها برای ترویج این الگوها عمدتا از مدل‌شدن زنان استفاده می‌کنند.<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص77.]</ref> برخی زنان با الگوگیری از این مدل‌ها، اندام ظاهری خود را درک کرده و تصمیم به مصرف مدهای مناسب با آن می‌گیرند.<ref>[https://ideaschool.academy/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%88-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.] </ref> طبق برخی مطالعات، افزایش توجه به مد در میان زنان به‌عنوان یکی از پیامدهای گسترش این بازنمایی‌ها و مصرف مد به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های هویت جنسیتی زنانه معرفی شده است.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref>  
در تیپ ایده‌آل رسانه‌‌ای؛ زیبایی و داشتن جذابیت‌های جنسی به‌عنوان اولویت‌های مدل زنانه بازنمایی می‌شوند<ref> [https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص77.]</ref> و زن ایده‌آل رسانه‌ای زنی است که شکل و تیپ ظاهری اولویت اصلی او شمرده می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/160608/fa#downloadbottom مکنون و عطائی آشتیانی، «شکل گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، 1390ش، ص63.]</ref> در تبلیغات رسانه‌ای، زنان تشویق به پوشش مردانه و با کمرنگ شدن مرزهای جنسیتی، [[زنان مردنما]] نیز الگوی مطلوب معرفی می‌شوند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref> طبق برخی مطالعات، افزایش توجه به مد در میان زنان به‌عنوان یکی از پیامدهای گسترش این بازنمایی‌ها و مصرف مد به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های هویت جنسیتی زنانه معرفی شده است.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref>  


===فشارهای اجتماعی ===
===فشارهای اجتماعی ===
برخی زنان برای جلب مقبولیت‌‌اجتماعی، اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، خود را ملزم به رعایت استانداردهای مد روز می‌دانند.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> به‌ویژه در جامعه‌ای که جذابیت‌های اندام زنانه به‌عنوان [[سرمایه اجتماعی]] تلقی می‌شوند؛ زنان ناگزیرند که در استفاده از مدهای روز به رقابت بپردازند.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> برخی محققان  رقابت‌های جدی زنان در فشن و جراحی زیبایی اندام را، عمدتا ناشی از فشار اجتماعی دانسته‌اند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص47.]</ref>
برخی زنان برای جلب مقبولیت‌‌اجتماعی و اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، خود را ملزم به رعایت استانداردهای مد روز می‌دانند.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> به‌ویژه در جامعه‌ای که جذابیت‌های اندام زنانه به‌عنوان [[سرمایه اجتماعی]] تلقی می‌شوند؛ زنان ناگزیرند که در استفاده از مدهای روز به رقابت بپردازند.<ref>[https://www.manaviyat.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87%E2%80%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> برخی محققان  رقابت‌های جدی زنان در فشن و جراحی زیبایی اندام را، عمدتا ناشی از فشار اجتماعی دانسته‌اند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص47.]</ref>


== پیامدهای مدگرایی افراطی زنانه<ref group="دیدگاه">موارد ذیل پیامدهای مدگرایی نیست؟</ref> ==
== پیامدهای مدگرایی زنانه ==
از منظر محققین؛ مدگرایی افراطی، پیامدهای سنگینی را بر مصرف‌ کنندگان مد، خانواده‌ها و جامعه تحمیل می‌کند:   
برخی محققین؛ آراستگی، نشاط، رهایی از یکنواختی و ارضای هیجانات زنانه را از آثار مثبت مدگرایی معرفی کرده‌اند.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%8A%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9F/147392 «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.]</ref> در برخی دیدگاه‌ها؛ مدگرایی، پیامدهایی برای مصرف‌‌کنندگان مد، خانواده‌ها و جامعه به‌دنبال دارد:   


'''۱. پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:'''
'''۱. پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:'''
خط ۹۵: خط ۹۲:
* «مدگرایی و شناخت باید و نباید های شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع رسانی هیأت رزمندگان اسلام، تاریخ بازدید مطلب: 28 آبان 1404ش.
* «مدگرایی و شناخت باید و نباید های شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع رسانی هیأت رزمندگان اسلام، تاریخ بازدید مطلب: 28 آبان 1404ش.
* مظاهری، علی‌اکبر، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 5 آذر 1396ش.
* مظاهری، علی‌اکبر، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 5 آذر 1396ش.
* مقصودی‌پور، محمدرضا، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده، تاریخ درج مطلب: 19اردیبهشت 1400ش.
* مکنون، ثریا و عطائی‌آشتیانی، زهره، «شکل‌گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، زن در فرهنگ و هنر، شماره1، پاییز 1390ش.
* مکنون، ثریا و عطائی‌آشتیانی، زهره، «شکل‌گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، زن در فرهنگ و هنر، شماره1، پاییز 1390ش.
* موذن‌ سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره 7، پاییز و زمستان 1395ش.
* موذن‌ سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره 7، پاییز و زمستان 1395ش.

نسخهٔ ۱۶ دی ۱۴۰۴، ساعت ۰۷:۲۲

مدگرایی زنانه؛ چگونگی و میزان استفاده زنان از مدهای روز در پوشش و آراستگی.

مدگرایی زنانه به مجموعه‌ای از الگوها، نگرش‌ها و رفتارهای مرتبط با پوشش، آراستگی، مصرف مد و تعامل زنان با صنعت مد اطلاق می‌شود. این مفهوم در مطالعات فرهنگی، اجتماعی و جنسیتی به‌عنوان پدیده‌ای چندبعدی بررسی شده و به نقش زنان در شکل‌گیری، بازتولید و مصرف مد در بافت‌های تاریخی و فرهنگی مختلف می‌پردازد. پژوهش‌ها مدگرایی زنانه را در ارتباط با هویت زنانه، بازنمایی اجتماعی بدن، الگوهای مصرف، تحولات اقتصادی و تأثیر رسانه‌ها تحلیل کرده‌اند و دیدگاه‌های متنوعی درباره کارکردها، انگیزه‌ها و پیامدهای آن ارائه داده‌اند. همچنین این پدیده در جوامع و نظام‌های ارزشی مختلف، از جمله در چارچوب‌های دینی و فرهنگی، تفسیرها و گونه‌بندی‌های متفاوتی یافته است.

تعریف مدگرایی زنانه

مدگرایی زنان به‌معنای خودآرایی‌ متظاهرانه و انطباق با مدل‌های رایج زنانه است.[۱] مدگرایی زنانه با مفاهیمی چون آراستگی، آرایش، مد، مدلینگ، صنعت مد و الگوهای مصرف پوشاک در میان زنان و مردان ارتباط دارد. این مفهوم به نقش زنان در فرایندهای مرتبط با مد، به‌ویژه در جایگاه مصرف‌کننده و مخاطب محصولات مد می‌پردازد.[۲] مدگرایی زنانه در برخی رویکردهای نظری به‌عنوان پدیده‌ای مرتبط با برداشت‌های زنان از هویت زنانه و شیوه‌های بازنمایی آن در فضای اجتماعی [۳] و به‌عنوان یکی از ابزارهای بیان هویت تلقی شود.[۴] برخلاف مدلینگ که به فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که با هدف معرفی و تبلیغ پوشاک و سایر محصولات مرتبط با مد با استفاده از جذابیت‌های جنسی زنان انجام می‌شود.[۵]

تاریخچه مدگرایی زنان

مدگرایی زنان در فرهنگ‌های مختلفی جوامع سنتی، دارای قدمت تاریخی است. در برخی منابع آرایش چشم از حدود 4500 سال قبل از میلاد در ایران گزارش شده است و زنان ایرانی، در 2000 سال قبل از میلاد از رژلب (ماتیک)، استخوان حیوانات و سنگ‌های رنگی برای زیباسازی خود استفاده می‌کردند. زنان ایرانی به‌دلیل اعتقاد به عدد هفت با هفت‌قلم آرایش؛ سرمه، حنا، خضاب، سفیداب، وسمه، زرک و خال خود را منطبق با مد زمانه آرایش می‌کردند. طبق گزارش برخی محققین؛ علاقه زنان ایرانی به لوازم ‌آرایشی در گذشته حتی بیش از امروز بوده است.[۶][دیدگاه ۱] در چین باستان؛ خمیدگی پا به‌مثابه مد تلقی شده و زنان پاهای‌شان را شکسته و آنها را خمیده‌تر می‌ساختند.[۷] در روم باستان، زنان به آراستگی ظاهری خود اهمیت داده و موهای‌شان را متناسب با مد‌های آن زمان، رنگ می‌کردند.[۸]

تغییرات مدگرایی زنانه

بر اساس برخی مطالعات تاریخی، مدگرایی در گذشته به‌طور مستقیم با فرهنگ و جنسیت ارتباط داشته است. در برخی جوامع، نقش‌مایه‌های مورد استفاده در خال‌کوبی زنان با طرح‌هایی که میان مردان رواج داشته تفاوت داشته است و برخلاف مردان که علاقه‌مند به طراحی نمادهای قدرت بودند؛ طرحی از بوته گل، گنجشک، سرو یا خالی را در بدن خود خال‌کوبی می‌کردند.[۹] در دورهٔ مدرن، با گسترش الگوهای جهانی مد و تضعیف مرزهای سنتی جنسیتی، استفاده از عناصری که پیش‌تر به‌طور سنتی مردانه یا زنانه تلقی می‌شدند، از میان رفته و زنان تشویق به استفاده از مدهای مردانه نیز می‌شوند.[۱۰]

ملکه مد جهان[دیدگاه ۲]

امروزه؛ کیت میدلتون، همسر نوه ملکه انگلیس به‌عنوان خوش پوش‌ترین پرنسس جهان شناخته می‌شود. طرح ساده و جذاب لباس‌های وی، در کانون توجهات فعالان صنعت مد قرار داشته[۱۱] و برخی از رسانه‌ها به او لقب ملکه مد را داده‌اند.[۱۲] همچنین در رسانه‌ها، رانیا ملکه اردن، نماد مد و به‌عنوان ملکه مد خاورمیانه شناخته می‌شود، وی لباس‌های مختلفی از برندهای پیشرو مد خاورمیانه به تن می‌کند که عناصر مختلفی از سنت در آنها کار شده است و در سفرهای خارجی، جزئیاتی را در پوشش خود استفاده می‌کند که به فرهنگ کشور میزبان اشاره دارد.[۱۳]

دیدگاه‌ها دربارۀ مدگرایی زنانه

دربارۀ مدگرایی زنانه دیدگاه‌های متفاوتی مطرح شده است:

جورج زیمل با تأکید بر زنانه بودن مد، مدعی است که [۱۴] زنان نسبت به مردان گرایش بیشتری به مد داشته و بیش از مردان به مد وفادار هستند؛ زیرا مد برای آنها فراتر از احساس خوشایندی، فرصتی برای ارتقای منزلت اجتماعی شمرده می‌شود.[۱۵] بر مبنای نظریه مقایسه اجتماعی، زنان بدن خود را با بدن دیگران به‌ویژه بدن مدل شده توسط رسانه‌ها مقایسه کرده و به استفاده از مد می‌پردازند.[۱۶] دیدگاه کارکردگرایانه؛ مدگرایی زنان را مصرف تظاهری دانسته و مدها را ماسکی می‌داند که چهره‌ای دروغین از زنان ارائه می‌دهد.[۱۷]

برخی فمینیست‌ها مد را منشأ استثمار جنسیتی زنان می‌دانند و مد را ابزار سرکوب جنسیتی زنان از معرفی کرده‌اند.[۱۸] طبق رویکرد جدید فمینیستی، مدگرایی زنانه نشانه قرار گرفتن زنان در چارچوب فانتزی‌های جنسی مردسالارانه و وسیله‌ای برای اعمال عاملیت مؤثر زن است؛ لذا زنان به جراحی‌های زیبایی‌ای خطرناک و در برخی موارد کشنده روی می‌آورند.[۱۹][دیدگاه ۳]

در برخی منابع، مدگرایی زنانه در چارچوب نظام‌های فرهنگی مختلف بررسی و گونه‌بندی‌هایی از آن ارائه شده است؛ از جمله در متون اسلامی، الگوهای پوشش و مد زنانه در سنجش با هنجارهای حجاب تبیین شده است.[۲۰]

تیپ‌شناسی مدگرایی‌ زنانه

مد انطباق‌گرایانه

برخی زنان متأهل و دارای سطح تحصیلات متوسط، متأثر از گردانندگان مد، اشتیاق به مصرف مد دارند.[۲۱] این گروه، گرایش به دیده شدن و انطباق با جماعت داشته و از پیامدهای ناشی از عدم مقبولیت می‌ترسند.[۲۲]

مد واسازانه

زنانی متأثر از فمینیسم و دارای سطح تحصیلات بالا، به‌منظور واسازی زنجیرۀ مدگرایی‌های منفعلانه و مبتنی بر جذابیت‌های جنسی زنان، می‌خواهند با استفاده از لباس‌های ساده و کمتر متعارف،[۲۳] سبک جدیدی از تظاهر زنانه[۲۴] و تصویر فعال از زن مدرن خلق کنند.[۲۵] آنها به مد به‌مثابه قدرت اجتماعی نگاه کرده و با مدهای روز، مقابله می‌کنند.[۲۶]

همچنین زنان مسلمان با انتخاب آگاهانه مد و با استفاده از حجاب اسلامی به نفی مدهای غربی پرداخته و با پوشش خود تصویری عفیفانه از الگوی زن مسلمان ارائه می‌کنند. به گزارش برخی محققین، مدل حجاب اسلامی به یک الگویی قابل توجه برای کارگردانان صنعت مد در کشورهای غربی از جمله در بریتانیا شده است.[۲۷]

مد التقاطی

این مد، تلفیقی از مدل‌های قبلی بوده و گفته شده که پیوند مستقیم با لذت‌گرایی‌ و رهایی از کسالت روزمرگی، دارد.[۲۸] در این مدل، پیروی زنان از مد جنبه‌ای ثانویه داشته و اولویت‌ آنها دیدن مدهای جدید و گشت‌وگذار در مراکز خرید است.[۲۹]

عوامل مدگرایی زنانه

برمبنای برخی پژوهش‌ها؛ مصرف مد توسط زنان برخواسته از عوامل مختلفی است از جمله: کسب اعتمادبه‌نفس، تنوع‌طلبی، برتری‌جویی،[۳۰] جلوه‌گری، خودشیفتگی، چشم‌وهم‌چشمی، تقلید،[۳۱] متمایز بودن [۳۲] و اعتراض نسبت به وضعیت موجود.[۳۳] برخی معتقدند افزایش توجه به مد در میان زنان متأثر از سبک زندگی غربی[۳۴] و توجه فزاینده به بدن زنانه است؛[۳۵] عاملی که در بستر سازوکارهایی مانند صنعت تبلیغات و هنجارهای اجتماعی معاصر بررسی شده است:

سودآوری

در برخی مطالعات، گسترش مدگرایی در جوامع معاصر با تحولات نظام‌های اقتصادی به‌ویژه در میان زنان، مرتبط دانسته شده است.[۳۶] بر پایه گزارش‌های آماری، صنعت مد زنان از بخش‌های مهم و پرگردش مالی اقتصاد جهانی به‌شمار می‌آید.[۳۷] همچنین در برخی منابع، سود مدگرایی زنان در جهان سالانه 621 میلیارد گزارش شده است؛ از این‌رو طراحی لباس و فشن‌های زنانه جایگاه ویژه‌ای در صنعت بسیاری از کشورهای جهان دارد.[۳۸] این صنعت در حوزه پزشکی نیز سودهای کلانی داشته و مراکز جراحی زیبایی عموما از واژگان درمانی برای جذب هرچه بیشتر زنان برای انجام عمل جراحی، استفاده می‌کنند.[۳۹]

تبلیغات رسانه‌ای

در تیپ ایده‌آل رسانه‌‌ای؛ زیبایی و داشتن جذابیت‌های جنسی به‌عنوان اولویت‌های مدل زنانه بازنمایی می‌شوند[۴۰] و زن ایده‌آل رسانه‌ای زنی است که شکل و تیپ ظاهری اولویت اصلی او شمرده می‌شود.[۴۱] در تبلیغات رسانه‌ای، زنان تشویق به پوشش مردانه و با کمرنگ شدن مرزهای جنسیتی، زنان مردنما نیز الگوی مطلوب معرفی می‌شوند.[۴۲] طبق برخی مطالعات، افزایش توجه به مد در میان زنان به‌عنوان یکی از پیامدهای گسترش این بازنمایی‌ها و مصرف مد به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های هویت جنسیتی زنانه معرفی شده است.[۴۳]

فشارهای اجتماعی

برخی زنان برای جلب مقبولیت‌‌اجتماعی و اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، خود را ملزم به رعایت استانداردهای مد روز می‌دانند.[۴۴] به‌ویژه در جامعه‌ای که جذابیت‌های اندام زنانه به‌عنوان سرمایه اجتماعی تلقی می‌شوند؛ زنان ناگزیرند که در استفاده از مدهای روز به رقابت بپردازند.[۴۵] برخی محققان رقابت‌های جدی زنان در فشن و جراحی زیبایی اندام را، عمدتا ناشی از فشار اجتماعی دانسته‌اند.[۴۶]

پیامدهای مدگرایی زنانه

برخی محققین؛ آراستگی، نشاط، رهایی از یکنواختی و ارضای هیجانات زنانه را از آثار مثبت مدگرایی معرفی کرده‌اند.[۴۷] در برخی دیدگاه‌ها؛ مدگرایی، پیامدهایی برای مصرف‌‌کنندگان مد، خانواده‌ها و جامعه به‌دنبال دارد:

۱. پیامدهای اخلاقی و اجتماعی:

  • کاهش منزلت زنان در سطح جذابیت‌های جنسی.[۴۸]
  • رفت‌وآمد غیرهدفمند زنان در مراکز فروش کالاهای لوکس.[۴۹]
  • بحران خانوادگی ناشی از ناسازگاری مردان با زنان مردنما.[۵۰]

۲. پیامدهای روان‌شناختی

  • عدم انطباق هویت برساخته با هویت زنانگی.[۵۱]
  • بدریخت‌انگاری بدن و کاهش عزت نفس.[۵۲]
  • نارضایتی از خود و ابتلا به افسردگی.[۵۳]

۳. پیامدهای سلامتی و بهداشتی

مدگرایی زنانه در ایران[دیدگاه ۴]

بر پایه گزارش منابع تاریخی، آراستگی زنان ایرانی سابقه دیرینه داشته و در سبک‌زندگی ایرانی اسلامی، «رسیدن به خود» غالباً ویژگی زنانه تفسیر می‌شده؛[۵۶] اما مدگرایی به سبک زندگی غربی در سال1321ش توسط خانمی به نام زینت جهانشاه وارد ایران شد؛ وی در برگشت از سوئیس، خیاط‌خانه‌ای را با نمایش مد لباس‌های فرنگی در تهران راه اندازی کرده و به تشویق مصرف مد پرداخت.[۵۷]

گروهی از تحلیل‌گران تاریخی بیان کرده‌اند که در گذشته؛ «نحوۀ بودن» با «نحوۀ عملکرد» زنان ایرانی تناسب داشته؛ آراستگی آنها متناسب با نقش‌های جنستی‌شان تفسیر می‌شد؛[۵۸] اما با ورود مدگرایی، استایل‌‌های زنانه بر وظایف زنانگی اولویت یافته[۵۹] و بدن زنانه به‌عنوان برساخت اجتماعی تبدیل به یک ابژه شد. در چنین فرایندی مدگرایی در ابعاد و سطوح مختلف در میان زنان ایرانی رواج پیدا کرده[۶۰] و نمودهای آن به‌ویژه در حوزه پزشکی مورد توجه رسانه‌ها و منابع مختلف قرار گرفته است؛ به‌عنوان نمونه امروزه با قطع نظر از مدل‌های متنوع لباس‌های زنانه، ايران در جراحي زيبايی بينی مقام اول را در دنيا داشته و 80% از زنان ایرانی به انجام عمل زيبايي بینی تمایل دارند.[۶۱] حدود یک‌میلیون جراحی پلاستیک در سال در کشور انجام می‌شود که بیشترین متقاضی آنها زنان و دختران جوان هستند.[۶۲] در برخی از وب‌سایت‌های ایرانی از 80 مدل ناخن زنانه ترند پاییز 1404ش و 50 مدل طرح ناخن کروم متناسب با لباس‌های زنانه تبلیغ می‌شود.[۶۳] در ایران سالیانه حداقل 16میلیارد تومان صرف جراحی‌های زیبایی می‌شود و سالیانه 52 زن براثر انجام عمل لیپوساکشن جان خود را از دست می‌دهند.[۶۴] برخی زنان برای لاغری اندام به مصرف مواد مخدر به‌ویژه شیشه پرداخته و در نتیجه معتاد شده‌اند.[۶۵]

اسلام و مدگرایی زنانه[دیدگاه ۵]

در منابع اسلامی، به مفاهیمی مانند پرهیز از اسراف[۶۶] و رعایت حدود رفتاری و پوششی در تعاملات اجتماعی اشاره شده است.[۶۷] در این چارچوب، بدن انسان به‌عنوان آفریده الهی مورد توجه قرار می‌گیرد و برای زنان و مردان نقش‌ها و کارکردهای متفاوتی در نظر گرفته شده است. بر پایهٔ برخی تفاسیر دینی، شیوه‌های پوشش و آراستگی توصیه‌شده[دیدگاه ۶] برای زنان با این نقش‌ها و کارکردها مرتبط دانسته شده و مدگرایی در صورتی پذیرفته می‌شود که با نقش مردان و زنان هم‌خوانی داشته باشد.[۶۸] همچنین در فقه و اخلاقی اسلامی، نسبت به برخی الگوهای مد و سبک پوشش که با معیارهای معرفی شده در تعالیم اسلام سازگار نیستند، دیدگاه‌های انتقادی مطرح شده است.[۶۹] تعدادی از کارشناسان به‌منظور تقویت آثار مثبت مدگرایی معتدل و جلوگیری از پیامدهای مدگرایی افراطی، تأکید بر تصحیح الگوی مدگرایی زنانه در ایران داشته و معتقد به سیاست‌گذاری‌ها، نظارت و تقویت فرهنگ عمومی در حوزه صنعت مد‌ زنانه، متناسب با منزلت زنانگی در فرهنگ ایرانی اسلامی هستند.[۷۰]

پانویس

  1. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.
  2. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.
  3. ↑ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.
  4. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25-22.
  5. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.
  6. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.
  7. ↑ «پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا.
  8. ↑ مظاهری، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون.
  9. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 226-225.
  10. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.
  11. ↑ «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها.
  12. ↑ موسوی، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت.
  13. ↑ «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران.
  14. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص60.
  15. ↑ موذن سلطان آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، 1395ش، ص61-60.
  16. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص89-88.
  17. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،222.
  18. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص60.
  19. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،222.
  20. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25-22.
  21. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.
  22. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص316.
  23. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص30.
  24. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص321.
  25. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص30.[۱]
  26. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص323-321.
  27. ↑ «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی.
  28. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص31.
  29. ↑ رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص325-324.
  30. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 215-214.
  31. ↑ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.
  32. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.
  33. ↑ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.
  34. ↑ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.
  35. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.
  36. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.
  37. ↑ «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین.
  38. ↑ «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی.
  39. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 217.
  40. ↑ عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص77.
  41. ↑ مکنون و عطائی آشتیانی، «شکل گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، 1390ش، ص63.
  42. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.
  43. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.
  44. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.
  45. ↑ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.
  46. ↑ کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص47.
  47. ↑ «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.
  48. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137.
  49. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.
  50. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص28.
  51. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص26.
  52. ↑ کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص40.
  53. ↑ یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص89.
  54. ↑ کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.
  55. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 209.
  56. ↑ علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.
  57. ↑ «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان.
  58. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 207.
  59. ↑ علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.
  60. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 210-207.
  61. ↑ نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص185.
  62. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 210.
  63. ↑ «50 مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون.
  64. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 209.
  65. ↑ کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص40.
  66. ↑ سوره سباء، آیه 34.
  67. ↑ سوره احزاب، آیه 33.
  68. ↑ گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 207.
  69. ↑ موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص21.؛ «مدگرایی و شناخت باید و نباید های شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع رسانی هیأت رزمندگان اسلام.
  70. ↑ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.
دیدگاه‌های ارزیابان
  1. ↑ بهتر نیست که مباحث تاریخی را که در مدگرایی در ایران مطرح کردید در همینجا بیاید.
  2. ↑ اختصاص یک بند مسقل به ملکه مد جهان ضرورت ندارد.
  3. ↑ خیلی مناسب است که دیدگاه بوردیو در این زمینه دیده شود. مخصوصا کتاب تمایز
  4. ↑ در این قسمت صرفا اقتصد مدگرایی پرداخته شده است و عمل جراحی. اما انواع مدها و امثال آن که بحث ها را عینی می سازد اشاره نشده است. آیا همان عوامل بالا اینجا هم صادق است؟ انگیزه ها و پیامدها در تمام جوامع یکی است؟ زنان یک دست دیده شده و تفاوت طبقاتی نادیده گرفته شده است.
  5. ↑ به نظرم دیدگاه اسلام یا عمیق کار شود و یا حذف شود. در این یک سره کلیاتی است که ضرورتی ندارد. نمی شود دیدگاه اسلام را در همین حد تبیین کرد. به بیان دیگر با استناد به دو آیه نمی شود دیدگاه اسلام را استخراج کرد. حداقل بگویید در فقه و مباحث فقهی را بیشتر جستجو کنید.
  6. ↑ نباید مدگرایی با شیوه پوشش و آراستگی همسان انگاری شود.

منابع

  • قرآن کریم.
  • آقایی، سیدعلی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین، تاریخ درج مطلب: 10 دی 1397ش.
  • «بانوی اول اردن، ملکه مد خاورمیانه»، سایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 14 مهر 1402ش.
  • پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 تیر 1402ش.
  • «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت، تاریخ بازدید مطلب: 20 آبان 1404ش.
  • «50 مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون، تاریخ بازدید مطلب: 24 آبان 1404ش.
  • رفیعی، ملکه و بخارایی، احمد، «زنان و گرایش به مد»، زن در توسعه و سیاست، شماره 3، پاییز 1395ش.
  • عبداللهیان، حمید و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شماره 33، آذر 1398ش.
  • علیخواه، فردین، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 1 آبان 1404ش.
  • «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اطاق بازرگانی، تاریخ درج مطلب: 17 مرداد 1395ش.
  • کارپرور، ریحانه، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، طهورا، شماره11، زمستان 1390ش.
  • «کیت میدلتون، ملکه مد جهان»، پایگاه خبری برترین‌ها، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1394ش.
  • کیخسروانی، مولود و دیگران، «رابطه بین گرايش به جراحی زيبايی با نگرش به مد و تصوير بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زيبايی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، شماره 46، تابستان 1401ش.
  • گنجی، مهدی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‏کاری بدن در زنان ایرانی»، مطالعات زن و خانواده، شماره 13، بهار و تابستان 1398ش.
  • «مدگرایی و شناخت باید و نباید های شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع رسانی هیأت رزمندگان اسلام، تاریخ بازدید مطلب: 28 آبان 1404ش.
  • مظاهری، علی‌اکبر، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون، تاریخ درج مطلب: 5 آذر 1396ش.
  • مکنون، ثریا و عطائی‌آشتیانی، زهره، «شکل‌گیري مبانی «نظام الگوي مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، زن در فرهنگ و هنر، شماره1، پاییز 1390ش.
  • موذن‌ سلطان‌آبادی، معصومه و مریجی، شمس‌الله، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، دو فصلنامه دین و سیاست فرهنگی، شماره 7، پاییز و زمستان 1395ش.
  • موسوی، سیده‌طاهره، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، تبلیغ و خانواده، شماره 5، پاییز و زمستان 1403ش.
  • موسوی، مریم، «خاطره‌انگیزترین مدل موهای کیت میدلتون ملکه مد جهان»، وب‌سایت ژومنت، تاریخ بازدید مطلب: 21 آبان 1404ش.
  • «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین، تاریخ درج مطلب: 30 مرداد 1397ش.
  • نقدی، اسداله و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شماره4، زمستان 1397ش.
  • «نگاهی به پدیده مدگرایی در جهان و ایران؟»، وب‌سایت پرسمان، تاریخ درج مطلب: 16 اسفند 1390ش.
  • یعقوبی، فاطمه، «بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی»، دانشگاه کاشان، 8931ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=مدگرایی_زنانه&oldid=6305»