مدگرایی زنانه: تفاوت میان نسخه‌ها

مدگرایی زنان به‌معنای خودآرایی متظاهرانه و انطباق با مدل‌های رایج زنانه است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.]</ref> مدگرایی زنانه با مفاهیمی چون آراستگی، [[آرایش]]، [[مد]]، [[مدلینگ]]، [[صنعت مد]] و [[الگوی مصرف پوشاک|الگوهای مصرف پوشاک]] در میان زنان و مردان ارتباط دارد. این مفهوم به نقش زنان در فرایندهای مرتبط با مد، به‌ویژه در جایگاه مصرف‌کننده و مخاطب محصولات مد می‌پردازد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref> مدگرایی زنانه در برخی رویکردهای نظری به‌عنوان پدیده‌ای مرتبط با برداشت‌های زنان از هویت زنانه و شیوه‌های بازنمایی آن در فضای اجتماعی<ref>[https://ideaschool.academy/جایگاه-مد-در-سیاست،-جامعه-و-جنسیت-چیست؟/ مقصودی‌پور، «جایگاه مد در سیاست، جامعه و جنسیت چیست؟»، وب‌سایت مدرسه هنری ایده.]</ref> و به‌عنوان یکی از ابزارهای بیان هویت تلقی شود.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25-22.]</ref> برخلاف مدلینگ که به فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که با هدف معرفی و تبلیغ پوشاک و سایر محصولات مرتبط با مد با استفاده از جذابیت‌های جنسی زنان انجام می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137-136.]</ref>

مدگرایی زنان در فرهنگ‌های مختلفی [[جامعه سنتی|جوامع سنتی]]، دارای قدمت تاریخی است. در برخی منابع [[آرایش|آرایش چشم]] از حدود ۴۵۰۰ سال قبل از میلاد در [[ایران]] گزارش شده است و زنان ایرانی، در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد از [[رژلب]] (ماتیک)، استخوان حیوانات و سنگ‌های رنگی برای زیباسازی خود استفاده می‌کردند. زنان ایرانی به‌دلیل اعتقاد به [[عدد هفت]] با هفت‌قلم آرایش؛ [[سرمه]]، [[حنا]]، [[خضاب]]، [[سفیداب]]، [[وسمه]]، [[زرک]] و [[خال]] خود را منطبق با مد زمانه آرایش می‌کردند. طبق گزارش برخی محققین؛ علاقه زنان ایرانی به [[لوازم آرایشی]] در گذشته حتی بیش از امروز بوده است.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 225-224.]</ref><ref group="دیدگاه">بهتر نیست که مباحث تاریخی را که در مدگرایی در ایران مطرح کردید در همین‌جا بیاید.</ref> در چین باستان؛ خمیدگی پا به‌مثابه مد تلقی شده و زنان پاهای‌شان را شکسته و آنها را خمیده‌تر می‌ساختند.<ref>[https://www.imna.ir/news/671264/پاشکنی-رسم-دردناک-زنان-چین-باستان-برای-زیبا «پاشکنی، رسم دردناک زنان چین باستان برای زیبایی»، وب‌سایت خبرگزاری ایمنا.]</ref> در روم باستان، زنان به آراستگی ظاهری خود اهمیت داده و موهای‌شان را متناسب با مدهای آن زمان، رنگ می‌کردند.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1347074 مظاهری، «دین و زندگی در امپراتوری روم»، وب‌سایت راسخون.]</ref>

بر اساس برخی مطالعات تاریخی، مدگرایی در گذشته به‌طور مستقیم با [[فرهنگ]] و [[جنسیت]] ارتباط داشته است. در برخی جوامع، نقش‌مایه‌های مورد استفاده در [[خال‌کوبی زنان]] با طرح‌هایی که میان مردان رواج داشته تفاوت داشته است و برخلاف مردان که علاقه‌مند به طراحی نمادهای قدرت بودند؛ طرحی از بوته گل، گنجشک، سرو یا خالی را در بدن خود خال‌کوبی می‌کردند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 226-225.]</ref> در [[دوره مدرن|دورهٔ مدرن]]، با گسترش الگوهای جهانی مد و تضعیف مرزهای سنتی جنسیتی، استفاده از عناصری که پیش‌تر به‌طور سنتی مردانه یا زنانه تلقی می‌شدند، از میان رفته و زنان تشویق به استفاده از [[مد مردانه|مدهای مردانه]] نیز می‌شوند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref>

جورج زیمل با تأکید بر زنانه بودن مد، مدعی است که<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص60.]</ref> زنان نسبت به مردان گرایش بیشتری به مد داشته و بیش از مردان به مد وفادار هستند؛ زیرا مد برای آنها فراتر از احساس خوشایندی، فرصتی برای ارتقای [[منزلت اجتماعی]] شمرده می‌شود.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1594363139-10280-7-3.pdf مؤذن سلطان آبادی و مریجی، «بررسی مناسبات هویت و جنسیت با مصرف در دو رهیافت غربی و اسلامی»، 1395ش، ص61-60.]</ref> بر مبنای نظریه مقایسه اجتماعی، زنان بدن خود را با بدن دیگران به‌ویژه بدن مدل شده توسط رسانه‌ها مقایسه کرده و به استفاده از مد می‌پردازند.<ref>ی[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf عقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص89-88.]</ref> دیدگاه کارکردگرایانه؛ مدگرایی زنان را مصرف تظاهری دانسته و مدها را ماسکی می‌داند که چهره‌ای دروغین از زنان ارائه می‌دهد.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،222.]</ref>

برخی فمینیست‌ها مد را منشأ [[استثمار جنسیتی زنان]] می‌دانند و مد را ابزار [[سرکوب جنسیتی زنان]] از معرفی کرده‌اند.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص60.]</ref> طبق رویکرد جدید فمینیستی، مدگرایی زنانه نشانه قرار گرفتن زنان در چارچوب [[فانتزی‌های جنسی مردسالارانه]] و وسیله‌ای برای اعمال عاملیت مؤثر زن است؛ لذا زنان به جراحی‌های زیبایی‌ای خطرناک و در برخی موارد کشنده روی می‌آورند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش،222.]</ref><ref group="دیدگاه">خیلی مناسب است که دیدگاه بوردیو در این زمینه دیده شود. مخصوصاً کتاب تمایز</ref>

در برخی منابع، [[مدگرایی زنانه]] در چارچوب نظام‌های فرهنگی مختلف بررسی و گونه‌بندی‌هایی از آن ارائه شده است؛ از جمله در متون اسلامی، الگوهای پوشش و مد زنانه در سنجش با هنجارهای [[حجاب]] تبیین شده است.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25-22.]</ref>

برخی زنان متأهل و دارای سطح تحصیلات متوسط، متأثر از گردانندگان مد، اشتیاق به مصرف مد دارند.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref> این گروه، گرایش به دیده شدن و انطباق با جماعت داشته و از پیامدهای ناشی از عدم مقبولیت می‌ترسند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص316.]</ref>

زنانی متأثر از [[فمینیسم]] و دارای سطح تحصیلات بالا، به‌منظور واسازی زنجیرهٔ مدگرایی‌های منفعلانه و مبتنی بر جذابیت‌های جنسی زنان، می‌خواهند با استفاده از لباس‌های ساده و کمتر متعارف،<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص30.]</ref> سبک جدیدی از تظاهر زنانه<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص321.]</ref> و تصویر فعال از زن مدرن خلق کنند.<ref>یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص30.[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf]</ref> آنها به مد به‌مثابه قدرت اجتماعی نگاه کرده و با مدهای روز، مقابله می‌کنند.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص323-321.]</ref>

این مد، تلفیقی از مدل‌های قبلی بوده و گفته شده که پیوند مستقیم با [[لذت‌گرایی]] و رهایی از کسالت روزمرگی، دارد.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص31.]</ref> در این مدل، پیروی زنان از مد جنبه‌ای ثانویه داشته و اولویت آنها دیدن مدهای جدید و گشت‌وگذار در مراکز خرید است.<ref>[https://jwdp.ut.ac.ir/article_60053_0b5f7b4c09949071b40c84403ff9020c.pdf رفیعی و بخارایی، «زنان و گرایش به مد»، 1395ش، ص325-324.]</ref>

برمبنای برخی پژوهش‌ها؛ مصرف مد توسط زنان برخواسته از عوامل مختلفی است از جمله: کسب [[اعتمادبه‌نفس]]، تنوع‌طلبی، برتری‌جویی،<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 215-214.]</ref> جلوه‌گری، [[خودشیفتگی]]، [[چشم‌وهم‌چشمی]]، تقلید،<ref>[https://www.manaviyat.ir/تغییر-سبک-زندگی-و-علل-و-انگیزه‌های-مد/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> متمایز بودن<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> و اعتراض نسبت به وضعیت موجود.<ref>[https://www.manaviyat.ir/تغییر-سبک-زندگی-و-علل-و-انگیزه‌های-مد/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> برخی معتقدند افزایش توجه به مد در میان زنان متأثر از [[سبک زندگی غربی]]<ref>[https://rahyaftt.ir/تحولات-جنسیتی-نوجوانان-پسر-در-حوزه-مد-و/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref> و توجه فزاینده به [[دن زنانه|بدن زنانه]] است؛<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref> عاملی که در بستر سازوکارهایی مانند [[صنعت تبلیغات]] و هنجارهای اجتماعی معاصر بررسی شده است:

در برخی مطالعات، گسترش مدگرایی در جوامع معاصر با تحولات نظام‌های اقتصادی به‌ویژه در میان زنان، مرتبط دانسته شده است.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref> بر پایه گزارش‌های آماری، صنعت مد زنان از بخش‌های مهم و پرگردش مالی اقتصاد جهانی به‌شمار می‌آید.<ref>[https://tabbyeen.ir/fa/news/1316/نظام-سرمایه‌داری-صنعت-مُد-و-زنان-فراواقعی «نظام سرمایه‌داری صنعت مُد و زنان «فراواقعی»، وب‌سایت تبیین.]</ref> همچنین در برخی منابع، سود مدگرایی زنان در جهان سالانه ۶۲۱ میلیارد گزارش شده است؛ از این‌رو طراحی لباس و فشن‌های زنانه جایگاه ویژه‌ای در صنعت بسیاری از کشورهای جهان دارد.<ref>[https://otaghiranonline.ir/news/3052/%D8%BA%D9%88%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B4%D9%86%D8%8C-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%A «غول‌های صنعت فشن، چطور دنیای پوشاک را می‌چرخانند؟»، پایگاه خبری اتاق بازرگانی.]</ref> این صنعت در حوزه پزشکی نیز سودهای کلانی داشته و [[مراکز جراحی زیبایی]] عموماً از واژگان درمانی برای جذب هرچه بیشتر زنان برای انجام [[عمل جراحی]]، استفاده می‌کنند.<ref name=":0">[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 217.]</ref>

در تیپ ایده‌آل رسانه‌ای؛ زیبایی و داشتن جذابیت‌های جنسی به‌عنوان اولویت‌های مدل زنانه بازنمایی می‌شوند<ref>[https://socialstudy.ihcs.ac.ir/article_4938_ec16c57ed363c5ca91a3e5e5b88fe502.pdf عبداللهیان و دیگران، «بازنمایی مردانگی در آگهی‌های تبلیغاتی مجلات خانوادگی»، 1398ش، ص77.]</ref> و زن ایده‌آل رسانه‌ای زنی است که شکل و تیپ ظاهری اولویت اصلی او شمرده می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/160608/fa#downloadbottom مکنون و عطائی آشتیانی، «شکل‌گیری مبانی «نظام الگوی مصرف»، «انتخاب نیاز» و «جنسیت»، 1390ش، ص63.]</ref> در تبلیغات رسانه‌ای، زنان تشویق به پوشش مردانه و با کمرنگ شدن مرزهای جنسیتی، [[زنان مردنما]] نیز الگوی مطلوب معرفی می‌شوند.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص24.]</ref> طبق برخی مطالعات، افزایش توجه به مد در میان زنان به‌عنوان یکی از پیامدهای گسترش این بازنمایی‌ها و مصرف مد به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های هویت جنسیتی زنانه معرفی شده است.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص29.]</ref>

برخی زنان برای جلب مقبولیت‌اجتماعی و اجتناب از برچسب‌های ارتجاعی، خود را ملزم به رعایت استانداردهای مد روز می‌دانند.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص25.]</ref> به‌ویژه در جامعه‌ای که جذابیت‌های اندام زنانه به‌عنوان [[سرمایه اجتماعی]] تلقی می‌شوند؛ زنان ناگزیرند که در استفاده از مدهای روز به رقابت بپردازند.<ref>[https://www.manaviyat.ir/تغییر-سبک-زندگی-و-علل-و-انگیزه‌های-مد/ آقایی، «تغییر سبک زندگی و علل و انگیزه‌های مدگرایی»، وب‌سایت مؤسسه فرهنگی هنری سبک‌زندگی آل یاسین.]</ref> برخی محققان رقابت‌های جدی زنان در فشن و جراحی زیبایی اندام را، عمدتاً ناشی از فشار اجتماعی دانسته‌اند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص47.]</ref>

* کاهش منزلت زنان در سطح جذابیت‌های جنسی.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص137.]</ref>

* رفت‌وآمد غیرهدفمند زنان در مراکز فروش کالاهای لوکس.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>

* بحران خانوادگی ناشی از ناسازگاری مردان با زنان مردنما.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص28.]</ref>

* عدم انطباق هویت برساخته با هویت زنانگی.<ref>[https://journals.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص26.]</ref>

* بدریخت‌انگاری بدن و کاهش عزت نفس.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf کیخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص40.]</ref>

* نارضایتی از خود و ابتلا به افسردگی.<ref>[https://faculty.kashanu.ac.ir/file/download/page/1580729658-.-.pdf یعقوبی، بررسی نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در گرایش دختران به مد وخودآرایی، 8931ش، ص89.]</ref>

* [[اعتیاد به مواد مخدر]] به‌دلیل استفاده از آنها به‌ویژه [[شیشه]] برای لاغری.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20121212084749-9419-25.pdf کارپرور، «زنان و اصلاح الگوی مصرف»، 1390ش، ص143.]</ref>

* جراحی زیبایی و ابتلا به معلولیت‌های جسمی و خطرات جانی.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 209.]</ref>

گروهی از تحلیل‌گران تاریخی بیان کرده‌اند که در گذشته؛ «نحوهٔ بودن» با «نحوهٔ عملکرد» زنان ایرانی تناسب داشته؛ آراستگی آنها متناسب با نقش‌های جنستی‌شان تفسیر می‌شد؛<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 207.]</ref> اما با ورود مدگرایی، استایل‌های زنانه بر وظایف زنانگی اولویت یافته<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1106463/مردانگی-و-کرم-ضدآفتاب-نگاه-یک-جامعه-شناس-ب٠علیخواه، «مردانگی و کرم ضدآفتاب»، وب‌سایت خبری تحلیلی عصر ایران.]</ref> و بدن زنانه به‌عنوان برساخت اجتماعی تبدیل به یک ابژه شد. در چنین فرایندی مدگرایی در ابعاد و سطوح مختلف در میان زنان ایرانی رواج پیدا کرده<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 210-207.]</ref> و نمودهای آن به‌ویژه در حوزه پزشکی مورد توجه رسانه‌ها و منابع مختلف قرار گرفته است؛ به‌عنوان نمونه امروزه با قطع نظر از مدل‌های متنوع لباس‌های زنانه، ایران در جراحی زیبایی بینی مقام اول را در دنیا داشته و ۸۰٪ از زنان ایرانی به انجام عمل زیبایی بینی تمایل دارند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22919_0a80ef0952bc6aacefb3db44ab8d55b0.pdf نقدی و دیگران، «تحلیل جامعه‌شناختی بازتعریف هویت اجتماعی زنان در پرتو تمایلات مصرف‌گرایانه مورد مطالعه: زنان متولد دهه‌های50، 60 و 70 شهر اصفهان»، 1397ش، ص185.]</ref> حدود یک‌میلیون جراحی پلاستیک در سال در کشور انجام می‌شود که بیشترین متقاضی آنها زنان و دختران جوان هستند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 210.]</ref> در برخی از وب‌سایت‌های ایرانی از ۸۰ مدل ناخن زنانه ترند پاییز ۱۴۰۴ش و ۵۰ مدل طرح ناخن کروم متناسب با [[لباس زنانه|لباس‌های زنانه]] تبلیغ می‌شود.<ref>«50 [https://www.shixon.com/blog/articles/2934/50-مدل-طرح-ناخن-کروم-جدید-مدل-ناخن-کروم-1404 مدل طرح ناخن کروم جدید» وب‌سایت فروشگاه شیکسون.]</ref> در ایران سالیانه حداقل ۱۶میلیارد تومان صرف جراحی‌های زیبایی می‌شود و سالیانه ۵۲ زن براثر انجام عمل لیپوساکشن جان خود را از دست می‌دهند.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 209.]</ref> برخی زنان برای لاغری اندام به مصرف مواد مخدر به‌ویژه شیشه پرداخته و در نتیجه معتاد شده‌اند.<ref>ک[https://ensani.ir/file/download/article/1668489592-10344-46-3.pdf یخسروانی و دیگران، «رابطه بین گرایش به جراحی زیبایی با نگرش به مد و تصویر بدنی منفی زنان متقاضی جراحی زیبایی با تکیه بر نوع جراحی: نقش میانجیگری تنظیم شناختی هیجان»، 1401ش، ص40.]</ref>

در منابع اسلامی، به مفاهیمی مانند پرهیز از اسراف<ref>سوره سباء، آیه 34.</ref> و رعایت حدود رفتاری و پوششی در تعاملات اجتماعی اشاره شده است.<ref>سوره احزاب، آیه 33.</ref> در این چارچوب، بدن انسان به‌عنوان آفریده الهی مورد توجه قرار می‌گیرد و برای زنان و مردان نقش‌ها و کارکردهای متفاوتی در نظر گرفته شده است. بر پایهٔ برخی تفاسیر دینی، شیوه‌های پوشش و آراستگی توصیه‌شده<ref group="دیدگاه">نباید مدگرایی با شیوه پوشش و آراستگی همسان انگاری شود.</ref> برای زنان با این نقش‌ها و کارکردها مرتبط دانسته شده و مدگرایی در صورتی پذیرفته می‌شود که با نقش مردان و زنان هم‌خوانی داشته باشد.<ref>[https://journal.alzahra.ac.ir/article_4238_fa8c61679daf6f1841cc9c710bccff49.pdf گنجی و دیگران، «تبارشناسی اجتماعی دست‌کاری بدن در زنان ایرانی»، 1398ش، 207.]</ref> همچنین در [[فقه اسلامی|فقه]] و [[اخلاقی اسلامی]]، نسبت به برخی الگوهای مد و سبک پوشش که با معیارهای معرفی شده در تعالیم اسلام سازگار نیستند، دیدگاه‌های انتقادی مطرح شده است.<ref>[https://jpf.dte.ir/article_76988_e1454f32cfee3ea1576a58f069cbc1ac.pdf موسوی، «مدگرایی زنان در مردانه‌پوشی»، 1403ش، ص21.]؛ [https://eheyat.com/مدگرایی-و-شناخت-باید-و-نباید-های-شرعی-در/ «مدگرایی و شناخت باید و نبایدهای شرعی در زمینه ی مدگرایی»، پایگاه اطلاع‌رسانی هیئت رزمندگان اسلام.]</ref> تعدادی از کارشناسان به‌منظور تقویت آثار مثبت مدگرایی معتدل و جلوگیری از پیامدهای مدگرایی افراطی، تأکید بر تصحیح الگوی مدگرایی زنانه در ایران داشته و معتقد به سیاست‌گذاری‌ها، نظارت و تقویت [[فرهنگ عمومی]] در حوزه صنعت مد زنانه، متناسب با منزلت زنانگی در [[فرهنگ ایرانی اسلامی]] هستند.<ref>[https://rahyaftt.ir/تحولات-جنسیتی-نوجوانان-پسر-در-حوزه-مد-و/ «تحولات جنسیتی نوجوانان پسر در حوزه مد و لباس»، وب‌سایت اندیشکده رهیافت.]</ref>