قمپز در کردن: تفاوت میان نسخه‌ها

در [[لغت‌نامه دهخدا|لغت‌نامهٔ دهخدا]]، قُمپُز به معنای دعوای بی‌دلیل، فخر و مباهات بی‌مورد و بالیدن نابه‌جا آمده است و قمپز درکردن نیز به دعاوی دروغین اشاره دارد.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/قمپز?q=قمپُز%20در%20کردن دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه قمپز.]</ref> در [[فرهنگ معین]] غُنپز یا غُمپز به معنی لاف و گزاف، ادعا و فخر فروشی تعریف شده است.<ref>[https://vajehyab.com/moein/قمپز?q=قمپز معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه قمپز.]</ref> در [[فرهنگ فارسی عمید]] نیز قمپز در کردن به معنای لاف‌زدن و خودستایی عامیانه معرفی شده است.<ref>[https://vajehyab.com/amid/قمپز?q=قمپز%20معین عمید، فرهنگ فارسی عمید، ذیل واژه قمپز.]</ref> در [[زبان انگلیسی]] قمپز در کردن با دو عبارت to bluff یا swagger شناخته می‌شود.<ref>[https://fastdic.com/word/قمپزدرکردن «قمپز در کردن به انگلیسی»، وب‌سایت فست دیکشنری.]</ref> اصطلاح [[بلوف‌زدن]] نیز در فرهنگ عامیانه ایرانیان به‌معنای لاف‌زدن و ادعای بی‌پایه و اساس است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/بلف?q=بلف دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه بلف.]</ref>

ریشهٔ تاریخی اصطلاح قمپز در کردن به نوعی [[توپ جنگی]] به نام «قمپز» بازمی‌گردد؛ عثمانی‌ها در نبردهای تاریخی با [[ایران]]، به‌ویژه در قرن‌های ۱۶ و ۱۷م از این توپ جنگی استفاده می‌کردند. این توپ جنگی فقط با باروت و پارچه‌های فشرده پر می‌شد و فاقد گلولهٔ واقعی بود و تنها صدایی مهیب برای به وحشت انداختن سربازان و چهارپایان دشمن تولید می‌کرد، بدون آن‌که تخریبی در پی داشته باشد.<ref>[https://www.poempersian.ir/قمپز-در-کردن/ پیرانی و پیری، «قمپز در کردن»، وب‌سایت ادبستان شعر پارسی.]</ref> بی‌خطر بودن این توپ جنگی به‌تدریج موجب شد که در فرهنگ عامیانه ایرانیان، برای تمسخر لاف‌زنی و ادعاهای بزرگ اما پوچ و بی‌اثر، از عبارت قمپز درکردن، استفاده شود.<ref>[https://www.tebyan.net/news/254709/قمپز-در-کردن-یعنی-چه «قُمپُز در کردن یعنی چه؟»، وب‌سایت تبیان.]</ref>