ابرابزار
بازسازی متن
خط ۱: خط ۱:
{{درشت|'''توبه گرگ مرگه'''}}؛ ضرب‌المثلی برای اشاره به فردی که با توبه‌های مکرر، باز به کار ناپسند خود می‌پردازد.
{{درشت|'''توبه گرگ مرگه'''}}؛ ضرب‌المثلی برای اشاره به فردی که با توبه‌های مکرر، باز به کار ناپسند خود می‌پردازد.


[[ضرب‌المثل]] «توبه گرگ مرگه» جمله‌ای کنایه‌آمیز است و در مورد افرادی کاربرد دارد که به‌طور ذاتی تمایل به انجام کارهای بد دارند و تغییر رفتار آنها بسیار دشوار یا غیرممکن است. این مَثل از رفتار گرگ الهام گرفته شده که به‌عنوان حیوانی درنده و وحشی شناخته می‌شود. گرگ حتی اگر توبه کند و قول دهد که دیگر کار بدی انجام نمی‌دهد، باز هم ذات درنده‌گری او تغییر نمی‌کند و در اولین فرصت به رفتار قبلی خود بازمی‌گردد.
[[ضرب‌المثل]] «توبه گرگ مرگه» به‌صورت کنایه‌آمیز در مورد افرادی کاربرد دارد که به‌طور ذاتی تمایل به انجام کارهای بد دارند و تغییر رفتار آنها بسیار دشوار یا غیرممکن است. این مَثل از رفتار [[گرگ]] الهام گرفته شده که حیوانی وحشی و درنده شناخته می‌شود. گرگ حتی اگر [[توبه]] کند و قول دهد که دیگر، حیوانی را نمی‌درد، باز هم ذات درنده‌گری او تغییر نمی‌کند و در اولین فرصت به رفتار قبلی خود بازمی‌گردد.


== مفهوم توبه ==
== توبه ==
از مفاهیم اصلی در ضرب‌المثل «توبهٔ گرگ مرگه» کلمهٔ [[توبه]] است که در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی مفهومی عمیق و معنوی دارد. توبه به‌معنای بازگشت از گناه و اشتباه به‌سوی خداوند و اصلاح رفتار است. توبه در هر فرد، یک فرایند درونی است که شامل پشیمانی، تصمیم به ترک گناه و جبران گذشته می‌شود.<ref>[https://www.beytoote.com/religious/sundries/repentance1-blessing.html «توبه و پذیرش آن از سوی خداوند»،  وب‌سایت بیتوته.]</ref>
توبه از مفاهیم اصلی در این ضرب‌المثل است که در [[فرهنگ اسلامی]] و [[ادبیات فارسی]]، مفهومی عمیق و معنوی دارد. [[توبه]] به‌معنای بازگشت از [[گناه]] و اشتباه، یک فرایند درونی است که شامل پشیمانی، تصمیم به ترک گناه و جبران گذشته می‌شود.<ref>[https://www.beytoote.com/religious/sundries/repentance1-blessing.html «توبه و پذیرش آن از سوی خداوند»،  وب‌سایت بیتوته.]</ref> توبه، زمانی ارزشمند است که واقعی باشد؛ [[امام علی]] برای توبهٔ واقعی، شرایطی معرفی کرده است، ازجمله: پشیمانی قلبی، استغفار زبانی، ترک گناه، تصمیم جدی برای برنگشتن به گناه و سرانجام جبران گناهان از طریق ادای [[حق‌الناس]] و حق‌الله.<ref>[https://lib.eshia.ir/71815/1/551 جمعی از نویسندگان، دانشنامه امام باقر، بی‌تا، ج1، ص551.]</ref> در [[قرآن]] از توبهٔ نصوح سخن گفته شده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_8_سوره_تحریم سوره تحریم، آیه 8.]</ref> [[توبه نصوح|توبهٔ نصوح]] به‌معنی توبه‌ای خالص است که انسان را برای همیشه از معصیت دور می‌کند و بازگشت به گناه در آن وجود ندارد.<ref>[http://www.porsemanequran.com/content/توبه-نصوح-0 «مقصود از توبه نصوح در قرآن چیست و چه نوع توبه‌ای است؟»،  وب‌سایت پرسمان قرآن.]</ref>
 
توبه، زمانی ارزشمند است که واقعی باشد؛ [[امام علی]] توبهٔ واقعی را دارای شرایط زیر معرفی کرده است: پشیمانی قلبی، استغفار زبانی، ترک گناه، تصمیم جدی برای برنگشتن به گناه و سرانجام جبران گناهان از طریق ادای [[حق‌الناس]] و حق‌الله.<ref>[https://lib.eshia.ir/71815/1/551 جمعی از نویسندگان، دانشنامه امام باقر، بی‌تا، ج1، ص551.]</ref>
 
در قرآن از توبهٔ نصوح سخن گفته شده است.<ref>[https://wiki.ahlolbait.com/آیه_8_سوره_تحریم سوره تحریم، آیه 8.]</ref> توبهٔ نصوح به‌معنی توبه‌ای خالص است که انسان را برای همیشه از معصیت دور می‌کند و بازگشت به گناه در آن وجود ندارد.<ref>[http://www.porsemanequran.com/content/توبه-نصوح-0 «مقصود از توبه نصوح در قرآن چیست و چه نوع توبه‌ای است؟»،  وب‌سایت پرسمان قرآن.]</ref>


== ریشهٔ ضرب‌المثل توبه گرگ مرگه ==
== ریشهٔ ضرب‌المثل توبه گرگ مرگه ==
ضرب‌المثل «توبه گرگ مرگه» بخشی از [[ادبیات شفاهی]] ایران است که از طریق نقل‌قول‌های سینه‌به‌سینه و تجربه‌های جمعی مردم شکل گرفته است. در گذشته‌های دور، مردم از طریق مشاهدهٔ رفتار حیوانات و تطبیق آن با رفتار انسان‌ها، چنین ضرب‌المثل‌هایی را خلق می‌کردند. در همین راستا داستان معروفی دربارهٔ ضرب‌المثل «توبهٔ گرگ مرگه» وجود دارد.
ضرب‌المثل «توبه گرگ مرگه» بخشی از [[ادبیات شفاهی]] است که سینه‌به‌سینه، تجربه‌های جمعی ایرانیان را واگویه می‌کند. مردم از طریق مشاهدهٔ رفتار حیوانات و تطبیق آن با رفتار انسان‌ها، داستانی را ساخته و پرداخته‌اند تا ضرب‌المثل «توبهٔ گرگ مرگه» تبیین شود:
 
گرگ پیری در جنگلی زندگی می‌کرد که در دوران زندگی خود حیوانات زیادی را شکار کرده و خورده بود و گاهی نیز بدون دلیل و از روی خوی درندهٔ خود به برخی حیوانات آسیب رسانده بود.
 
گرگ روزی تصمیم گرفت که دیگر کاری به کار حیوانات [[جنگل]] نداشته باشد، به این منظور تصمیم گرفت به منطقه‌ای دور برود و توبه کند تا بقیه از دست او در آسایش باشند و بین همگان محبوب شود. گرگ در راه رسیدن به آن منطقه گرسنه شد و اطراف خود را نگاه کرد. در مَرغزار اسبی را دید که در حال چَرا است. پیش او رفت و به اسب قصد خود را گفت و از او خواست که در این راه با او همکاری کند و اجازه دهد که گرگ او را بخورد و به بقیهٔ حیوانات آسیبی نرسد.
 
اسب که بسیار ترسیده بود، به فکر چاره‌ای برای نجات جان خود افتاد و به گرگ آمادگی خود برای این کار خیر را اعلام کرد. فقط از گرگ خواست تا قبل از خوردن او یک خواسته‌اش را برآورده کند. اسب از گرگ خواست که زخم‌های پای او را ببیند؛ زیرا اسب سال‌ها پیش نزد نعلبندی رفته بود و نعلبند به اشتباه میخ نعل را به گوشت پایش زده و سبب شده بود تا او سال‌ها زجر بکشد.


اسب از گرگ خواست تا او را قبل از مرگ درمان کند. گرگ نیز قبول کرد و هنگامی که خواست کف پای اسب را نگاه کند، اسب از فرصت استفاده کرد و با سم‌های خود چنان به سر گرگ کوبید که مغز سرش بیرون ریخت. سپس اسب از خوشحالی در حالی که می‌رقصید به گرگ که در حال جان دادن بود می‌گفت: «توبه گرگ مرگ است».<ref>[https://www.beytoote.com/fun/proverb/repentance-proverbial2-death.html «ضرب‌المثل توبه گرگ مرگ است»،  وب‌سایت بیتوته.]</ref>
گرگ پیری در [[جنگل]] زندگی می‌کرد که در دوران زندگی خود حیوانات زیادی را شکار کرده بود و گاهی بدون دلیل و فقط از روی درنده‌خویی به حیوانات آسیب می‌رساند. گرگ روزی تصمیم گرفت به منطقه‌ای دور برود و توبه کند تا بقیه از دست او در آسایش باشند و نزد همگان محبوب شود. گرگ در راه رسیدن به آن منطقه گرسنه شد و به جستجوی خوراک پرداخت. در [[مَرغزار]] اسبی را دید که در حال چَرا است. پیش او رفت و تصمیم خود را با [[اسب]] در میان گذاشت و از او خواست که اجازه دهد گرگ او را بخورد تا به بقیهٔ حیوانات آسیبی نرسد. اسب که بسیار ترسیده بود، به فکر چاره‌ای برای نجات جان خود افتاد. اسب، آمادگی خود را برای پذیرش این کار خیر اعلام کرد، اما به شرط آن‌که گرگ نیز یک خواسته‌ او را برآورده کند. اسب از گرگ خواست که زخم‌های پای او را ببیند و قبل از مرگ اسب، آن را درمان کند؛ زیرا سال‌ها پیش، نعلبندی به اشتباه، میخ نعل را به گوشت پایش زده و سبب آزار او شده بود. گرگ قبول کرد و هنگامی که پشت پای اسب قرار گرفت، اسب از فرصت استفاده کرد و با سم‌های خود چنان به سر گرگ کوبید که مغز سرش بیرون ریخت. اسب با خوشحالی از نجات جان خود، به گرگ که در حال جان‌دادن بود، گفت: «توبه گرگ مرگ است».<ref>[https://www.beytoote.com/fun/proverb/repentance-proverbial2-death.html «ضرب‌المثل توبه گرگ مرگ است»،  وب‌سایت بیتوته.]</ref>


== کاربرد ضرب‌المثل توبه گرگ مرگه ==
== کاربرد ضرب‌المثل توبه گرگ مرگه ==
خط ۵۱: خط ۴۱:
'''دورهٔ توافق هسته‌ای (برجام)''': آمریکا به‌رغم امضای توافق، بعداً از آن خارج شد و تحریم‌ها را بازگرداند و این نشان‌دهندهٔ این بود که آمریکا به وعده‌های خود پایبند نیست. با این وجود گاهی آمریکا ادعا می‌کرد که قصد بهبود روابط با ایران را دارد یا می‌خواهد به برجام بازگردد، اما در عمل، تغییرات اساسی در سیاست‌های آن کشور مشاهده نمی‌شد. همچنین آمریکا همواره از گروه‌ها و کشورهایی که مخالف ایران هستند، حمایت کرده است. این موضوع سبب شده تا ایران به وعده‌های آمریکا اعتماد نکند و بسیار هوشیارانه و محتاطانه با آمریکا برخورد کند؛ زیرا آمریکا در عمل، خود را به اثبات نرسانده است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/226509/نه-رفتار-غیرسازنده-آمریکا-را-می‌پذیریم-و-نه-کشور-را-معطل-وعده‌های-توخالی-سابقه‌دار-خواهیم-کرد امیرعبداللهیان، «نه رفتار غیرسازنده آمریکا را می‌پذیریم و نه کشور را معطل وعده‌های توخالی سابقه‌دار خواهیم کرد»،  وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>
'''دورهٔ توافق هسته‌ای (برجام)''': آمریکا به‌رغم امضای توافق، بعداً از آن خارج شد و تحریم‌ها را بازگرداند و این نشان‌دهندهٔ این بود که آمریکا به وعده‌های خود پایبند نیست. با این وجود گاهی آمریکا ادعا می‌کرد که قصد بهبود روابط با ایران را دارد یا می‌خواهد به برجام بازگردد، اما در عمل، تغییرات اساسی در سیاست‌های آن کشور مشاهده نمی‌شد. همچنین آمریکا همواره از گروه‌ها و کشورهایی که مخالف ایران هستند، حمایت کرده است. این موضوع سبب شده تا ایران به وعده‌های آمریکا اعتماد نکند و بسیار هوشیارانه و محتاطانه با آمریکا برخورد کند؛ زیرا آمریکا در عمل، خود را به اثبات نرسانده است.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/226509/نه-رفتار-غیرسازنده-آمریکا-را-می‌پذیریم-و-نه-کشور-را-معطل-وعده‌های-توخالی-سابقه‌دار-خواهیم-کرد امیرعبداللهیان، «نه رفتار غیرسازنده آمریکا را می‌پذیریم و نه کشور را معطل وعده‌های توخالی سابقه‌دار خواهیم کرد»،  وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>


=ضرب‌المثل در دیگر زبان‌ها==
=ضرب‌المثل در دیگر زبان‌ها=
در زبان انگلیسی مفهوم این ضرب‌المثل در این جمله نمود پیدا می‌کند:<ref>[https://chimigan.com/9094/Mend «به انگلیسی چی میگن، اگه بخوان بگن...» ، وب‌سایت مرجع زبان ایران.]</ref>
در زبان انگلیسی مفهوم این ضرب‌المثل در این جمله نمود پیدا می‌کند:<ref>[https://chimigan.com/9094/Mend «به انگلیسی چی میگن، اگه بخوان بگن...» ، وب‌سایت مرجع زبان ایران.]</ref>