بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
=== قبل از اسلام === | === قبل از اسلام === | ||
بر اساس مدارک باستانشناختی، سابقهٔ زندگی انسان در بیتالمقدس به دورهٔ اول از دوران چهارم زمینشناسی بازمیگردد و این شهر همواره سکونتگاه مردمان عربتار بوده است نه یهودی. برای مثال در حدود ۳۰۰۰ قبل از میلاد، عربها در این شهر ساکن شدند و آن را بهصورتِ دژی مستحکم ساختند. برخی از محققان نوشتهاند که اهالی بیتالمقدس در اواخر عصر مفرغ بهعنوان دولتشهری کنعانی به حیات خود ادامه میدادند و با عبرانیان مهاجم در ستیز بودند؛ اما تا عصر داوود پیامبر در دست یبوسیان، از کنعانیان باقی ماند. بعد از آنکه این شهر توسط سلیمان پیامبر فتح شد، توسعهٔ زیاد و نیز موقعیت و اهمیتی خاص پیدا کرد و از آن پس، مرکز تحولات دینی و اجتماعی شد؛ چنانکه چندبار میان خاندان داوود و شاهان یهود و فرمانروایان آشوری دستبهدست شد. در ۵۳۹ قبل از میلاد [[کورش | بر اساس مدارک باستانشناختی، سابقهٔ زندگی انسان در بیتالمقدس به دورهٔ اول از دوران چهارم زمینشناسی بازمیگردد و این شهر همواره سکونتگاه مردمان عربتار بوده است نه یهودی. برای مثال در حدود ۳۰۰۰ قبل از میلاد، عربها در این شهر ساکن شدند و آن را بهصورتِ دژی مستحکم ساختند. برخی از محققان نوشتهاند که اهالی بیتالمقدس در اواخر عصر مفرغ بهعنوان دولتشهری کنعانی به حیات خود ادامه میدادند و با عبرانیان مهاجم در ستیز بودند؛ اما تا عصر [[داوود پیامبر]] در دست یبوسیان، از کنعانیان باقی ماند. بعد از آنکه این شهر توسط سلیمان پیامبر فتح شد، توسعهٔ زیاد و نیز موقعیت و اهمیتی خاص پیدا کرد و از آن پس، مرکز تحولات دینی و اجتماعی شد؛ چنانکه چندبار میان خاندان داوود و شاهان یهود و فرمانروایان آشوری دستبهدست شد. در ۵۳۹ قبل از میلاد [[کورش]]، شاه ایران بابل را فتح کرد و یهودیان را از اسارت رهانید و اجازه داد که بیتالمقدس و معابد آن را بازسازی کنند. هنگام سقوط [[هخامنشیان]]، شهر به تصرف [[اسکندر مقدونی]] درآمد. پس از مرگ او مصریان و بعد از آن [[سلوکیان]] بر آن مسلط شدند. در ۶۳ قبل از میلاد رومیان و در ۴۰ قبل از میلاد پارتیان ایرانی بیتالمقدس را گرفتند. بعد از تولد [[حضرت مسیح]] در آنجا، بیتالمقدس از نظر دفاعی استحکام یافت و توسعه پیدا کرد، اما ایجاد بناهای جدید باعث شد که آثار پیشین، مانند معبد سلیمان، از میان برود. بیتالمقدس در ۳۱۲م به تصرف امپراتور مسیحی روم درآمد و در این دوره کلیساها و بناهای دینی مسیحی گسترش پیدا کرد و گروههای مسیحی به این شهر کوچیده و اقامت گزیدند. پس از تجزیهٔ امپراتوری روم، [[فلسطین]] در قلمرو دولت بیزانس قرار گرفت و مدتی بعد، در پی شکستِ رومیان از [[ساسانیان]]، بیتالمقدس به متصرفات ایران افزوده شد؛ ولی در تحولات نظامی و سیاسیِ بعدی، شهر دوباره، تا فتحِ آن به دست مسلمانان، به دست بیزانسیان افتاد.<ref>[https://lib.eshia.ir/12293/5/345/اورشلیمر سجادی، صادق و دیگران، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، 1399ش، ج5، ص245.]</ref> | ||
به گواهی تاریخ، شهر کوهستانی اورشلیم، از ابتدا تا روزگار داود نبی در اختیار یبوسیان (کنعانیان) بود. بعد از فتح اورشلیم توسط داود در سدۀ یازده قبل از میلاد، «تابوت عهد» به اینجا منتقل شد.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B4%D9%84%DB%8C%D9%85-Jerusalem__a-42983.aspx شیرخدایی، «اورشلیم»، وبسایت پژوهه.]</ref> بنابر روایت تورات بعد از سلیمان، بیستوهفت تن از فرزندان او به حکومت رسیدند چنانکه چندبار میان خاندان داود و شاهان یهود و فرمانروای آشوری دستبهدست شد. در سال ۵۹۷ قبل از میلاد و در زمان پادشاهی آخرین فرد از خاندان سلیمان، «بختالنصر» فرمانروای کلدانی بابل، اورشلیم را ویران کرد و بعدها توسط کورش کبیر یهودیان آزاد و به اورشلیم برای ساخت دوبارۀ معبد سلیمان بازگردانده شدند. بار دیگر اورشلیم در سال ۷۰ قبل از میلاد توسط رومیان ویران شد. <ref>آزاد، کوروش کبیر (ذوالقرنین)، ۱۳۸۶ش، ص۷۳.</ref> سه سال بعد از فتح شام توسط سپاه اسلام، سربازان مسلمان به دروازههای اورشلیم رسیدند و در زمان خلافت عمر، این شهر تحت تسلط مسلمانان درآمد و نام این شهر از «ایلیا» به بیتالمقدس تغییر پیدا کرد. از ۱۰۹۵م غربیها جنگهای صلیبی را در این شهر آغاز کردند<ref>نوذری، مسیحیت از آغاز تا عصر روشنگری، بیتا، ص35؛ اسعدی، بیتالمقدس، ۱۳۶۷ش، ص63.</ref> که دو قرن به طول انجامید و این شهر توسط مسیحیان افراطی اروپایی اشغال شد، اما با پایداری [[مسلمان|مسلمانان]] و شجاعت صلاحالدین ایوبی دوباره فتح شد.<ref>ابنکثیر، البدایه و النهایه، بیروت، مکتبه المعارف، 1986م، ج۸، ص۲۸۰.</ref> با قدرتیافتن ترکان عثمانی در سدۀ ۱۰ق تحول بزرگی در خاورمیانه و بهویژه بیتالمقدس پدیدار شد که تا چهار سده ادامه یافت. این عصر دورۀ آبادانی و بازسازی اورشلیم دانسته شده است. بنابر روایت تاریخنگاران این شهر در سیر تاریخی خود 32 بار توسط اقوام مختلف تصرف و مهندم شده، اما هربار از نو ساخته شده است.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B4%D9%84%DB%8C%D9%85-Jerusalem__a-42983.aspx شیرخدایی، «اورشلیم»، وبسایت پژوهه.]</ref> به نظر پژوشگران اوج توسعه و پیشرفت اورشلیم از نظر ساختوساز مراکز مهم دینی، آموزشی و درمانی و برقراری صلح و آرامش میان گروههای مختلف قومی و مذهبی، در عصر اسلامی بوده است.<ref>تاجیک، «جغرافیای سیاسی سرزمین بیتالمقدس»، 1379ش، ص108-109.</ref> | به گواهی تاریخ، شهر کوهستانی اورشلیم، از ابتدا تا روزگار داود نبی در اختیار یبوسیان (کنعانیان) بود. بعد از فتح اورشلیم توسط داود در سدۀ یازده قبل از میلاد، «تابوت عهد» به اینجا منتقل شد.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B4%D9%84%DB%8C%D9%85-Jerusalem__a-42983.aspx شیرخدایی، «اورشلیم»، وبسایت پژوهه.]</ref> بنابر روایت تورات بعد از سلیمان، بیستوهفت تن از فرزندان او به حکومت رسیدند چنانکه چندبار میان خاندان داود و شاهان یهود و فرمانروای آشوری دستبهدست شد. در سال ۵۹۷ قبل از میلاد و در زمان پادشاهی آخرین فرد از خاندان سلیمان، «بختالنصر» فرمانروای کلدانی بابل، اورشلیم را ویران کرد و بعدها توسط کورش کبیر یهودیان آزاد و به اورشلیم برای ساخت دوبارۀ معبد سلیمان بازگردانده شدند. بار دیگر اورشلیم در سال ۷۰ قبل از میلاد توسط رومیان ویران شد. <ref>آزاد، کوروش کبیر (ذوالقرنین)، ۱۳۸۶ش، ص۷۳.</ref> سه سال بعد از فتح شام توسط سپاه اسلام، سربازان مسلمان به دروازههای اورشلیم رسیدند و در زمان خلافت عمر، این شهر تحت تسلط مسلمانان درآمد و نام این شهر از «ایلیا» به بیتالمقدس تغییر پیدا کرد. از ۱۰۹۵م غربیها جنگهای صلیبی را در این شهر آغاز کردند<ref>نوذری، مسیحیت از آغاز تا عصر روشنگری، بیتا، ص35؛ اسعدی، بیتالمقدس، ۱۳۶۷ش، ص63.</ref> که دو قرن به طول انجامید و این شهر توسط مسیحیان افراطی اروپایی اشغال شد، اما با پایداری [[مسلمان|مسلمانان]] و شجاعت صلاحالدین ایوبی دوباره فتح شد.<ref>ابنکثیر، البدایه و النهایه، بیروت، مکتبه المعارف، 1986م، ج۸، ص۲۸۰.</ref> با قدرتیافتن ترکان عثمانی در سدۀ ۱۰ق تحول بزرگی در خاورمیانه و بهویژه بیتالمقدس پدیدار شد که تا چهار سده ادامه یافت. این عصر دورۀ آبادانی و بازسازی اورشلیم دانسته شده است. بنابر روایت تاریخنگاران این شهر در سیر تاریخی خود 32 بار توسط اقوام مختلف تصرف و مهندم شده، اما هربار از نو ساخته شده است.<ref>[http://pajoohe.ir/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B4%D9%84%DB%8C%D9%85-Jerusalem__a-42983.aspx شیرخدایی، «اورشلیم»، وبسایت پژوهه.]</ref> به نظر پژوشگران اوج توسعه و پیشرفت اورشلیم از نظر ساختوساز مراکز مهم دینی، آموزشی و درمانی و برقراری صلح و آرامش میان گروههای مختلف قومی و مذهبی، در عصر اسلامی بوده است.<ref>تاجیک، «جغرافیای سیاسی سرزمین بیتالمقدس»، 1379ش، ص108-109.</ref> | ||
