| خط ۴۷: | خط ۴۷: | ||
== خانهداری در عصر نوین == | == خانهداری در عصر نوین == | ||
در گذشته، زنان علاه بر کار خانه، در فعالیتهایی مانند کشاورزی و دامپروری نیز حضور داشتند اما نقش اصلی آنان در چارچوب خانهداری، همسری و مادری تعریف میشد.<ref>[https://pubs.jz.ac.ir/article_86175.html غمامی و علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، ۱۳۹۷ش، ص۳۰.]</ref> انقلاب صنعتی با تفکیک محل کار از خانه، دورهای جدید را رقم زد که به تدریج به خروج زنان از خانه و اشتغال در عرصه عمومی انجامید.<ref>لگیت، زنان در روزگارشان: تاریخ فمینیسم در غرب، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲-۲۰۹.</ref> جنبشهای فمینیستی نیز با شعار برابریخواهی، این روند را شتاب بخشیدند. با این حال، اشتغال بیرون از خانه به معنای کاهش مسئولیتهای سنتی زنان نبود و پدیده «بار دوگانه» یا تعارض بین نقش شغلی و خانوادگی را ایجاد کرد.<ref>آبوت و والاس، جامعهشناسی زنان، 1393ش، ص288.</ref> این تجربه دشوار، همراه با بازاندیشی درباره اولویتهای زندگی، در برخی جوامع به تمایلی برای بازگشت به کانون خانواده انجامید. در واکنش، برخی کشورها با رسمیت بخشیدن به خانهداری بهعنوان یک شغل، حمایتهایی مانند برخورداری از خدمات بیمه درمانی و تأمین اجتماعی، دریافت حقوق از دولت برای دوران مراقبت از کودکان خردسال خود، سهیم بودن در حق بیمه بازنشستگی همسران خود، بستههای حمایتی کالایی و نیز اجرای ایده کارـ خانواده در برخی کشورهای صنعتی مانند کار پارهوقت و تسهیلات دیگر را برای زنان خانهدار یا شاغل فراهم کردند.<ref>[https://www.jwss.ir/article_135057.html حسینی اکبرنژاد، «ارزشگذاری کار خانگی زنان در اسلام و رویه نهادهای بینالمللی»، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۶-۱۵۷.]</ref> | در گذشته، زنان علاه بر کار خانه، در فعالیتهایی مانند کشاورزی و دامپروری نیز حضور داشتند اما نقش اصلی آنان در چارچوب خانهداری، همسری و مادری تعریف میشد.<ref>[https://pubs.jz.ac.ir/article_86175.html غمامی و علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، ۱۳۹۷ش، ص۳۰.]</ref> انقلاب صنعتی با تفکیک محل کار از خانه، دورهای جدید را رقم زد که به تدریج به خروج زنان از خانه و اشتغال در عرصه عمومی انجامید.<ref>لگیت، زنان در روزگارشان: تاریخ فمینیسم در غرب، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲-۲۰۹.</ref> جنبشهای فمینیستی نیز با شعار برابریخواهی، این روند را شتاب بخشیدند. با این حال، اشتغال بیرون از خانه به معنای کاهش مسئولیتهای سنتی زنان نبود و پدیده «بار دوگانه» یا تعارض بین نقش شغلی و خانوادگی را ایجاد کرد.<ref>آبوت و والاس، جامعهشناسی زنان، 1393ش، ص288.</ref> این تجربه دشوار، همراه با بازاندیشی درباره اولویتهای زندگی، در برخی جوامع به تمایلی برای بازگشت به کانون خانواده انجامید. در واکنش، برخی کشورها با رسمیت بخشیدن به خانهداری بهعنوان یک شغل، حمایتهایی مانند برخورداری از خدمات بیمه درمانی و تأمین اجتماعی، دریافت حقوق از دولت برای دوران مراقبت از کودکان خردسال خود، سهیم بودن در حق بیمه بازنشستگی همسران خود، بستههای حمایتی کالایی و نیز اجرای ایده کارـ خانواده در برخی کشورهای صنعتی مانند کار پارهوقت و تسهیلات دیگر را برای زنان خانهدار یا شاغل فراهم کردند.<ref>[https://www.jwss.ir/article_135057.html حسینی اکبرنژاد، «ارزشگذاری کار خانگی زنان در اسلام و رویه نهادهای بینالمللی»، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۶-۱۵۷.]</ref> | ||
== خانهداری در سبک زندگی اسلامی-ایرانی == | |||
در اسلام، خانهداری نه یک تکلیف الزامی جنسیتی، بلکه یک وظیفهای انتخابی و دارای ارزش افزوده است که نقش مادری و همسری را در بر میگیرد. این نگاه، با به رسمیت شناختن حق مالی زن یا اجرتالمثل در قبال کار خانگی، درصدد است تا از یک سو، ارزش اقتصادی این فعالیت را تصدیق کند و از سوی دیگر، با تأکید بر مشترک بودن مدیریت امور خانه، الگویی مبتنی بر مشارکت و تقسیم کار بین مرد و زن ارائه کند.<ref>احمدیه، «حق اجرتالمثل و نحله در یک بررسی حقوقی»، 1383ش، ص۳۰۲-۳۰۱.</ref> این چارچوب نظری، در بستر سبک زندگی اسلامی-ایرانی، کارکردی اجتماعی و فرافردی مییابد. خانه در این دیدگاه، کارکردی فراتر از یک واحد مسکونی دارد و کانون اصلی جامعهپذیری، انتقال فرهنگ و تربیت نسل است. مدیریت مؤثر این نهاد، مستقیماً بر سطح سلامت روانی و انسجام عاطفی اعضای خانواده تأثیر میگذارد و با ایجاد محیطی امن و پایدار، همچون یک سرمایه اجتماعی قوی عمل میکند که میتواند در مقیاس کلان به کاهش ناهنجاریهای اجتماعی و تقویت پیوندهای اجتماعی منجر شود.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/525797/ دولتخواه و همکاران، «رهیافتی برشغل خانهداری و تأثیرگذاری تربیتی آن در دین اسلام»، ۱۴۰۱ش، ص۱۷-۱۶.]</ref> | |||
== راهکارهای حمایت از خانهداری == | |||
راهکارهای پیشنهادی برای حمایت از خانهداری در ۶ محور خلاصه میشود: | |||
# شناسایی قانونی خانهداری بهعنوان شغل. | # شناسایی قانونی خانهداری بهعنوان شغل. | ||
# ایجاد نظام [[بیمه]] ویژه (بازنشستگی و درمان).<ref>سنجریمقدم، «بررسی جایگاه اشتغال زنان»، ۱۴۰۴ش، ص۷۵.</ref> | # ایجاد نظام [[بیمه]] ویژه (بازنشستگی و درمان).<ref>سنجریمقدم، «بررسی جایگاه اشتغال زنان»، ۱۴۰۴ش، ص۷۵.</ref> | ||
