تبریز: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 == جغرافیا ==
 [[پرونده:B6688.jpg|alt=روخانه مهران رود - میدان چای تبریز|بندانگشتی|رودخانه مهران رود، معروف به میدان چای تبریز]]
-مختصات جغرافیایی شهر تبریز، در حدودَ ۱۸°۴۶ طول شرقی وَ ۰۴°۳۸ عرض شمالی است. میانگین بارندگی سالانه در این منطقه، ۳۰۸ میلی‌متر است. آب‌وهوای این منطقه، معتدل مایل به سرد، خشک و کوهستانی است.<ref>جعفری، گیتاشناسی ایران، ج3، 1379ش، ص279-280.</ref>
+مختصات جغرافیایی تبریز، در حدودَ ۱۸°۴۶ طول شرقی وَ ۰۴°۳۸ عرض شمالی است. میانگین بارندگی سالانه در این منطقه، ۳۰۸ میلی‌متر است. آب‌وهوای این منطقه، معتدل مایل به سرد، خشک و کوهستانی است.<ref>جعفری، گیتاشناسی ایران، ج3، 1379ش، ص279-280.</ref>
+تبریز در منطقه‌ای نیمه‌کوهستانی و نیمه‌جلگه‌ای قرار گرفته است. جلگه وسیع تبریز، مثلثی‌شکل بوده و قاعده آن در حاشیه شرق [[دریاچه ارومیه]] واقع شده است. دو ضلع دیگر این جلگه نیز با منطقه کوهستانی عینالی و توده آتشفشانی [[کوه سهند|سهند]]، برخورد دارد.<ref>خیام، «نگرشی به تنگناهای ژئومورفولوژیکی توسعهٔ شهر تبریز»، ۱۳۷۴ش، ص92.</ref> این جلگه، از نوع کوهستانی و دارای شیب ملایمی در حدود ۳ تا ۴درصد بوده و ارتفاع آن نیز در حدود ۱۳۵۰ متر از سطح دریا است. جلگه تبریز، در قسمت جنوبی شهرستان مرند، توسط کوه میشو (میشوداغ) از جلگه مرند جدا شده، سپس توسط تپه‌ماهورهایی به کوه موروداغ می‌پیوندد. مرتفع‌ترین نقطه موروداغ در حدود ۲۲۱۰ متر است. کوه معروف سهند نیز در سمت جنوبی جلگه تبریز قرار دارد. دامنه‌های [[کوه سهند]]، از ارتفاع نزدیک به ۲٬۵۰۰ متر به سمت پایین، پوشیده از چراگاه‌های طبیعی با مساحت ۵۵۷٬۵۰۰ هکتار است که محلی برای ییلاق عشایر آذربایجانی به‌شمار می‌رود.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، ج6، ۱۳۷۱ش، ص46.</ref>
-شهرستان تبریز در منطقه‌ای نیمه‌کوهستانی و نیمه‌جلگه‌ای قرار گرفته است. جلگه وسیع تبریز، مثلثی‌شکل بوده و قاعده آن در حاشیه شرق [[دریاچه ارومیه]] واقع شده است. دو ضلع دیگر این جلگه نیز با منطقه کوهستانی عینالی و توده آتشفشانی سهند، برخورد دارد.<ref>خیام، «نگرشی به تنگناهای ژئومورفولوژیکی توسعهٔ شهر تبریز»، ۱۳۷۴ش، ص92.</ref> این جلگه، از نوع کوهستانی و دارای شیب ملایمی در حدود ۳ تا ۴درصد بوده و ارتفاع آن نیز در حدود ۱۳۵۰ متر از سطح دریا است. جلگه تبریز، در قسمت جنوبی شهرستان مرند، توسط کوه میشو (میشوداغ) از جلگه مرند جدا شده، سپس توسط تپه‌ماهورهایی به کوه موروداغ می‌پیوندد. مرتفع‌ترین نقطه موروداغ در حدود ۲۲۱۰ متر است. کوه معروف سهند نیز در سمت جنوبی جلگه تبریز قرار دارد. دامنه‌های کوه سهند، از ارتفاع نزدیک به ۲٬۵۰۰ متر به سمت پایین، پوشیده از چراگاه‌های طبیعی با مساحت ۵۵۷٬۵۰۰ هکتار است که محلی برای ییلاق عشایر آذربایجانی به‌شمار می‌رود.<ref>فرهنگ جغرافیایی آبادی‌های کشور، ج6، ۱۳۷۱ش، ص46.</ref>
+تبریز، به‌دلیل قرار گرفتن در مسیر [[دریاچه ارومیه]]، دارای رودهای جاری و فصلی گوناگون است.<ref>سیمای شهرستان تبریز، ۱۳۸۲ش، ص۹.</ref> از مهم‌ترین این جریان‌های آبی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
+# آجی‌چای (تلخه‌رود): بزرگ‌ترین رودخانه تبریز با طول ۲۶۵ کیلومتر است. این رود، از ارتفاعات [[کوه سبلان|سبلان]] سرچشمه گرفته و پس از عبور از جلگه سراب، به جلگهٔ تبریز سرازیر می‌شود. و سرانجام در محل داش‌کَسَن، به دریاچه ارومیه می‌ریزد.<ref>طرح هادی، ۱۳۸۰ش، ص18.
-شهرستان تبریز، به‌دلیل قرار گرفتن در مسیر [[دریاچه ارومیه]]، دارای رودهای جاری و فصلی گوناگون است.<ref>سیمای شهرستان تبریز، ۱۳۸۲ش، ص۹.</ref> از مهم‌ترین این جریان‌های آبی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
-# آجی‌چای (تلخه‌رود): بزرگ‌ترین رودخانه شهرستان تبریز با طول ۲۶۵ کیلومتر است. این رود، از ارتفاعات سبلان سرچشمه گرفته و پس از عبور از جلگه سراب، به جلگهٔ تبریز سرازیر می‌شود. و سرانجام در محل داش‌کَسَن، به دریاچه ارومیه می‌ریزد.<ref>طرح هادی، ۱۳۸۰ش، ص18.
 سیمای شهرستان تبریز، ۱۳۸۲ش، ص۹.</ref> آب این رودخانهٔ بزرگ به‌دلیل عبور از زمین‌های گچی و نمکی، دارای املاح زیادی است.
@@ خط ۲۴: / خط ۲۳: @@
 # آب نهند: این رودخانه، از کوه کسبه سرچشمه گرفته و پس از پیوستن به شاخه‌های آبی دیگر، در نزدیکی پل ونیار به آجی‌چای می‌پیوندد.<ref>مشکور، تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری، ۱۳۵۲ش، ص۷.</ref> امروزه، سد نهند بر روی این رودخانه بسته شده و بخشی از آب شرب شهر تبریز را تأمین می‌کند.
-علاوه‌بر آب‌های جاری و سطحی شهرستان تبریز، ۴۰۰ رشته قنات نیز در این منطقه وجود دارد که ۳۶۱ رشتهٔ آن، هنوز فعال است.<ref>مشکور، تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری، ۱۳۵۲ش، ص9-17.</ref>
+علاوه‌بر آب‌های جاری و سطحی تبریز، ۴۰۰ رشته [[قنات]] نیز در این منطقه وجود دارد که ۳۶۱ رشتهٔ آن، هنوز فعال است.<ref>مشکور، تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم هجری، ۱۳۵۲ش، ص9-17.</ref>
 === تقسیمات کشوری ===
-امروزه شهرستان تبریز بر اساس تقسیمات کشوری [[ایران]]، دارای ۳ بخش (مرکزی، خسروشاه و باسمنج)، ۴ شهر (تبریز، سردرود، خسروشاه و باسمنج)، ۷ دهستان (آجی‌چای، اسپران، سردصحرا، مهران‌رود، تازه‌کند، [[لاهیجان]] و میدان‌چای) و ۷۰ روستای بزرگ و کوچک است.
+تبریز بر اساس تقسیمات کشوری [[ایران]]، دارای ۳ بخش (مرکزی، خسروشاه و باسمنج)، ۴ شهر (تبریز، سردرود، خسروشاه و باسمنج)، ۷ دهستان (آجی‌چای، اسپران، سردصحرا، مهران‌رود، تازه‌کند، لاهیجان و میدان‌چای) و ۷۰ روستای بزرگ و کوچک است.
 === راه‌های ارتباطی ===
-[[پرونده:Tabriz Airport.jpg|جایگزین=فرودگاه تبریز|بندانگشتی|فرودگاه بین‌المللی شهید مدنی تبریز]]شهرستان تبریز، یکی از قطب‌های صنعتی و تجاری [[ایران]] است و به‌همین دلیل دارای سیستم حمل‌ونقل و موقعیت ویژه‌ای است. ارتباط این استان با نواحی مرزی در غرب ایران، نزدیکی به مرز بازرگان و کشور [[ترکیه]]، داشتن راه‌های جاده‌ای و راه‌آهن با شهرستان‌های مجاور، از جمله دلایل توسعه صنعت و تجارت در این منطقه است. شهرستان تبریز، از طریق محور تبریز ـ جلفا، به کشورهای [[ارمنستان]] و آذربایجان نیز دسترسی دارد.<ref>سیمای شهرستان تبریز، ۱۳۸۲ش، ص128-132.</ref> فرودگاه تبریز، در ۱۳۳۶ش احداث و از ۱۳۷۰ش به فرودگاهی بین‌المللی تبدیل شد.<ref>سیمای شهرستان تبریز، ۱۳۸۲ش، ص135.</ref> تبریز، از طریق زمین و هوا، به شهرهای اطراف خود و مرکز ایران راه دارد؛ برای مثال، فاصله این شهر تا پایتخت ایران ([[تهران]]) ۶۱۴ کیلومتر است.<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور، نقشة راه‌های ایران، 1384ش.</ref>
+[[پرونده:Tabriz Airport.jpg|جایگزین=فرودگاه تبریز|بندانگشتی|فرودگاه بین‌المللی شهید مدنی تبریز]]
+تبریز، یکی از قطب‌های صنعتی و تجاری [[ایران]] است و به‌همین دلیل دارای سیستم حمل‌ونقل و موقعیت ویژه‌ای است. ارتباط این استان با نواحی مرزی در غرب ایران، نزدیکی به مرز بازرگان و کشور [[ترکیه]]، داشتن راه‌های جاده‌ای و راه‌آهن با شهرستان‌های مجاور، از جمله دلایل توسعه صنعت و تجارت در این منطقه است. تبریز، از طریق محور تبریز ـ جلفا، به کشورهای [[ارمنستان]] و [[آذربایجان]] نیز دسترسی دارد.<ref>سیمای شهرستان تبریز، ۱۳۸۲ش، ص128-132.</ref> فرودگاه تبریز، در ۱۳۳۶ش احداث و از ۱۳۷۰ش به فرودگاهی بین‌المللی تبدیل شد.<ref>سیمای شهرستان تبریز، ۱۳۸۲ش، ص135.</ref> تبریز، از طریق زمین و هوا، به شهرهای اطراف خود و مرکز [[ایران]] راه دارد؛ برای مثال، فاصله تبریز تا [[تهران]] ۶۱۴ کیلومتر است.<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور، نقشة راه‌های ایران، 1384ش.</ref>
 == اقلیم ==