محمدعارف محبی (بحث | مشارکت‌ها)
محمدعارف محبی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۴: خط ۴:


== تعریف حجاب ==
== تعریف حجاب ==
واژه «حجاب» به‌معنای پوشیدن، پرده و پردگی است.<ref>معین، فرهنگ فارسی، 1386ش، ج1، ص 582.</ref> در اصطلاح قرآنی، نوعی پوشش است که زنان در معاشرت با نامحرم، بدن خود را پوشانده، از جلوه‌گری و خودنمایی اجتناب می‌کنند.<ref>مهدی‌زاده، حجاب‌شناسی، 1382ش، ص20.</ref> این هنجار، طیف وسیعی از ژست‌ها و رفتارها را شامل می‌شود؛ از پوشش کامل اندام -به‌استثنای مواضع خاص- تا نحوهٔ گفت‌وگو، نگاه، راه‌رفتن، حمل زیورآلات و آرایش که تحقق حداکثری آن به اموری؛ چون جنس و [[رنگ لباس]]، ترکیب اجزاء، تناسب آن با موقعیت سنی فرد و نوع دوخت نیز ارتباط می‌یابد. فقدان پوشش و ژست‌های متناسب با معیارهای شرعی، «بی‌حجابی» خوانده می‌شود.<ref>شرف‌الدین، «ریشه‌یابی جامعه‌شناختی بی‌حجابی»، 1386ش، ص1-4؛ جوانی و امیری، «بررسی عوامل گرایش به بدحجابی و راهکارهای مقابله با آن»، 1395ش، ص117.</ref> عفت ملکه نفسانی است که انسان به‌واسطه آن بر تمایلات خود غلبه می‌کند.<ref>[https://sid.ir/paper/960340/fa#downloadbottom شجریان، «فلسفه‌های حجاب و عدالت‌جنسیتی»، اسلام و مطالعات اجتماعی، 1401ش، ص128-127.]</ref>  
واژه «حجاب» به‌معنای پوشیدن، پرده و پردگی است.<ref>معین، فرهنگ فارسی، 1386ش، ج1، ص 582.</ref> در اصطلاح قرآنی، نوعی پوشش است که زنان در معاشرت با نامحرم، بدن خود را پوشانده، از جلوه‌گری و خودنمایی اجتناب می‌کنند.<ref>مهدی‌زاده، حجاب‌شناسی، 1382ش، ص20.</ref> این هنجار، طیف وسیعی از ژست‌ها و رفتارها را شامل می‌شود؛ از پوشش کامل اندام -به‌استثنای مواضع خاص- تا نحوهٔ گفت‌وگو، نگاه، راه‌رفتن، حمل زیورآلات و آرایش که تحقق حداکثری آن به اموری؛ چون جنس و [[رنگ لباس]]، ترکیب اجزاء، تناسب آن با موقعیت سنی فرد و نوع دوخت نیز ارتباط می‌یابد. فقدان پوشش و ژست‌های متناسب با معیارهای شرعی، «بی‌حجابی» خوانده می‌شود.<ref>شرف‌الدین، «ریشه‌یابی جامعه‌شناختی بی‌حجابی»، 1386ش، ص1-4؛ جوانی و امیری، «بررسی عوامل گرایش به بدحجابی و راهکارهای مقابله با آن»، 1395ش، ص117.</ref>  


مفهوم حجاب با عفت پیوندی دوسویه دارد: حجاب، ملکه عفت را تقویت می‌کند و عفت بیشتر به التزام بیشتر به رعایت حجاب می‌انجامد.<ref>غلامی، مسئلة حجاب در جمهوری اسلامی ایران (بررسی حقوقی - جامعه‌شناختی)، 1391ش، ص29.</ref> حجاب با مفهوم پوشش عرفی نیز مرتبط است، منتها پوشش عرفی تابع فرهنگ عمومی است؛ اما حدود حجاب را شارع تعیین می‌کند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1133014/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «آیا حجاب، عرفی است ؟»، خبرگزاری رسمی حوزه،] </ref> و این تفاوت بیشتر در کارکردهای حجاب شرعی مؤثر دانسته می‌شود.<ref>[https://iict.ac.ir/1401/05/elzamii/ داودی، «حجاب یک امر الزامی و شرعی است یا اخلاقی»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.]</ref>  
مفهوم حجاب با عفت ارتباط معنایی دارند،‌ عفت ملکه نفسانی است که انسان به‌واسطه آن بر تمایلات خود غلبه می‌کند.<ref>[https://sid.ir/paper/960340/fa#downloadbottom شجریان، «فلسفه‌های حجاب و عدالت‌جنسیتی»، اسلام و مطالعات اجتماعی، 1401ش، ص128-127.]</ref> پیوند آنها دوسویه است: حجاب، ملکه عفت را تقویت می‌کند و عفت بیشتر به التزام بیشتر به رعایت حجاب می‌انجامد.<ref>غلامی، مسئلة حجاب در جمهوری اسلامی ایران (بررسی حقوقی - جامعه‌شناختی)، 1391ش، ص29.</ref> حجاب با مفهوم پوشش عرفی نیز مرتبط است، منتها پوشش عرفی تابع فرهنگ عمومی است؛ اما حدود حجاب را شارع تعیین می‌کند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1133014/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «آیا حجاب، عرفی است ؟»، خبرگزاری رسمی حوزه،] </ref> و این تفاوت بیشتر در کارکردهای حجاب شرعی مؤثر دانسته می‌شود.<ref>[https://iict.ac.ir/1401/05/elzamii/ داودی، «حجاب یک امر الزامی و شرعی است یا اخلاقی»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.]</ref>  


حجاب در چهار حوزه ارتباطی مطرح می‌شود: پوشش در نماز و ارتباط با خداوند؛ پوشش در ارتباط با همجنس؛ پوشش در برابر محارم غیر از همسر؛ و پوشش در برابر نامحرم.<ref>[https://iict.ac.ir/1402/02/orfjoor/ محمدی جورکویه، «حجاب از پنجره فقه اسلامی»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.]</ref>
حجاب در چهار حوزه ارتباطی مطرح می‌شود: پوشش در نماز و ارتباط با خداوند؛ پوشش در ارتباط با همجنس؛ پوشش در برابر محارم غیر از همسر؛ و پوشش در برابر نامحرم.<ref>[https://iict.ac.ir/1402/02/orfjoor/ محمدی جورکویه، «حجاب از پنجره فقه اسلامی»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.]</ref>
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/حجاب»