| خط ۴: | خط ۴: | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
خانهداری در لغت به معنای میانهروی، درست خرجی، تدبیر امور منزل و نگهداری زن از کارهای خانه میباشد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه خانهداری، وبسایت واژهیاب.]</ref> اصطلاح خانهداری در زمان گذشته، به تمام اشتغالات و فعالیتهایی اشاره داشت که به [[مدیریت خانه]] و امور [[خانواده]] مرتبط بودند.<ref>صادقی فسایی و میرحسینی، «فهم خانهداری در بستر نقشهای جنسیتی: مطالعه کیفی در شهر تهران»، ۱۳۹۵ش، ص۱۳.</ref> در واقع، دامنۀ آن بسیار گسترده بود و کلیه امور معیشتی و مراقبتی داخل خانه را در برمیگرفت. این نقش، زمینهساز ایفای مسئولیتهایی مانند مادری و همسری،<ref>کریمی و میرزادارائی، چند لقمه حرف حلال برای خانواده، ۱۳۹۷ش، ص۸۶.</ref> نیز بوده و دارای ابعاد مدیریتی، عاطفی و تربیتی است.<ref>«مصائب پنهان خانهداری»، وبسایت ایسنا.</ref> مدیریت امور داخلی منزل و مهارتهای اداره خانه یا مجموعه دانشهای مرتبط با آن مانند [[آشپزی]] و [[خیاطی]] را شامل میشد.<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه خانهداری.</ref> امروزه خانهداری خانهداری یک الگوی مدیریت خانواده و یک نقش اجتماعی است<ref>«خانهداری؛ هنری با مسئولیتهای بزرگ در بنای خانواده و جامعه»، وبسایت آرشیو کامل.</ref> که عمدتاْ بهعنوان رفتار، کردار یا وظیفهای که مرتبط با خانواده صورت میگیرد، شناخته میشود.<ref>امینفر، «بررسی نگرش زنان جوان پیرامون منزلت نقش خانهداری»، ۱۳۹۳ش، ص۱۲۳.</ref> | خانهداری در لغت به معنای میانهروی، درست خرجی، تدبیر امور منزل و نگهداری زن از کارهای خانه میباشد.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87+%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه خانهداری، وبسایت واژهیاب.]</ref> اصطلاح خانهداری در زمان گذشته، به تمام اشتغالات و فعالیتهایی اشاره داشت که به [[مدیریت خانه]] و امور [[خانواده]] مرتبط بودند.<ref>صادقی فسایی و میرحسینی، «فهم خانهداری در بستر نقشهای جنسیتی: مطالعه کیفی در شهر تهران»، ۱۳۹۵ش، ص۱۳.</ref> در واقع، دامنۀ آن بسیار گسترده بود و کلیه امور معیشتی و مراقبتی داخل خانه را در برمیگرفت. این نقش، زمینهساز ایفای مسئولیتهایی مانند مادری و همسری،<ref>کریمی و میرزادارائی، چند لقمه حرف حلال برای خانواده، ۱۳۹۷ش، ص۸۶.</ref> نیز بوده و دارای ابعاد مدیریتی، عاطفی و تربیتی است.<ref>[https://www.isna.ir/news/99081308575/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%A6%D8%A8-%D9%BE%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C «مصائب پنهان خانهداری»، وبسایت ایسنا.]</ref> مدیریت امور داخلی منزل و مهارتهای اداره خانه یا مجموعه دانشهای مرتبط با آن مانند [[آشپزی]] و [[خیاطی]] را شامل میشد.<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه خانهداری.</ref> امروزه خانهداری خانهداری یک الگوی مدیریت خانواده و یک نقش اجتماعی است<ref>[https://allarchive.ir/khane-dari-honar-e-masouliyat/ «خانهداری؛ هنری با مسئولیتهای بزرگ در بنای خانواده و جامعه»، وبسایت آرشیو کامل.]</ref> که عمدتاْ بهعنوان رفتار، کردار یا وظیفهای که مرتبط با خانواده صورت میگیرد، شناخته میشود.<ref>امینفر، «بررسی نگرش زنان جوان پیرامون منزلت نقش خانهداری»، ۱۳۹۳ش، ص۱۲۳.</ref> | ||
خانهداری، یک [[نقش اجتماعی|نقش اجتماعیِ]] شامل وظایف و مسيولیتهای مشترک بین زن و مرد تعریف شده است. نسبت خانهداری با کار خانگی، مادری و همسری را میتوان اینگونه تبیین کرد؛ کار خانگی به مجموعه فعالیتهای عملی و روزمره اشاره دارد که جزیی از ایفای این نقش محسوب میشود، در حالیکه مادری و همسری، خود نقشهای جامعتری هستند که در چارچوب و بستر خانهداری معنا مییابند.<ref>بدريمنش و صادقيفسايي، «مطالعه تفسیری نقش خانهداری»، ۱۳۹۴ش، ص۸۲؛ غمامی و علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، ۱۳۹۷ش، ص۳۳-۳۰.</ref> | خانهداری، یک [[نقش اجتماعی|نقش اجتماعیِ]] شامل وظایف و مسيولیتهای مشترک بین زن و مرد تعریف شده است. نسبت خانهداری با کار خانگی، مادری و همسری را میتوان اینگونه تبیین کرد؛ کار خانگی به مجموعه فعالیتهای عملی و روزمره اشاره دارد که جزیی از ایفای این نقش محسوب میشود، در حالیکه مادری و همسری، خود نقشهای جامعتری هستند که در چارچوب و بستر خانهداری معنا مییابند.<ref>بدريمنش و صادقيفسايي، «مطالعه تفسیری نقش خانهداری»، ۱۳۹۴ش، ص۸۲؛ غمامی و علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، ۱۳۹۷ش، ص۳۳-۳۰.</ref> | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
خانهداری یک وظیفه انتخابی و نقش اجتماعیِ دارای ارزش افزوده است که مادری و همسری را دربر میگیرد و بر مشارکت استوار است. این نگاه ضمن امکان حق مالی برای کار خانگی مشخص مانند اجرتالمثل که ارزش اقتصادی برخی فعالیتهای عینی را میپذیرد بر مدیریت مشترک خانه و الگوی توافق و تعاون تأکید میورزد.<ref>احمدیه، «حق اجرتالمثل و نحله در یک بررسی حقوقی»، 1383ش، ص۳۰۲-۳۰۱.</ref> | خانهداری یک وظیفه انتخابی و نقش اجتماعیِ دارای ارزش افزوده است که مادری و همسری را دربر میگیرد و بر مشارکت استوار است. این نگاه ضمن امکان حق مالی برای کار خانگی مشخص مانند اجرتالمثل که ارزش اقتصادی برخی فعالیتهای عینی را میپذیرد بر مدیریت مشترک خانه و الگوی توافق و تعاون تأکید میورزد.<ref>احمدیه، «حق اجرتالمثل و نحله در یک بررسی حقوقی»، 1383ش، ص۳۰۲-۳۰۱.</ref> | ||
در سبک زندگی اسلامی-ایرانی، این نقش کارکردی فرافردی مییابد. خانه کانون جامعهپذیری، انتقال فرهنگ و تربیت نسل است و مدیریت مؤثر آن، با تأثیر بر سلامت روانی و انسجام عاطفی خانواده، به مثابه سرمایه اجتماعی عمل کرده و به کاهش ناهنجاریهای اجتماعی و تقویت پیوندها میانجامد | در سبک زندگی اسلامی-ایرانی، این نقش کارکردی فرافردی مییابد. خانه کانون جامعهپذیری، انتقال فرهنگ و تربیت نسل است و مدیریت مؤثر آن، با تأثیر بر سلامت روانی و انسجام عاطفی خانواده، به مثابه سرمایه اجتماعی عمل کرده و به کاهش ناهنجاریهای اجتماعی و تقویت پیوندها میانجامد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/525797/ دولتخواه و همکاران، «رهیافتی برشغل خانهداری و تأثیرگذاری تربیتی آن در دین اسلام»، ۱۴۰۱ش، ص۱۷-۱۶.]</ref> | ||
.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/525797/ دولتخواه و همکاران، «رهیافتی برشغل خانهداری و تأثیرگذاری تربیتی آن در دین اسلام»، ۱۴۰۱ش، ص۱۷-۱۶.]</ref> | |||
== راهکارهای حمایت از خانهداری == | == راهکارهای حمایت از خانهداری == | ||
| خط ۶۶: | خط ۶۴: | ||
# افزایش حمایتهای مالیاتی و یارانهای برای خانوادههای دارای زن خانهدار. | # افزایش حمایتهای مالیاتی و یارانهای برای خانوادههای دارای زن خانهدار. | ||
# درج فعالیتهای خانگی در نظام آماری و محاسبه در [[تولید ناخالص داخلی]].<ref>سنجریمقدم، همان، ص۷۶.</ref> | # درج فعالیتهای خانگی در نظام آماری و محاسبه در [[تولید ناخالص داخلی]].<ref>سنجریمقدم، همان، ص۷۶.</ref> | ||
# ایجاد مراکز مهارتافزایی و توانمندسازی. ==پانویس== | # ایجاد مراکز مهارتافزایی و توانمندسازی. | ||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
{{پانویس پیشنویس}} | {{پانویس پیشنویس}} | ||
| خط ۸۶: | خط ۸۶: | ||
* ساروی، فتیحهکرمان؛ منتظری، علی؛ بیات، معصومه، «مقایسه کیفیت زندگی وابسته بهسلامت زنان شاغل و خانهدار»، ''پایش''، سال۱۱، شماره۱، ۱۳۹۰ش. | * ساروی، فتیحهکرمان؛ منتظری، علی؛ بیات، معصومه، «مقایسه کیفیت زندگی وابسته بهسلامت زنان شاغل و خانهدار»، ''پایش''، سال۱۱، شماره۱، ۱۳۹۰ش. | ||
* سنجریمقدم، فریبا؛ رئیسی، روحالله؛ آذریان، حبیبالله، «بررسی جایگاه اشتغال زنان به خانهداری در سیاستگذاریهای جمهوری اسلامی ایران»، ''رهیافت انقلاب اسلامی''، دوره۱۹، شماره۷۰، ۱۴۰۴ش. | * سنجریمقدم، فریبا؛ رئیسی، روحالله؛ آذریان، حبیبالله، «بررسی جایگاه اشتغال زنان به خانهداری در سیاستگذاریهای جمهوری اسلامی ایران»، ''رهیافت انقلاب اسلامی''، دوره۱۹، شماره۷۰، ۱۴۰۴ش. | ||
* شریفی، الهام؛ رهایی، سعید؛ راعی، مسعود، «عدالتسنجی شغل خانهداری زنان خانهدار»، ''آموزههای فقه مدنی''، دوره۹، | * شریفی، الهام؛ رهایی، سعید؛ راعی، مسعود، «عدالتسنجی شغل خانهداری زنان خانهدار»، ''آموزههای فقه مدنی''، دوره۹، شماره۱۵، ۱۳۹۶ش. | ||
* شیری، حامد و همکاران، «کار و خانه: پدیدارشناسی تجربۀ زیسته و روایت زنان شاغل از کار خانگی»، ''زن در توسعه و سیاست''، سال۲۳، شماره۱، ۱۴۰۴ش. | * شیری، حامد و همکاران، «کار و خانه: پدیدارشناسی تجربۀ زیسته و روایت زنان شاغل از کار خانگی»، ''زن در توسعه و سیاست''، سال۲۳، شماره۱، ۱۴۰۴ش. | ||
* غمامی، زهرا سادات؛ علوی، سیدیحیی علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، مطالعات زنان و خانواده، | * غمامی، زهرا سادات؛ علوی، سیدیحیی علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، مطالعات زنان و خانواده، سال۵، شماره۸، ۱۳۹۷ش. | ||
* فرنچ، مارلین، ''جنگ علیه زنان''، ترجمه توراندخت تمدن، تهران، علمی، ۱۳۷۴ش. | * فرنچ، مارلین، ''جنگ علیه زنان''، ترجمه توراندخت تمدن، تهران، علمی، ۱۳۷۴ش. | ||
* کریمی، نسیم؛ میرزادارائی، حمیده، ''چند لقمه حرف حلال برای خانواده''، اصفهان، حدیث راه عشق، ۱۳۹۷ش. | * کریمی، نسیم؛ میرزادارائی، حمیده، ''چند لقمه حرف حلال برای خانواده''، اصفهان، حدیث راه عشق، ۱۳۹۷ش. | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۴: | ||
* مطهری، مرتضی، ''نظام حقوق زن در اسلام''، تهران، صدرا، 1369ش. | * مطهری، مرتضی، ''نظام حقوق زن در اسلام''، تهران، صدرا، 1369ش. | ||
* لگیت، مارلین، زنان در روزگارشان: تاریخ فمینیسم در غرب، تهران، نی، ۱۳۹۴ش. | * لگیت، مارلین، زنان در روزگارشان: تاریخ فمینیسم در غرب، تهران، نی، ۱۳۹۴ش. | ||
* هام، مگی، ''فرهنگ نظریههای فمنیستی''، ترجمه فیروزه مهاجر و همکاران، تهران، توسعه، | * هام، مگی، ''فرهنگ نظریههای فمنیستی''، ترجمه فیروزه مهاجر و همکاران، تهران، توسعه، ۱۳۸۲ش. | ||
* Primeau, A, Loree, “A Woman´s Place: Unpaid work in the Home”, ''The American Journal of Occupational Therapy'', Vol.1, 1992. | * Primeau, A, Loree, “A Woman´s Place: Unpaid work in the Home”, ''The American Journal of Occupational Therapy'', Vol.1, 1992. | ||
