بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
=== خانهداری در جوامع صنعتی و مدرنیته === | === خانهداری در جوامع صنعتی و مدرنیته === | ||
انقلاب صنعتی با تفکیک کار از خانه، خروج تدریجی زنان به عرصه عمومی و تشدید این روند توسط جنبشهای فمینیستی را به دنبال داشت.<ref>لگیت، زنان در روزگارشان: تاریخ فمینیسم در غرب، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲-۲۰۹.</ref> با این حال، اشتغال به کاهش مسئولیتهای نقش خانهداری منجر نشد و پدیده «بار دوگانه» را ایجاد کرد.<ref>آبوت و والاس، جامعهشناسی زنان، 1393ش، ص288.</ref> [[تکنولوژی]] و صنعتیشدن، منجر به توسعه محصولات و خدمات جدیدی شد که تأثیر عمیقی بر محتوا و دشواری کار خانگی داشت. بسیاری از فعالیتهای پیشین کار خانگی مانند تهیه مستقیم مواد غذایی از چرخه وظایف داخل خانه خارج و به عرصه عمومی تولید منتقل شد. از حدود سال ۱۸۷۰م، تحولاتی نظیر استفاده از اجاق چدنی، تخصصی شدن قصابی و تولید موادغذایی کنسروشده، بار کار خانگی را سبکتر کرد، اما هسته مرکزی نقش خانهداری شامل مدیریت کلی خانه، نظافت، شستوشو و بهویژه مراقبت عاطفی و روزمره از کودکان، همچنان بهعنوان وظیفهای اجتماعی بر عهده زنان باقی ماند. این تداوم، نشان میدهد که خانهداری بسیار فراتر از مجموع کارهای خانگی است.<ref name=":0" /> | انقلاب صنعتی با تفکیک کار از خانه، خروج تدریجی زنان به عرصه عمومی و تشدید این روند توسط جنبشهای فمینیستی را به دنبال داشت.<ref>لگیت، زنان در روزگارشان: تاریخ فمینیسم در غرب، ۱۳۹۴ش، ص۲۱۲-۲۰۹.</ref> با این حال، اشتغال به کاهش مسئولیتهای نقش خانهداری منجر نشد و پدیده «بار دوگانه» را ایجاد کرد.<ref name=":1">آبوت و والاس، جامعهشناسی زنان، 1393ش، ص288.</ref> [[تکنولوژی]] و صنعتیشدن، منجر به توسعه محصولات و خدمات جدیدی شد که تأثیر عمیقی بر محتوا و دشواری کار خانگی داشت. بسیاری از فعالیتهای پیشین کار خانگی مانند تهیه مستقیم مواد غذایی از چرخه وظایف داخل خانه خارج و به عرصه عمومی تولید منتقل شد. از حدود سال ۱۸۷۰م، تحولاتی نظیر استفاده از اجاق چدنی، تخصصی شدن قصابی و تولید موادغذایی کنسروشده، بار کار خانگی را سبکتر کرد، اما هسته مرکزی نقش خانهداری شامل مدیریت کلی خانه، نظافت، شستوشو و بهویژه مراقبت عاطفی و روزمره از کودکان، همچنان بهعنوان وظیفهای اجتماعی بر عهده زنان باقی ماند. این تداوم، نشان میدهد که خانهداری بسیار فراتر از مجموع کارهای خانگی است.<ref name=":0" /> | ||
این تجربه در برخی جوامع، به بازنگری درباره ارزش این نقش و تقویت تمایل به مدیریت خانواده انجامید. در واکنش، برخی کشورها با به رسمیت شناختن ارزش اجتماعی و اقتصادی نقش خانهداری، حمایتهایی مانند بیمه، تأمین اجتماعی و تسهیلات مراقبت از کودک را برای ایفاکنندگان این نقش فراهم کردند.<ref>[https://www.jwss.ir/article_135057.html حسینی اکبرنژاد، «ارزشگذاری کار خانگی زنان در اسلام و رویه نهادهای بینالمللی»، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۶-۱۵۷.]</ref> | این تجربه در برخی جوامع، به بازنگری درباره ارزش این نقش و تقویت تمایل به مدیریت خانواده انجامید. در واکنش، برخی کشورها با به رسمیت شناختن ارزش اجتماعی و اقتصادی نقش خانهداری، حمایتهایی مانند بیمه، تأمین اجتماعی و تسهیلات مراقبت از کودک را برای ایفاکنندگان این نقش فراهم کردند.<ref>[https://www.jwss.ir/article_135057.html حسینی اکبرنژاد، «ارزشگذاری کار خانگی زنان در اسلام و رویه نهادهای بینالمللی»، ۱۳۹۹ش، ص۱۶۶-۱۵۷.]</ref> | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
=== بازار کار === | === بازار کار === | ||
ورود زنان به بازار کار رسمی، در کنار ایجاد پدیده بار دوگانه، نقش خانهداری را در کانون توجهات اجتماعی و مطالبات عدالتخواهانه قرار داده است.<ref name=":1" /> این تغییر، لزوم تقسیم عادلانهتر مسئولیتهای خانگی و طراحی سیاستهای حمایتی مانند مرخصی والدین و بیمه برای تسهیل ایفای این نقش را به یک ضرورت تبدیل کرده است. همزمان، توسعه کسبوکارهای خانگی نشان میدهد که چگونه فضای خانه میتواند همزمان، هم کانون ایفای نقش مراقبتی و هم بستری برای خلاقیت و خلق ارزش اقتصادی باشد، بیآنکه ماهیت اصلی آن به عنوان یک مسئولیت خانوادگی تحت الشعاع قرار گیرد. | |||
=='''اقسام خانهداری'''== | =='''اقسام خانهداری'''== | ||
