برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''<big>مُضیف</big>'''؛ مکان ویژۀ پذیرایی از مهمان در خردهفرهنگ عربهای جنوب ایران.<br> | '''<big>مُضیف</big>'''؛ مکان ویژۀ پذیرایی از مهمان در خردهفرهنگ عربهای جنوب ایران.<br> | ||
مردمان عرب در جنوب [[ایران]] طبق رسمی دیرینه، مکانی را در کنار خانههایشان برای پذیرایی از مهمانان میساختند تا مهمانان در آن محل احساس راحتی داشته باشند. به این مکان ویژه که معمولا اتاقی بزرگ بود، مُضیف میگفتند. | مردمان عرب در جنوب [[ایران]] طبق رسمی دیرینه، مکانی را در کنار خانههایشان برای پذیرایی از مهمانان میساختند تا مهمانان در آن محل احساس راحتی داشته باشند. به این مکان ویژه که معمولا اتاقی بزرگ بود، مُضیف میگفتند. | ||
==معنای لغوی== | ==معنای لغوی== | ||
مضیف در لغت به محل پذیرایی از مهمان و محل ضیافت معنی شده است.<ref>[https://vajehyab.com/?q=%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81&f=amid عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه مضیف.]</ref> | مضیف در لغت به محل پذیرایی از مهمان و محل ضیافت معنی شده است.<ref>[https://vajehyab.com/?q=%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81&f=amid عمید، فرهنگ فارسی، ذیل واژه مضیف.]</ref> | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
سومریها را اولین افرادی دانستهاند که با استفاده از نیهای مرداب، مکانهایی با کارکرد مهمانخانه برپا میکردند.<ref> [https://kite.ir/blog/1231/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA نیرومند، « مضیف چیست؟ هرچه باید در مورد اقامتگاههای مضیف بدانید!»، وبسایت کایت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> باستانشناسان در تحقیقات خود پیرامون بینالنهرین و تمدن سومریان در جنوب [[عراق]]، از نقوش برجستۀ مهرها و ظرفهای کشفشده، دریافتند که سازۀ مهمانخانه با نی، حصیر و الیاف گیاهی ساخته میشد و این سبک، قدمتی 5500 ساله در هورالعظیم هویزه و جنوب عراق و [[شادگان]] دارد. یکی از این نقشبرجستهها که در موزه لوور فرانسه نگهداری میشود و تصویر یک بیتالقصب (مضیف) با دو گاومیش در اطراف آن نقش بسته، مربوط به 3500 سال قبل از میلاد است.<ref>[http://tourleader.blogfa.com/post/2177 درخشانی، « مضیف نشانهای از فرهنگ غنی و بومی مردم عرب خوزستان»، وبسایت خوز توریسم، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> | سومریها را اولین افرادی دانستهاند که با استفاده از نیهای مرداب، مکانهایی با کارکرد مهمانخانه برپا میکردند.<ref> [https://kite.ir/blog/1231/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA نیرومند، « مضیف چیست؟ هرچه باید در مورد اقامتگاههای مضیف بدانید!»، وبسایت کایت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> باستانشناسان در تحقیقات خود پیرامون بینالنهرین و تمدن سومریان در جنوب [[عراق]]، از نقوش برجستۀ مهرها و ظرفهای کشفشده، دریافتند که سازۀ مهمانخانه با نی، حصیر و الیاف گیاهی ساخته میشد و این سبک، قدمتی 5500 ساله در هورالعظیم هویزه و جنوب عراق و [[شادگان]] دارد. یکی از این نقشبرجستهها که در موزه لوور فرانسه نگهداری میشود و تصویر یک بیتالقصب (مضیف) با دو گاومیش در اطراف آن نقش بسته، مربوط به 3500 سال قبل از میلاد است.<ref>[http://tourleader.blogfa.com/post/2177 درخشانی، « مضیف نشانهای از فرهنگ غنی و بومی مردم عرب خوزستان»، وبسایت خوز توریسم، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> | ||
==معماری== | ==معماری== | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۰: | ||
مضیف از دستههای نی که کنار هم بسته شدهاند ساخته میشود و روی آن را با حصیرهای بافته شده میپوشانند و سقف آن هلالی شکل است. قسمتهای پایینی آن مشبک و سوراخ است تا هوا در آنجا بهتر جریان داشته باشد. سطح مضیفها را با فرشها و قالیچههای عربی میپوشانند. تعداد ستونهای مضیف، همواره عدد فرد است. ارتفاع ورودی این مکان را کوتاه میسازند تا افرادی که به داخل میروند به احترام حاضران در جلسه سر را خم کنند.<ref> [https://www.tabiat.ir/page/9474/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «مضیف عربی چیست؟»، وبسایت طبیعت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> | مضیف از دستههای نی که کنار هم بسته شدهاند ساخته میشود و روی آن را با حصیرهای بافته شده میپوشانند و سقف آن هلالی شکل است. قسمتهای پایینی آن مشبک و سوراخ است تا هوا در آنجا بهتر جریان داشته باشد. سطح مضیفها را با فرشها و قالیچههای عربی میپوشانند. تعداد ستونهای مضیف، همواره عدد فرد است. ارتفاع ورودی این مکان را کوتاه میسازند تا افرادی که به داخل میروند به احترام حاضران در جلسه سر را خم کنند.<ref> [https://www.tabiat.ir/page/9474/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «مضیف عربی چیست؟»، وبسایت طبیعت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> | ||
==مضیف، نماد مهماننوازی== | ==مضیف، نماد مهماننوازی== | ||
مضیف رو به قبله ساخته میشود و برای آن، درب نمیسازند تا نشانهای باشد بر اینکه درِ آنجا همیشه برای مهمانان باز است؛ زیرا اهالی این منطقه معتقدند مضیفها به همه و بهخصوص به کسانیکه در راه ماندهاند و جایی برای استراحت ندارند تعلق دارد. مهمانها میتوانند سه شبانهروز در مضیف، رایگان اقامت کنند بدون اینکه از آنها پرسیده شود که اهل کجا هستند و به کجا میروند.<ref>[http://banki.ir/akhbar/1-news/26396-%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%D8%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%AF «مضیف، معماری رو به مرگ»، وبسایت بانکی، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> شبها در قسمت ورودی مضیف آتش روشن میکنند تا مهمانان، آن را ببینند و در روز با دود آتش به سمت مضیف، هدایت شوند.<ref>[https://kite.ir/blog/1231/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA نیرومند، « مضیف چیست؟ هرچه باید در مورد اقامتگاههای مضیف بدانید!»، وبسایت کایت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> | مضیف رو به قبله ساخته میشود و برای آن، درب نمیسازند تا نشانهای باشد بر اینکه درِ آنجا همیشه برای مهمانان باز است؛ زیرا اهالی این منطقه معتقدند مضیفها به همه و بهخصوص به کسانیکه در راه ماندهاند و جایی برای استراحت ندارند تعلق دارد. مهمانها میتوانند سه شبانهروز در مضیف، رایگان اقامت کنند بدون اینکه از آنها پرسیده شود که اهل کجا هستند و به کجا میروند.<ref>[http://banki.ir/akhbar/1-news/26396-%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%D8%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%AF «مضیف، معماری رو به مرگ»، وبسایت بانکی، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> شبها در قسمت ورودی مضیف آتش روشن میکنند تا مهمانان، آن را ببینند و در روز با دود آتش به سمت مضیف، هدایت شوند.<ref>[https://kite.ir/blog/1231/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA نیرومند، « مضیف چیست؟ هرچه باید در مورد اقامتگاههای مضیف بدانید!»، وبسایت کایت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> | ||
| خط ۲۳: | خط ۱۷: | ||
==مراسم قهوهخوری در مضیف== | ==مراسم قهوهخوری در مضیف== | ||
به همه وسایلی که برای درست کردن قهوه در مضیف بهکار میرود «المعامیل» گفته میشود و البته هر کدام هم اسم مخصوصی دارند. در وسط مضیف، اجاقی بهنام «موگد» برای درست کردن [[قهوه]] وجود دارد.<ref>[https://khuzestankhabar.ir/375589/what-mozif/ «مضیف چیست؟»، وبسایت خوزستان خبر، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> عربها قهوه را به روش سنتی و با استفاده از قهوه خام، آماده میکنند.<ref>[https://kite.ir/blog/1231/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA نیرومند، « مضیف چیست؟ هرچه باید در مورد اقامتگاههای مضیف بدانید!»، وبسایت کایت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> ابتدا قهوه خام را در ظرفی استوانهای شکل بهنام «المحماس» میریزند و روی ذغال داغ، تفت میدهند سپس با وسیلهای مانند هاون قهوههای برشته شده را آسیاب میکنند. سپس آب را در ظرفی بهنام «گُمگُم» جوش میآورند و قهوه را به آن اضافه میکنند. گُمگُم شبیه آبپاش است و از جنس ورشو ساخته میشود. پس از اینکه قهوه آماده شد آن را به ظرف دیگری بهنام «دَلّه» منتقل میکنند. دَلّه قهوه را گرم نگه میدارد و برای سرو قهوه از آن استفاده میشود. | به همه وسایلی که برای درست کردن قهوه در مضیف بهکار میرود «المعامیل» گفته میشود و البته هر کدام هم اسم مخصوصی دارند. در وسط مضیف، اجاقی بهنام «موگد» برای درست کردن [[قهوه]] وجود دارد.<ref>[https://khuzestankhabar.ir/375589/what-mozif/ «مضیف چیست؟»، وبسایت خوزستان خبر، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> عربها قهوه را به روش سنتی و با استفاده از قهوه خام، آماده میکنند.<ref>[https://kite.ir/blog/1231/%D9%85%D8%B6%DB%8C%D9%81-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA نیرومند، « مضیف چیست؟ هرچه باید در مورد اقامتگاههای مضیف بدانید!»، وبسایت کایت، تاریخ بازدید: 7 مهر 1401ش.]</ref> ابتدا قهوه خام را در ظرفی استوانهای شکل بهنام «المحماس» میریزند و روی ذغال داغ، تفت میدهند سپس با وسیلهای مانند هاون قهوههای برشته شده را آسیاب میکنند. سپس آب را در ظرفی بهنام «گُمگُم» جوش میآورند و قهوه را به آن اضافه میکنند. گُمگُم شبیه آبپاش است و از جنس ورشو ساخته میشود. پس از اینکه قهوه آماده شد آن را به ظرف دیگری بهنام «دَلّه» منتقل میکنند. دَلّه قهوه را گرم نگه میدارد و برای سرو قهوه از آن استفاده میشود. | ||
