برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
خط ۷۰: خط ۷۰:


== نقش توحید در نظام‌سازی‌های اجتماعی ==
== نقش توحید در نظام‌سازی‌های اجتماعی ==
در اندیشهٔ مصلحان مسلمان، توحید تنها اعتقاد به وحدانیت ذات و صفات نیست؛ بلکه آیات قرآن سراسر دعوت به جهان‌بینی توحیدی و نفی هرگونه شرک و تحول بنیادین جامعهٔ جاهلی به جامعهٔ موحد و یکتاپرست و باطل شمردن هر حکومت استبدادی است. این فهم از توحید، مبارزه علیه وضع نامطلوب و اصلاح جامعه را به‌دنبال خواهد داشت.<ref>[https://qabasat.iict.ac.ir/article_253569.html عرب‌صالحی و پیشوایی، ««توحید اجتماعی»، ماهیت، تعریف و نسبت آن با «توحید اعتقادی»»،1401ش، ص102-103.]</ref>
در اندیشهٔ مصلحان [[مسلمان]]، توحید تنها اعتقاد به وحدانیت ذات و صفات نیست؛ بلکه [[آیات قرآن]] سراسر دعوت به جهان‌بینی توحیدی و نفی هرگونه شرک و تحول بنیادین جامعهٔ جاهلی به جامعهٔ موحد و یکتاپرست و باطل شمردن هر حکومت استبدادی است. این فهم از توحید، مبارزه علیه وضع نامطلوب و اصلاح جامعه را به‌دنبال خواهد داشت.<ref>[https://qabasat.iict.ac.ir/article_253569.html عرب‌صالحی و پیشوایی، ««توحید اجتماعی»، ماهیت، تعریف و نسبت آن با «توحید اعتقادی»»،1401ش، ص102-103.]</ref>


[[امام خمینی]] معتقد است انسان تنها در برابر ذات الهی باید تسلیم بوده و از هیچ انسانی نباید اطاعت کند. هیچ انسانی حق ندارد انسان‌های دیگر را به تسلیم خود مجبور ساخته و انسان یا ملتی را از آزادی محروم سازد.<ref>خمینی، صحیفهٔ امام، 1389ش، ج5، ص387.</ref>
[[امام خمینی]] معتقد است انسان تنها در برابر ذات الهی باید تسلیم بوده و از هیچ انسانی نباید اطاعت کند. هیچ انسانی حق ندارد انسان‌های دیگر را به تسلیم خود مجبور ساخته و انسان یا ملتی را از آزادی محروم سازد.<ref>خمینی، صحیفهٔ امام، 1389ش، ج5، ص387.</ref>


از دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای، توحید به‌مثابه سنگ بنای زندگی اجتماعی و فردی انسان‌ها،<ref>خامنه‌ای، طرح کلی اندیشهٔ اسلامی در قرآن، 1396ش، ص239.</ref> روش زندگی انسان‌ها و حاکم کردن خدا در زندگی و دخالت ندادن قدرت‌های طاغوتی و شیطانی در زندگی انسان است. تحقق بخشیدن این معنا در زندگی، بشر را به سعادت حقیقی و رستگاری دنیوی و اخروی می‌رساند و با چنین رویکردی، دنیا در خدمت تکامل و تعالیِ حقیقی انسان قرار می‌گیرد.<ref>[https://khl.ink/f/3196 «بیانات در دیدار کارگزاران نظام»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
از دیدگاه [[آیت‌الله خامنه‌ای]]، توحید به‌مثابه سنگ بنای زندگی اجتماعی و فردی انسان‌ها،<ref>خامنه‌ای، طرح کلی اندیشهٔ اسلامی در قرآن، 1396ش، ص239.</ref> روش زندگی انسان‌ها و حاکم کردن خدا در زندگی و دخالت ندادن قدرت‌های طاغوتی و شیطانی در زندگی انسان است. تحقق بخشیدن این معنا در زندگی، بشر را به سعادت حقیقی و رستگاری دنیوی و اخروی می‌رساند و با چنین رویکردی، دنیا در خدمت تکامل و تعالیِ حقیقی انسان قرار می‌گیرد.<ref>[https://khl.ink/f/3196 «بیانات در دیدار کارگزاران نظام»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>


از نظر [[مرتضی مطهری|شهید مطهری]]، در جهان‌بینی توحیدی، جهان تک‌قطبی و هدفمند بوده و موجودات در چنین بستری تکامل می‌رسند. انسان به‌عنوان اشرف مخلوقات، مسئول تکمیل و [[تربیت]] خود و اصلاح جامعهٔ خویش است. در این نوع جهان‌بینی، مسئولیت و تعهد افراد در برابر یکدیگر معنا پیدا می‌کند.<ref>مطهری، جهان‌بینی توحیدی، 1385ش، ص18.</ref>
[[مرتضی مطهری]]، در جهان‌بینی توحیدی، جهان تک‌قطبی و هدفمند بوده و موجودات در چنین بستری تکامل می‌رسند. انسان به‌عنوان اشرف مخلوقات، مسئول تکمیل و [[تربیت]] خود و اصلاح جامعهٔ خویش است. در این نوع جهان‌بینی، مسئولیت و تعهد افراد در برابر یکدیگر معنا پیدا می‌کند.<ref>مطهری، جهان‌بینی توحیدی، 1385ش، ص18.</ref>


سیدقطب، زیربنای تئوریک اسلام را اصل [[شهادت]] به یگانگی خداوند می‌داند. او معتقد است، اسلام در یک تئوری محض تجسم پیدا نمی‌کند و کسانی که از جهت اعتقادی و انجام مناسک عبادی اسلام را پذیرفته ولی عملاً در ترکیب سیستمی جامعهٔ جاهلی انضمام یافته‌اند، نمی‌توانند از جهت عملی به اسلام موجودیت بخشند. بر این اساس، لازم است یک جامعهٔ نظام‌مند و مستقل و گسسته از جامعهٔ جاهلی تحقق یابد.<ref>سیدقطب، نشانه‌های راه، 1378ش، ص34-35.</ref>
[[سیدقطب]]، زیربنای تئوریک اسلام را اصل [[شهادت]] به یگانگی خداوند می‌داند. او معتقد است، اسلام در یک تئوری محض تجسم پیدا نمی‌کند و کسانی که از جهت اعتقادی و انجام مناسک عبادی [[اسلام]] را پذیرفته ولی عملاً در ترکیب سیستمی جامعهٔ جاهلی انضمام یافته‌اند، نمی‌توانند از جهت عملی به اسلام موجودیت بخشند. بر این اساس، لازم است یک جامعهٔ نظام‌مند و مستقل و گسسته از جامعهٔ جاهلی تحقق یابد.<ref>سیدقطب، نشانه‌های راه، 1378ش، ص34-35.</ref>


علامه طباطبایی معتقد است سعادت زندگی واقعی انسان با رسیدن به حد کمال مکارم اخلاق در سایهٔ زندگی اجتماعی صالح تحقق می‌یابد. تمام معارف الهی، اخلاق فاضله، قوانین دینی از جمله عبادات، معاملات و امور سیاسی-اجتماعی و هرچه انسان در فعل و عمل به آن نیازمند است براساس اصلِ توحید بنا شده است<ref>طباطبایی، المیزان، 1374ش، ج1، ص98.</ref> و روح توحید در مرتبهٔ نازله در اخلاق و اعمال و باورها جاری بوده و این اعمال و اخلاق در مرتبهٔ صعود با توحید سازگار است.<ref>طباطبایی، المیزان، 1374ش، ج4، ص172.</ref> از این منظر، توحید در متن و سراسر زندگی فرد موحد جریان دارد.<ref>طباطبایی، مجموعه رسائل، 1387ش، ج1، ص44.</ref>
[[علامه طباطبایی]] معتقد است سعادت زندگی واقعی انسان با رسیدن به حد کمال مکارم اخلاق در سایهٔ زندگی اجتماعی صالح تحقق می‌یابد. تمام معارف الهی، اخلاق فاضله، قوانین دینی از جمله [[عبادات]]، معاملات و امور سیاسی و اجتماعی و هرچه انسان در فعل و عمل به آن نیازمند است براساس اصلِ توحید بنا شده است<ref>طباطبایی، المیزان، 1374ش، ج1، ص98.</ref> و روح توحید در مرتبهٔ نازله در [[اخلاق]] و اعمال و باورها جاری بوده و این اعمال و اخلاق در مرتبهٔ صعود با توحید سازگار است.<ref>طباطبایی، المیزان، 1374ش، ج4، ص172.</ref> از این منظر، توحید در متن و سراسر زندگی فرد موحد جریان دارد.<ref>طباطبایی، مجموعه رسائل، 1387ش، ج1، ص44.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==