محمدعارف محبی (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۶: خط ۶:


جواب: به فرموده خود شما حجاب یک اصطلاح شرعی یا متشرعه است. ناچارا در حوزه اسلام و جهان اسلام بحث می‌شود. برخلاف مفهوم پوشش که می‌توان آن را به‌صورت عام بحث کرد. </ref> ==
جواب: به فرموده خود شما حجاب یک اصطلاح شرعی یا متشرعه است. ناچارا در حوزه اسلام و جهان اسلام بحث می‌شود. برخلاف مفهوم پوشش که می‌توان آن را به‌صورت عام بحث کرد. </ref> ==
«حجاب» واژه عربی به‌معنای پوشیدن، حائل، پرده و پردگی است.<ref>معین، فرهنگ فارسی، 1386ش، ج1، ص 582.</ref> پوشش به‌معنای عام -پوشش عرفی- شامل هر نوع پوششی است که بدن را ‌می‌پوشاند؛ اما حجاب نوع پوشش دینی است.<ref>[https://www.kowsarhijab.ir/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ فرق پوشش با حجاب چیست؟]</ref> حجاب به‌معنای پوشش زنان، از همگانی‌های فرهنگی اقوام پشین است؛<ref> [https://iss.razavi.ac.ir/article_745_9c3156353f75f94fddc10773ae8d96ef.pdf غیرتمند و دیگران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1393ش، ص163].]</ref> منتها اسلام این عرف رایج را در چارچوب دینی و حقوقی خاص صورت‌بندی کرده است. پوشش عرفی تابع فرهنگ عمومی است؛ اما حدود حجاب را شارع تعیین می‌کند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1133014/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «آیا حجاب، عرفی است ؟»، خبرگزاری رسمی حوزه،] </ref> حجاب شرعی و پوشش عرفی هرکدام مبتنی بر دلایل خاص بوده و کارکردهای نسبتا متفاوتی دارند.<ref>[https://iict.ac.ir/1401/05/elzamii/ داودی، «حجاب یک امر الزامی و شرعی است یا اخلاقی»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.]</ref>  
«حجاب» واژه عربی به‌معنای پوشیدن، حائل، پرده و پردگی است.<ref>معین، فرهنگ فارسی، 1386ش، ج1، ص 582.</ref> پوشش به‌معنای عام -پوشش عرفی- شامل هر نوع پوششی است که بدن را ‌می‌پوشاند؛ اما حجاب نوع پوشش دینی است.<ref>[https://www.kowsarhijab.ir/%D9%81%D8%B1%D9%82-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/ فرق پوشش با حجاب چیست؟]</ref> پوشش عرفی از همگانی‌های فرهنگی اقوام پشین است؛<ref> [https://iss.razavi.ac.ir/article_745_9c3156353f75f94fddc10773ae8d96ef.pdf غیرتمند و دیگران، «آثار فردی و اجتماعی حجاب و نقش آن در امنیت اجتماعی زنان»، 1393ش، ص163].]</ref> منتها اسلام این عرف رایج را در چارچوب دینی و حقوقی خاص صورت‌بندی کرده است. پوشش عرفی تابع فرهنگ عمومی است؛ اما حدود حجاب را شارع تعیین می‌کند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/1133014/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «آیا حجاب، عرفی است ؟»، خبرگزاری رسمی حوزه،] </ref> حجاب شرعی و پوشش عرفی هرکدام مبتنی بر دلایل خاص بوده و کارکردهای نسبتا متفاوتی دارند.<ref>[https://iict.ac.ir/1401/05/elzamii/ داودی، «حجاب یک امر الزامی و شرعی است یا اخلاقی»، وب‌سایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.]</ref> حجاب  مردان معمولا با پوشش عرفی آنها یکسان است؛ اما حجاب زنان تفاوت جدی با پوشش عرفی  دارد.<ref name=":3" /> 


در اصطلاح، حجاب نوعی پوشش است که زنان در معاشرت با [[نامحرم]]، بدن خود را پوشانده، از [[جلوه‌گری]] و [[خودنمایی]] اجتناب می‌کنند.<ref>مهدی‌زاده، حجاب‌شناسی، 1382ش، ص20.</ref> این هنجار، طیف وسیعی از ژست‌ها و رفتارها را شامل می‌شود؛ از پوشش کامل اندام -به‌استثنای مواضع خاص- تا نحوهٔ گفت‌وگو، نگاه، راه‌رفتن، حمل زیورآلات و [[آرایش]] که تحقق حداکثری آن به اموری؛ چون جنس و [[رنگ لباس]]، ترکیب اجزاء، تناسب آن با موقعیت سنی فرد و نوع دوخت نیز ارتباط می‌یابد. فقدان پوشش و ژست‌های متناسب با معیارهای شرعی، «بی‌حجابی» خوانده می‌شود.<ref>شرف‌الدین، «ریشه‌یابی جامعه‌شناختی بی‌حجابی»، 1386ش، ص1-4؛ جوانی و امیری، «بررسی عوامل گرایش به بدحجابی و راهکارهای مقابله با آن»، 1395ش، ص117.</ref>     
در اصطلاح، حجاب نوعی پوشش است که زنان در معاشرت با [[نامحرم]]، بدن خود را پوشانده، از [[جلوه‌گری]] و [[خودنمایی]] اجتناب می‌کنند.<ref>مهدی‌زاده، حجاب‌شناسی، 1382ش، ص20.</ref> این هنجار، طیف وسیعی از ژست‌ها و رفتارها را شامل می‌شود؛ از پوشش کامل اندام -به‌استثنای مواضع خاص- تا نحوهٔ گفت‌وگو، نگاه، راه‌رفتن، حمل زیورآلات و [[آرایش]] که تحقق حداکثری آن به اموری؛ چون جنس و [[رنگ لباس]]، ترکیب اجزاء، تناسب آن با موقعیت سنی فرد و نوع دوخت نیز ارتباط می‌یابد. فقدان پوشش و ژست‌های متناسب با معیارهای شرعی، «بی‌حجابی» خوانده می‌شود.<ref>شرف‌الدین، «ریشه‌یابی جامعه‌شناختی بی‌حجابی»، 1386ش، ص1-4؛ جوانی و امیری، «بررسی عوامل گرایش به بدحجابی و راهکارهای مقابله با آن»، 1395ش، ص117.</ref>     
خط ۲۵: خط ۲۵:


جواب: حجاب مشترک میان مردان و زنان است و تفاوت در حدود آن است. </ref> ==
جواب: حجاب مشترک میان مردان و زنان است و تفاوت در حدود آن است. </ref> ==
از منظر [[فقها]]، رعایت حجاب وظیفه مردان و [[زنان]] است؛ اما تفاوت در حدود پوشش آنها، موجب شده است که حجاب عمدتا در حوزه پوشش زنان مطرح شده و مسئله جنسیت و پوشش، مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.<ref>[https://sid.ir/paper/960340/fa#downloadbottom شجریان، «فلسفه‌های حجاب و عدالت‌جنسیتی»، اسلام و مطالعات اجتماعی، 1401ش، ص126-125.] </ref> از این رو؛ برخی نویسندگان، خاستگاه حجاب را به نابرابری‌های اجتماعی، تبعیض‌ جنسیتی، نبود امنیت، حسادت، خودخواهی مرد و پاره‌ای از باورهای اعتقادی؛ چون ریاضت و رهبانیت نسبت داده و تفاوتی میان خاستگاه حجاب اسلامی و غیر اسلامی قائل نیستند. برخی پژوهشگران مسلمان با انکار نقش این عوامل در تشریع حجاب اسلامی،<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 31-32.</ref> خاستگاه آن را تفاوت‌های نهفته در جنسیت مردانه و زنانه دانسته و معتقدند؛ زن با درک و هوش طبیعی، حیا، عفت و پوشش را ابزارهای برای پاسخ به نیازهای روانی، زیستی و اجتماعی خود و ایجاد توازون در روابط زن و مرد در جامعه  قرارداده است.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 63-64.</ref> بر مبنای این دیدگاه، حجاب نه‌تنها مانعی برای رشد استعدادهای زن نیست که موجب سلامت روان، استحکام روابط خانوادگی و فراهم‌شدن بستری برای ایفای نقش‌های اجتماعی‌ای متناسب با جنسیت زن و مرد در جامعه به‌شمار می‌آید.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 215.</ref>
از منظر [[فقها]]، رعایت حجاب وظیفه مردان و [[زنان]] است؛ اما تفاوت در حدود پوشش آنها، موجب شده است که حجاب عمدتا در حوزه پوشش زنان مطرح شده و مسئله جنسیت و پوشش، مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد.<ref name=":3">[https://sid.ir/paper/960340/fa#downloadbottom شجریان، «فلسفه‌های حجاب و عدالت‌جنسیتی»، اسلام و مطالعات اجتماعی، 1401ش، ص126-125.] </ref> از این رو؛ برخی نویسندگان، خاستگاه حجاب را به نابرابری‌های اجتماعی، تبعیض‌ جنسیتی، نبود امنیت، حسادت، خودخواهی مرد و پاره‌ای از باورهای اعتقادی؛ چون ریاضت و رهبانیت نسبت داده و تفاوتی میان خاستگاه حجاب اسلامی و غیر اسلامی قائل نیستند. برخی پژوهشگران مسلمان با انکار نقش این عوامل در تشریع حجاب اسلامی،<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 31-32.</ref> خاستگاه آن را تفاوت‌های نهفته در جنسیت مردانه و زنانه دانسته و معتقدند؛ زن با درک و هوش طبیعی، حیا، عفت و پوشش را ابزارهای برای پاسخ به نیازهای روانی، زیستی و اجتماعی خود و ایجاد توازون در روابط زن و مرد در جامعه  قرارداده است.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 63-64.</ref> بر مبنای این دیدگاه، حجاب نه‌تنها مانعی برای رشد استعدادهای زن نیست که موجب سلامت روان، استحکام روابط خانوادگی و فراهم‌شدن بستری برای ایفای نقش‌های اجتماعی‌ای متناسب با جنسیت زن و مرد در جامعه به‌شمار می‌آید.<ref>مطهری، مسئله حجاب، 1402ش، ص 215.</ref>


== حجاب در تمدن‌های باستانی<ref group="دیدگاه">در این عنوان و عنوان بعدی شما می خواهید چه کار کنید؟ ایا می خواهید معنا و مفهوم حجاب را در آیین های باستانی و اعتقادی بررسی کنید و یا مصداق آن را؟ اما شما در همان ابتدا با تعریف حجاب براساس تفکر اسلامی ذهن مخاطب خود را مدیریت کردید و دیگر او علاقه به خواندن این عناوین ندارد. شما اگر در این قسمت در مقام تعریف حجاب هستید جای این بحث در اول است و حتی قبل از تعریف حجاب از نظر اسلام و قرآن. بحث اسلام و قرآن را هم ذیل آیین اعتقادی که اسلام را بحث کردی بیارید. اگر در مقام بیان مصادیق هستید، در تمدن ها باستانی و اعتقادی حجاب طبق تعریف شما وجود داشته است؟ آیا این مصادره به مطولب نیست؟
== حجاب در تمدن‌های باستانی<ref group="دیدگاه">در این عنوان و عنوان بعدی شما می خواهید چه کار کنید؟ ایا می خواهید معنا و مفهوم حجاب را در آیین های باستانی و اعتقادی بررسی کنید و یا مصداق آن را؟ اما شما در همان ابتدا با تعریف حجاب براساس تفکر اسلامی ذهن مخاطب خود را مدیریت کردید و دیگر او علاقه به خواندن این عناوین ندارد. شما اگر در این قسمت در مقام تعریف حجاب هستید جای این بحث در اول است و حتی قبل از تعریف حجاب از نظر اسلام و قرآن. بحث اسلام و قرآن را هم ذیل آیین اعتقادی که اسلام را بحث کردی بیارید. اگر در مقام بیان مصادیق هستید، در تمدن ها باستانی و اعتقادی حجاب طبق تعریف شما وجود داشته است؟ آیا این مصادره به مطولب نیست؟
برگرفته از «https://iranpedia.net/wiki/حجاب»