علمای شیعه افغانستان: تفاوت میان نسخه‌ها

حوزه‌های علمیهٔ نجف و قم تأثیر عمیقی بر فرهنگ شیعی افغانستان داشته و نقش مکمل مدارس دینی شیعیان افغانستان را دارند.<ref>[https://www.dinonline.com/1952/__trashed-1243/ «حوزه علمیه افغانستان در گفت‌وگو با آیت‌الله محمدهاشم صالحی»،  وب‌سایت دین‌آنلاین.]</ref> جان. ال اسپوزیتو معتقد است تغییرات فرهنگی در عراق و ایران بر فرهنگ افغانستان نیز اثرگذار است.<ref>اسپوزیتو، ''انقلاب اسلامی و بازتاب جهانی آن''، 1382ش، ص200.</ref> ایران در دوران معاصر، مرجع شیعیان افغانستان برای تحصیل علوم دینی بوده و پس از [[انقلاب اسلامی]]، این نقش گسترش یافته است. حوزه‌های علمیهٔ قم و مشهد و نیز [[جامعة المصطفی العالمیة]]، نقش مهمی در تربیت جوانان شیعه داشته و شخصیت‌های شناخته‌شده‌ای را در حوزه‌های فرهنگ، سیاست، ادبیات و دانشگاه‌های افغانستان پرورش داده‌اند.<ref>کاظمی، حوزهٔ علمیه نجف و قم و نقش آن در تاریخ معاصر افغانستان، 1401ش، ص51.</ref> اندکی پیش‌تر، طلاب افغانستانی برای فراگیری آموزش‌های سطوح عالی علوم دینی به [[عراق]] می‌رفتند. دانش‌آموختگان حوزه علمیه نجف با ایجاد مدارس دینی در افغانستان، بستر مناسبی برای آموزش معارف اسلامی فراهم آوردند. محمدعلی مدرس، قربانعلی وحیدی، قربانعلی محقق کابلی، محمداسحاق فیاض، محمدآصف محسنی، سید علی بهشتی، سید اسماعیل بلخی، محمدباقر موحدی نجفی، محمد امینی بامیانی، هاشم صالحی مدرس، قربانعلی عرفانی و محمدسلطان ترکستانی از تحصیل‌کردگان نجف هستند که تأثیر عمیقی بر علوم دینی شیعیان در افغانستان داشته‌اند.<ref>کاظمی، حوزهٔ علمیه نجف و قم و نقش آن در تاریخ معاصر افغانستان، 1401ش، ص98؛ قاسمی (محقق خراسانی)، المؤلفون الافغانیون المعاصرون (مؤلفان معاصر افغانستان)، 1400ش، ص182. شفائی، زندانیان روحانیت تشیع افغانستان، 1368ش، ص43؛ ناصری داودی، مشاهیر تشیع در افغانستان، 1390ش، ج۲، ص265-267.</ref>