جز ویکی سازی |
|||
| خط ۱۱۰: | خط ۱۱۰: | ||
در آبان ۱۳۶۴ش، مجلس خبرگان رهبری، بهسبب نگرانی از سلامتی امام خمینی و اوضاع کشور، طی یک مصوبه داخلی و غیررسمی، [[حسینعلی منتظری]] را بهعنوان قائممقام رهبری تعیین کرد؛ اما با توجه به رویکرد و عملکرد منتظری و اثرپذیری وی از [[سازمان مجاهدین خلق]] و [[سید مهدی هاشمی]]، امام خمینی در تاریخ [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش، در نامهای خطاب به منتظری، او را فاقد صلاحیت لازم برای رهبری نظام جمهوری اسلامی ایران دانست.<ref>جبرائیلی، روایت رهبری (مناسبات جمهوریت و اسلامیت در انتخاب ولی فقیه)، 1398ش، ص105-255.</ref> | در آبان ۱۳۶۴ش، مجلس خبرگان رهبری، بهسبب نگرانی از سلامتی امام خمینی و اوضاع کشور، طی یک مصوبه داخلی و غیررسمی، [[حسینعلی منتظری]] را بهعنوان قائممقام رهبری تعیین کرد؛ اما با توجه به رویکرد و عملکرد منتظری و اثرپذیری وی از [[سازمان مجاهدین خلق]] و [[سید مهدی هاشمی]]، امام خمینی در تاریخ [[۶ فروردین]] ۱۳۶۸ش، در نامهای خطاب به منتظری، او را فاقد صلاحیت لازم برای رهبری نظام جمهوری اسلامی ایران دانست.<ref>جبرائیلی، روایت رهبری (مناسبات جمهوریت و اسلامیت در انتخاب ولی فقیه)، 1398ش، ص105-255.</ref> | ||
=== رهبری | === رهبری سید علی حسینی خامنهای === | ||
پس از رحلت امام خمینی، بلافاصله [[مجلس خبرگان رهبری]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، پس از طرح و پذیرش استعفای حسینعلی منتظری از سمت قائممقامی رهبری، با نظر اکثریت مبنی بر کفایت [[درجه اجتهاد|شرط اجتهاد]] برای رهبری و نیز نپذیرفتن رهبریِ شورایی، با ۶۰ رأی از ۷۴ رأی، [[سید علی خامنهای]] را تا زمان همهپرسی و تصویب نهایی بازنگری قانون اساسی، بهعنوان رهبر موقت جمهوری اسلامی ایران برگزیدند. پس از برگزاری همهپرسی بازنگری قانون اساسی در [[۶ مرداد]] ۱۳۶۸ش و تأیید آن توسط مردم، مجلس خبرگان رهبری در ۱۵ مرداد ۱۳۶۸ش با ۶۰ رأی از ۶۴ رأی، رهبری سید علی خامنهای را تثبیت کردند.<ref>جبرائیلی، روایت رهبری (مناسبات جمهوریت و اسلامیت در انتخاب ولی فقیه)، 1398ش، ص431-529.</ref> وی در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش در حمله آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، [[ترور سید علی خامنهای|ترور]] و به [[شهادت سید علی خامنهای|شهادت]] رسید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک.]</ref> | پس از رحلت امام خمینی، بلافاصله [[مجلس خبرگان رهبری]] در [[۱۴ خرداد]] ۱۳۶۸ش، پس از طرح و پذیرش استعفای حسینعلی منتظری از سمت قائممقامی رهبری، با نظر اکثریت مبنی بر کفایت [[درجه اجتهاد|شرط اجتهاد]] برای رهبری و نیز نپذیرفتن رهبریِ شورایی، با ۶۰ رأی از ۷۴ رأی، [[سید علی خامنهای]] را تا زمان همهپرسی و تصویب نهایی بازنگری قانون اساسی، بهعنوان رهبر موقت جمهوری اسلامی ایران برگزیدند. پس از برگزاری همهپرسی بازنگری قانون اساسی در [[۶ مرداد]] ۱۳۶۸ش و تأیید آن توسط مردم، مجلس خبرگان رهبری در ۱۵ مرداد ۱۳۶۸ش با ۶۰ رأی از ۶۴ رأی، رهبری سید علی خامنهای را تثبیت کردند.<ref>جبرائیلی، روایت رهبری (مناسبات جمهوریت و اسلامیت در انتخاب ولی فقیه)، 1398ش، ص431-529.</ref> وی در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش در حمله آمریکا و اسرائیل به بیت رهبری، [[ترور سید علی خامنهای|ترور]] و به [[شهادت سید علی خامنهای|شهادت]] رسید.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنهای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنهای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وبسایت تابناک.]</ref> | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۱۷: | ||
در پی [[شهادت سید علی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، [[شورای موقت رهبری]]؛ مطابق سازوکار مقرر در اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد. این شورا از [[۱۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش فعالیت خود را آغاز کرد و متشکل از [[مسعود پزشکیان]] (رئیسجمهور وقت)، [[غلامحسین محسنی اژهای]] (رئیس قوه قضائیه وقت) و [[علیرضا اعرافی]] (فقیه شورای نگهبان) بود. شورای یادشده تا زمان تعیین رهبر جدید از سوی [[مجلس خبرگان رهبری]]، عهدهدار انجام وظایف قانونی مقام رهبری بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121005595/چه-کسانی-عضو-شورای-موقت-رهبری-هستند «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | در پی [[شهادت سید علی خامنهای]]، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش، [[شورای موقت رهبری]]؛ مطابق سازوکار مقرر در اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شد. این شورا از [[۱۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش فعالیت خود را آغاز کرد و متشکل از [[مسعود پزشکیان]] (رئیسجمهور وقت)، [[غلامحسین محسنی اژهای]] (رئیس قوه قضائیه وقت) و [[علیرضا اعرافی]] (فقیه شورای نگهبان) بود. شورای یادشده تا زمان تعیین رهبر جدید از سوی [[مجلس خبرگان رهبری]]، عهدهدار انجام وظایف قانونی مقام رهبری بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404121005595/چه-کسانی-عضو-شورای-موقت-رهبری-هستند «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
=== رهبری | === رهبری سید مجتبی حسینی خامنهای === | ||
پس از اعلام ترور سید علی خامنهای در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. هیئت رئیسهٔ مجلس خبرگان رهبری بلافاصله صبح همان روز تشکیل جلسه داد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6765059/خبرگان-فرآیند-معرفی-رهبر-انقلاب-را-از-لحظه-شهادت-آیت-الله-خامنه «خبرگان فرایند معرفی رهبر انقلاب را از لحظۀ شهادت رهبری آغاز کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref> در روزهای پس از آن، مجلس خبرگان رهبری جلسات متعددی را جهت بررسی شرایط و تعیین رهبر جدید برگزار کرد.<ref>[https://www.irna.ir/amp/86103524/ قمی، «تشریح فرایند انتخاب سومین رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> سرانجام روز یکشنبه [[۱۷ اسفند]] ۱۴۰۴ش، با تدابیر امنیتی شدید، اجلاس رسمی تشکیل شد. در پایان این نشست، [[سید مجتبی خامنهای|سید مجتبی حسینی خامنهای]] بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران تعیین و طی بیانیهٔ مجلس خبرگان رهبری معرفی شد.<ref>[https://majlesekhobregan.ir/fa/cont/5118 «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، وبسایت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری.]</ref> | پس از اعلام ترور سید علی خامنهای در ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. هیئت رئیسهٔ مجلس خبرگان رهبری بلافاصله صبح همان روز تشکیل جلسه داد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6765059/خبرگان-فرآیند-معرفی-رهبر-انقلاب-را-از-لحظه-شهادت-آیت-الله-خامنه «خبرگان فرایند معرفی رهبر انقلاب را از لحظۀ شهادت رهبری آغاز کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref> در روزهای پس از آن، مجلس خبرگان رهبری جلسات متعددی را جهت بررسی شرایط و تعیین رهبر جدید برگزار کرد.<ref>[https://www.irna.ir/amp/86103524/ قمی، «تشریح فرایند انتخاب سومین رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> سرانجام روز یکشنبه [[۱۷ اسفند]] ۱۴۰۴ش، با تدابیر امنیتی شدید، اجلاس رسمی تشکیل شد. در پایان این نشست، [[سید مجتبی خامنهای|سید مجتبی حسینی خامنهای]] بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران تعیین و طی بیانیهٔ مجلس خبرگان رهبری معرفی شد.<ref>[https://majlesekhobregan.ir/fa/cont/5118 «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، وبسایت دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری.]</ref> | ||
== تمایز رهبری جمهوری اسلامی با نظامهای سلطنتی و دیکتاتوری == | == تمایز رهبری جمهوری اسلامی با نظامهای سلطنتی و دیکتاتوری == | ||