کردیدوزی: تفاوت میان نسخهها
ابرابزار |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست = | |||
| حجم فایلپادکست = | |||
| تاریخ پادکست = | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = کردیدوزی | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = سوزندوزی سنتی | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = منسوجات پارچهای، لباسهای محلی | |||
| گستره جغرافیایی = [[استان خراسان شمالی]] | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = [[قوم کرمانج]] | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''کردیدوزی'''؛ سوزندوزی پارچه با نقوش مختلف. | |||
کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی استان خراسان شمالی است که بیش از هشت هزار سال قدمت دارد. این هنر شامل هفت نوع دوخت میباشد که پرکاربردترین آن ساقهدوزی است. نقوش کردیدوزی برگرفته از ذهن هنرمندان منطقه و با الهام از طبیعت شکل میگیرد. زنان هنرمند کردیدوزی را روی لباسهای محلی خود، رومبلی، کوسن و سایر منسوجات پارچهای اجرا میکنند. | کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی استان خراسان شمالی است که بیش از هشت هزار سال قدمت دارد. این هنر شامل هفت نوع دوخت میباشد که پرکاربردترین آن ساقهدوزی است. نقوش کردیدوزی برگرفته از ذهن هنرمندان منطقه و با الهام از طبیعت شکل میگیرد. زنان هنرمند کردیدوزی را روی لباسهای محلی خود، رومبلی، کوسن و سایر منسوجات پارچهای اجرا میکنند. | ||
| خط ۲۵: | خط ۵۴: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر|نشانی=https://www.chtn.ir/news/1400111786147/کردی-دوزی-کوک-های-آمیخته-با-ذوق-و- | * {{یادکرد وب|عنوان=کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر|نشانی=https://www.chtn.ir/news/1400111786147/کردی-دوزی-کوک-های-آمیخته-با-ذوق-و-نر|تاریخ=22 بهمن 1400|تاریخ بازبینی=9 شهریور 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|هنر}}|وبگاه=وبسایت میراث آریا}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400112317765/کردی-دوزی-هنری-از-رنگ-و-اصالت|تاریخ=23 بهمن 1400|تاریخ بازبینی=9 شهریور 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|اصالت}}|وبگاه=خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)}} | * {{یادکرد وب|عنوان=کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت|نشانی=https://www.isna.ir/news/1400112317765/کردی-دوزی-هنری-از-رنگ-و-اصالت|تاریخ=23 بهمن 1400|تاریخ بازبینی=9 شهریور 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|اصالت}}|وبگاه=خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)}} | ||
* {{یادکرد وب|عنوان=کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8061735/کردی-دوزی-هنری-برخاسته-از-فرهنگ-مردمان-خراسان-شمالی|تاریخ=29 بهمن 1400|تاریخ بازبینی=9 شهریور 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|جوان}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | * {{یادکرد وب|عنوان=کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی|نشانی=https://www.yjc.ir/fa/news/8061735/کردی-دوزی-هنری-برخاسته-از-فرهنگ-مردمان-خراسان-شمالی|تاریخ=29 بهمن 1400|تاریخ بازبینی=9 شهریور 1405|شناسه={{شناسه یادکرد|جوان}}|وبگاه=باشگاه خبرنگاران جوان}} | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
<!-- | |||
== تغییر مسیرهای پیشنهادی == | |||
کردیدوزی{{سخ}} | |||
کردی دوزی{{سخ}} | |||
--> | |||
[[رده:اصلاح رباتیک]] | |||
[[رده:سوزندوزیهای ایرانی]] | |||
[[رده:صنایع دستی استان خراسان شمالی]] | |||
[[رده:هنرهای سنتی ایران]] | |||
نسخهٔ ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۰۹
| عنوان اصلی | کردیدوزی |
|---|---|
| نوع مفهوم | سوزندوزی سنتی |
| حوزه کاربرد | منسوجات پارچهای، لباسهای محلی |
| گستره جغرافیایی | استان خراسان شمالی |
| مرتبط با | قوم کرمانج |
کردیدوزی؛ سوزندوزی پارچه با نقوش مختلف.
کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی استان خراسان شمالی است که بیش از هشت هزار سال قدمت دارد. این هنر شامل هفت نوع دوخت میباشد که پرکاربردترین آن ساقهدوزی است. نقوش کردیدوزی برگرفته از ذهن هنرمندان منطقه و با الهام از طبیعت شکل میگیرد. زنان هنرمند کردیدوزی را روی لباسهای محلی خود، رومبلی، کوسن و سایر منسوجات پارچهای اجرا میکنند.
تعریف
کردیدوزی یکی از سوزندوزیهای سنتی است که قدمت آن به بیش از هشت هزار سال میرسد.[۱] در این سوزندوزی، زمینهٔ پارچه با دوخت بخیه پوشانده و سپس روی آن با نقوش مختلف پر میشود.[۲] این هنر کاربردی بخش مهمی از فرهنگ استان خراسان شمالی بهشمار میرود و اغلب میان قوم کرمانج معروف است. فنون و مهارت کردیدوزی در سال ۱۳۹۹ش در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.[۳]
کاربرد
امروزه کردیدوزی روی تشک، متکا، بالشت، رومبلی، تختخواب و سایر منسوجات پارچهای بهکار میرود. این هنر با وجود فراز و نشیبهای متعدد، بهآسانی میان خانوادههای روستایی و شهری راه یافته و رشد کرده و زنان زیادی از طریق کردیدوزی کسب درآمد میکنند.[۴] لباس کردی از لباسهای زیبا و پوشیده است که در جشنوارههای مختلف بینالمللی رتبهٔ اول را به خود اختصاص داده است. لباسهای زنان کرد در قسمت سر آستین، پای لباس، دور یقه، جلیقه، چادر، کفش و کلاه با هنر کردیدوزی تزیین شده است. زنان این قوم برای تزیین پوستین و چاروق از نخ ابریشم و گلابتون استفاده میکنند.[۵]
کردیدوزی و آداب مربوط به دوخت آن ریشه در فرهنگ منطقه دارد و یکی از مهمترین جهیزیهای که خانوادهٔ عروس تهیه میکنند، کردیدوزی است.[۶]
نقوش کردیدوزی
طرحهای کردیدوزی اغلب از ذهن و بینش شخصی هنرمندان و از محیط طبیعت شکل میگیرد. این نقوش شامل گلوبوتههای تمثیلی، انواع پرندگان، حیوانات اهلی و درخت سرو است که با رنگهای شاد و زنده روی پارچه دوخته میشود.[۷]
انواع دوخت
کردیدوزی از هفت نوع دوخت تشکیل شده که شامل ساقهدوزی، دندانموشی، صرافیدوزی، خامهدوزی، متندوزی، برگدوزی و زیگزاگ است. ساقهدوزی از دوختهای پرکاربرد این هنر است که برای دوخت شاخههای درختان و ساقههای گل استفاده میشود.[۸]
ابزار کار
از ابزار و وسایل کردیدوزی میتوان به سوزن، انگشتانه و نخ اشاره کرد. سوزن که در گویش کرمانجی به آن درزی میگویند، اندازه و نوع آن نقش مهمی در کردیدوزی دارد. از سوزنهای نازک برای پارچههای ظریف و از سوزن پنبهدوزی برای پارچههای ضخیم استفاده میشود. هنگام انجام کردیدوزی از انگشتانه استفاده میشود. انگشتانه علاوهبر سرعت در کار، ظرافت و زیبایی کار را افزایش میدهد و نوک انگشت را از خراشیدهشدن با سوزن محافظت میکند. نخهای مورد استفاده در کردیدوزی، نخ دمسه، عمامه (برای دوختهای درشت و طرحهای برجسته)، نخ ابریشم، نخ پشم، الیاف فلزی (برای تزیین) و نخ بوکله است.[۹]
پانویس
- ↑ «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر»، وبسایت میراث آریا.
- ↑ «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).
- ↑ «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر»، وبسایت میراث آریا.
- ↑ «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر»، وبسایت میراث آریا.
- ↑ «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).
- ↑ «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).
- ↑ «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی»، باشگاه خبرنگاران جوان.
منابع
- «کردیدوزی، کوکهای آمیخته با ذوق و هنر». وبسایت میراث آریا. ۲۲ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- «کردیدوزی، هنری از رنگ و اصالت». خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). ۲۳ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.
- «کردیدوزی هنری برخاسته از فرهنگ مردمان خراسان شمالی». باشگاه خبرنگاران جوان. ۲۹ بهمن ۱۴۰۰. دریافتشده در ۹ شهریور ۱۴۰۵.