حسین صبوری (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
ویرایش جزئی |
||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
'''شمارهدوزی؛''' ایجاد دوختهای ضربدری روی پارچهٔ مخصوص شمارهدوزی. | '''شمارهدوزی؛''' ایجاد دوختهای ضربدری روی پارچهٔ مخصوص شمارهدوزی. | ||
شمارهدوزی یکی از قدیمیترین انواع [[گلدوزی]] است که با پر کردن خانههای مربعشکل پارچه، طرح ایجاد میشود. مردم | شمارهدوزی یکی از قدیمیترین انواع [[گلدوزی]] است که با پر کردن خانههای مربعشکل پارچه، طرح ایجاد میشود. مردم [[رومانی]] از این هنر برای تزیین لباسهای ملی خود استفاده میکنند. این هنر در شهرهای [[ایران]] از جمله [[شیراز]]، [[یزد]]، [[اصفهان]]، [[سیستان]]، [[کاشان]] و [[ایل سنگسر]] در سمنان رواج دارد. | ||
== تعریف == | == تعریف == | ||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
شمارهدوزی از قدیمیترین انواع [[گلدوزی]] است که قدمت آن به [[قرون وسطی]] و به قرن ششم پیش از میلاد مسیح میرسد. این هنر متناسب با آدابورسوم، سنتها و باورهای محلی هر کشور توسعه یافته است.<ref>{{پک/بن|شمارهدوزی1|ک=وبسایت ویرا گستر معین|ف=شمارهدوزی چیست؟}}</ref> نمونههای شمارهدوزی برای اولینبار در میان مردم شرق یعنی [[هند]] | شمارهدوزی از قدیمیترین انواع [[گلدوزی]] است که قدمت آن به [[قرون وسطی]] و به قرن ششم پیش از میلاد مسیح میرسد. این هنر متناسب با آدابورسوم، سنتها و باورهای محلی هر کشور توسعه یافته است.<ref>{{پک/بن|شمارهدوزی1|ک=وبسایت ویرا گستر معین|ف=شمارهدوزی چیست؟}}</ref> نمونههای شمارهدوزی برای اولینبار در میان مردم شرق یعنی [[هند]]، [[چین]]، [[مصر]] و حتی [[ایران]] نیز دیده شده است. برخی منابع احتمال دادهاند که این هنر از طریق [[جاده ابریشم]] به اروپا رسیده و رواج یافته است.<ref>{{پک/بن|تاریخچه|ک=وبسایت تحلیلی وانا نیوز|ف=تاریخچه هنر شماره دوزی}}</ref> | ||
== کاربرد == | == کاربرد == | ||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
== تکنیکهای اجرایی در شمارهدوزی == | == تکنیکهای اجرایی در شمارهدوزی == | ||
هنر شمارهدوزی بر پایه خانههای مربعی توریشکل انجام میشود. مهمترین تکنیک در این رشته، «کوک ضربدری» است که با ایجاد یک نیمدوخت (از سوراخ ۱ به ۴) و سپس تکمیل آن با یک نیمدوخت معکوس (از سوراخ ۳ به ۲) به شکل علامت ضربدر ایجاد میشود. در مواردی که نیاز به جزئیات بیشتری باشد، از «نیمدوخت» (تنها یک قطر مربع) استفاده میشود؛ همچنین «دوخت یکچهارم» با اتصال گوشه مربع به مرکزِ آن انجام میگیرد و ترکیب آن با یک نیمدوخت، «دوخت سهچهارم» را میسازد که برای ایجاد انحنا در طرح کاربرد دارد. در نهایت، برای اجرای خطوط دورگیری یا کادربندی طرح، از «بخیه دوزی» استفاده میشود که با حرکت مداوم سوزن بین سوراخهای مجاور، یک خط پیوسته و منظم ایجاد میکند.<ref>{{پک/بن|شمارهدوزی5|ک=وبسایت ویرا گستر معین|ف=شمارهدوزی چیست؟}}</ref> | هنر شمارهدوزی بر پایه خانههای مربعی توریشکل انجام میشود. مهمترین تکنیک در این رشته، «کوک ضربدری» است که با ایجاد یک نیمدوخت (از سوراخ ۱ به ۴) و سپس تکمیل آن با یک نیمدوخت معکوس (از سوراخ ۳ به ۲) به شکل علامت ضربدر ایجاد میشود. در مواردی که نیاز به جزئیات بیشتری باشد، از «نیمدوخت» (تنها یک قطر مربع) استفاده میشود؛ همچنین «دوخت یکچهارم» با اتصال گوشه مربع به مرکزِ آن انجام میگیرد و ترکیب آن با یک نیمدوخت، «دوخت سهچهارم» را میسازد که برای ایجاد انحنا در طرح کاربرد دارد. در نهایت، برای اجرای خطوط دورگیری یا کادربندی طرح، از «بخیه دوزی» استفاده میشود که با حرکت مداوم [[سوزن]] بین سوراخهای مجاور، یک خط پیوسته و منظم ایجاد میکند.<ref>{{پک/بن|شمارهدوزی5|ک=وبسایت ویرا گستر معین|ف=شمارهدوزی چیست؟}}</ref> | ||
== گسترهٔ جغرافیایی == | == گسترهٔ جغرافیایی == | ||
شمارهدوزی در شهرهای [[اصفهان]]، [[شیراز]]، [[یزد]]، [[سیستان و بلوچستان]]، [[سمنان]] و [[کاشان]] رواج دارد. شمارهدوزی در [[سیستان و بلوچستان]] و | شمارهدوزی در شهرهای [[اصفهان]]، [[شیراز]]، [[یزد]]، [[سیستان و بلوچستان]]، [[سمنان]] و [[کاشان]] رواج دارد. شمارهدوزی در [[سیستان و بلوچستان]] و مهدیشهر سمنان بهصورت مشابه و با شمارش تاروپود پارچه صورت میگیرد و تنها تفاوت آن این است که در سیستان از نخ [[کاموا]] و در سنگسر سمنان از نخ [[دمسه]] برای دوخت شمارهدوزی استفاده میشود. نقوش و رنگآمیزی نیز در این مناطق متفاوت از یکدیگر هستند.<ref>{{پک/بن|بلوگفا|ک=وبسایت بلوگفا|ف=هنر شمارهدوزی}}</ref> همچنین مهدیشهر بهدلیل هنر شمارهدوزی، بهعنوان [[شهر ملی صنایع دستی]] ثبت شده است.<ref>{{پک/بن|ملی|ک=خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)|ف="شماره دوزی" و "تانه بافی" مهدیشهر و کلاته خیج را به شهرهای ملی صنایع دستی ارتقا داد}}</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
