بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''{{درشت|خانهداری؛}}''' مجموعهای از فعالیتها برای اداره و مدیریت امور خانه و خانواده. | '''{{درشت|خانهداری؛}}''' مجموعهای از فعالیتها برای اداره و مدیریت امور خانه و خانواده. | ||
خانهداری به مجموعهای از فعالیتها و مسئولیتهای مرتبط با ادارهٔ خانه و زندگی خانوادگی گفته میشود که ابعاد مدیریتی، مراقبتی، عاطفی و تربیتی را دربر میگیرد. این نقش در سنتهای فرهنگی گوناگون با | خانهداری به مجموعهای از فعالیتها و مسئولیتهای مرتبط با ادارهٔ خانه و زندگی خانوادگی گفته میشود که ابعاد مدیریتی، مراقبتی، عاطفی و تربیتی را دربر میگیرد. این نقش در سنتهای فرهنگی گوناگون با [[مادری]] و همسری پیوند داشته است. خانهداری در خوانشهای معاصر بهعنوان نقشی اجتماعی و مدیریتیِ مشترک میان زن و مرد نیز تعریف میشود. در مطالعات خانواده و جنسیت، الگوهای خانهداری معمولاً به سه دستهٔ محوریت زن، محوریت مرد و مشارکتی تقسیم میشوند. از دیدگاه [[اسلام]]، کار خانگی بهعنوان بخشی از خانهداری فعالیتی ارزشمند و مبتنی بر انتخاب است که میتواند برای آن دستمزد ([[اجرتالمثل]]) در نظر گرفته شود و همچنین تقسیم مسئولیتهای خانگی میان زن و مرد مورد تأکید است. | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
خانهداری در لغت | خانهداری در لغت بهمعنای میانهروی، درستخرجی و تدبیر امور منزل است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/خانه+داری دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه خانهداری، وبسایت واژهیاب.]</ref> این مفهوم در گذشته مجموعهای از وظایف مرتبط با امور [[خانواده]]<ref>صادقی فسایی و میرحسینی، «فهم خانهداری در بستر نقشهای جنسیتی: مطالعه کیفی در شهر تهران»، ۱۳۹۵ش، ص۱۳.</ref> و [[مدیریت خانه]]، مهارتهای ادارۀ خانه و مجموعه دانشهای مرتبط با آن مانند [[آشپزی]] و [[خیاطی]] را دربر میگرفت؛<ref>دهخدا، لغتنامه، ذیل واژه خانهداری.</ref> با نقشهایی مانند مادری و همسری پیوند داشت<ref>کریمی و میرزادارائی، چند لقمه حرف حلال برای خانواده، ۱۳۹۷ش، ص۸۶.</ref> و دارای ابعاد مدیریتی، عاطفی و تربیتی بود.<ref>[https://www.isna.ir/news/99081308575/مصائب-پنهان-خانه-داری «مصائب پنهان خانهداری»، وبسایت ایسنا.]</ref> | ||
در ادبیات معاصر، خانهداری بهعنوان رفتار، کردار یا وظیفهای که مرتبط با خانواده<ref>امینفر، «بررسی نگرش زنان جوان پیرامون منزلت نقش خانهداری»، ۱۳۹۳ش، ص۱۲۳.</ref> و یک الگوی مدیریت خانواده و نقش اجتماعی تعریف میشود. در این خوانش، خانهداری شامل مسئولیتهایی مرتبط با حیات خانوادگی است.<ref>[https://allarchive.ir/khane-dari-honar-e-masouliyat/ «خانهداری؛ هنری با مسئولیتهای بزرگ در بنای خانواده و جامعه»، وبسایت آرشیو کامل.]</ref> در این چارچوب، خانهداری نقشی با مسئولیتهای مشترک میان زن و مرد تلقی میشود؛ بهگونهای که نقشهای مادری و همسری در بستر آن معنا مییابند.<ref>بدریمنش و صادقیفسایی، «مطالعه تفسیری نقش خانهداری»، ۱۳۹۴ش، ص۸۲؛ غمامی و علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، ۱۳۹۷ش، ص۳۳–۳۰.</ref> با این حال، در جوامع مختلفی از جمله ایران، سهم زنان در انجام وظایف خانهداری بیشتر گزارش شده و در فرهنگ ایرانی از زنان خانهدار با عنوان کدبانو یاد میشود. از این منظر، خانهداری بیش از آنکه شغلی با تعریف قراردادی و دستمزد رسمی باشد، یک وظیفه خانوادگی و نقش اجتماعی چندبعدی محسوب میشود.<ref>آزاد ارمکی، جامعهشناسی خانواده ایرانی، 1390ش، ص101.</ref> | در ادبیات معاصر، خانهداری بهعنوان رفتار، کردار یا وظیفهای که مرتبط با خانواده<ref>امینفر، «بررسی نگرش زنان جوان پیرامون منزلت نقش خانهداری»، ۱۳۹۳ش، ص۱۲۳.</ref> و یک الگوی مدیریت خانواده و نقش اجتماعی تعریف میشود. در این خوانش، خانهداری شامل مسئولیتهایی مرتبط با حیات خانوادگی است.<ref>[https://allarchive.ir/khane-dari-honar-e-masouliyat/ «خانهداری؛ هنری با مسئولیتهای بزرگ در بنای خانواده و جامعه»، وبسایت آرشیو کامل.]</ref> در این چارچوب، خانهداری نقشی با مسئولیتهای مشترک میان زن و مرد تلقی میشود؛ بهگونهای که نقشهای مادری و همسری در بستر آن معنا مییابند.<ref>بدریمنش و صادقیفسایی، «مطالعه تفسیری نقش خانهداری»، ۱۳۹۴ش، ص۸۲؛ غمامی و علوی، «الگوی اسلامی امنیت اقتصادی زنان خانهدار»، ۱۳۹۷ش، ص۳۳–۳۰.</ref> با این حال، در جوامع مختلفی از جمله ایران، سهم زنان در انجام وظایف خانهداری بیشتر گزارش شده و در فرهنگ ایرانی از زنان خانهدار با عنوان کدبانو یاد میشود. از این منظر، خانهداری بیش از آنکه شغلی با تعریف قراردادی و دستمزد رسمی باشد، یک وظیفه خانوادگی و نقش اجتماعی چندبعدی محسوب میشود.<ref>آزاد ارمکی، جامعهشناسی خانواده ایرانی، 1390ش، ص101.</ref> | ||
