بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
== زندگینامه == | == زندگینامه == | ||
جودیت باتلر، فیلسوف فمینیست و نظریهپرداز جنسیت آمریکایی، در ۲۴ فوریه | جودیت باتلر، فیلسوف فمینیست و نظریهپرداز جنسیت آمریکایی، در ۲۴ فوریه ۱۹۵۶م در کلیولند در یک خانواده یهودی-مجارستانی و یهودی-روسی تبار به دنیا آمد.<ref>Regina Michalik (May 2001). "Interview with Judith Butler". ''Lola Press''. Archived from the original on December 19, 2006. Retrieved March 1, 2010.</ref> وی تحصیلات عالی خود را در دانشگاه ییل گذراند و در ۱۹۷۸م مدرک کارشناسی و در ۱۹۸۴م دکترای فلسفه دریافت کرد. باتلر از ۱۹۹۳م به هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی پیوست و در نهایت به سمت استاد کرسی مکسین الیوت در گروههای رتوریک و ادبیات تطبیقی منصوب شد. وی همچنین از بنیانگذاران برنامه تئوری انتقادی در همان دانشگاه است.<ref>"Tanner Lecture on Human Values: 2004–2005 Lecture Series". ''UC Berkeley''. March 2005. Archived from the original on 2004-12-11. Retrieved March 1, 2010.</ref> | ||
شهرت جهانی باتلر بهطور عمده مرهون انتشار کتاب اثرگذار «آشفتگی جنسیتی: فمینیسم و | شهرت جهانی باتلر بهطور عمده مرهون انتشار کتاب اثرگذار «آشفتگی جنسیتی: فمینیسم و برهمزدن هویت» در ۱۹۹۰م است.<ref>Thulin, Lesley (19 April 2012). "Feminist theorist Judith Butler rethinks kinship". ''Columbia Spectator''. Archived from the original on September 25, 2015. Retrieved 9 October 2013.</ref> نظریۀ محوری او با عنوان «اجرای جنسیت» که نخست در مقالۀ ۱۹۸۸م با عنوان «کنشهای اجرایی و تکوین جنسیت» بسط داده شد، جنسیت را نه یک ماهیت ذاتی بلکه یک عملکرد اجتماعی و تکرارشونده میداند.<ref>Butler, Judith (1988). ''Performative Acts and Gender Constitution: An Essay in Phenomenology and Feminist Theory''p. 520.</ref> | ||
باتلر در کتاب مهم دیگر خود، «اجساد مهم: درباره حدود گفتمانی جنس» (۱۹۹۳م)، به بسط و تصحیح خوانشها از نظریه اجرایی خود پرداخت و در آثار بعدی خود مانند «زندگی آسیبپذیر» (۲۰۰۴م) و «قابهای جنگ» (۲۰۰۹م) به مسائل سیاسیتری از جمله خشونت، سوگ و آسیبپذیری مشترک انسانی پرداخت.<ref>Butler, Judith (2004). ''Precarious Life: The Powers of Mourning and Violence''. Verso Books. p. 20.</ref> باتلر بهعنوان یک کنشگر سیاسی نیز شناخته میشود و | باتلر در کتاب مهم دیگر خود، «اجساد مهم: درباره حدود گفتمانی جنس» (۱۹۹۳م)، به بسط و تصحیح خوانشها از نظریه اجرایی خود پرداخت و در آثار بعدی خود مانند «زندگی آسیبپذیر» (۲۰۰۴م) و «قابهای جنگ» (۲۰۰۹م) به مسائل سیاسیتری از جمله خشونت، سوگ و آسیبپذیری مشترک انسانی پرداخت.<ref>Butler, Judith (2004). ''Precarious Life: The Powers of Mourning and Violence''. Verso Books. p. 20.</ref> باتلر بهعنوان یک کنشگر سیاسی نیز شناخته میشود و دربارۀ حقوق فلسطینیان، مخالفت با صهیونیسم و دفاع از حقوق LGBTQIA بهطور گسترده سخن گفته و نوشته است.<ref>"Judith Butler". ''McGill Reporter''. McGill. Archived from the original on September 25, 2015. Retrieved 9 October 2013.</ref> | ||
آثار باتلر که به دهها زبان ترجمه شده، تأثیر عمیقی بر فلسفۀ قارهای، مطالعات جنسیت، نظریۀ فمینیستی و علوم سیاسی گذاشته است. وی یکی از برجستهترین و بحثبرانگیزترین متفکران معاصر در حوزه نظریه انتقادی محسوب میشود.<ref>Rottenberg, Catherine (27 August 2003). "Judith Butler". The Literary Encyclopedia؛ Loizidou, Elena (2007-04-11). ''Judith Butler: Ethics, Law, Politics''. p. 1</ref> | آثار باتلر که به دهها زبان ترجمه شده، تأثیر عمیقی بر فلسفۀ قارهای، مطالعات جنسیت، نظریۀ فمینیستی و علوم سیاسی گذاشته است. وی یکی از برجستهترین و بحثبرانگیزترین متفکران معاصر در حوزه نظریه انتقادی محسوب میشود.<ref>Rottenberg, Catherine (27 August 2003). "Judith Butler". The Literary Encyclopedia؛ Loizidou, Elena (2007-04-11). ''Judith Butler: Ethics, Law, Politics''. p. 1</ref> | ||
== دیدگاههای <big>'''جودیت باتلر'''</big> == | == دیدگاههای <big>'''جودیت باتلر'''</big> == | ||
مهمترین رویکرد متاخر در مطالعات جنسیت از دید بسیاری از نظریهپردازان، مفهومپردازی «اجرای جنسیت» توسط جودیت باتلر است. از دیدگاه وی، جنسیت نه یک هویت ذاتی، بلکه یک کردار گفتمانی و اجرایی اجتماعی است که در بستر جامعه شکل میگیرد.<ref> میلنر؛ براویت، «درآمدی بر نظریه فرهنگی معاصر»، چ 5، 1394ش</ref> باتلر رابطه سنتی بین جنس (زیستی) و جنسیت (فرهنگی) را وارونه میکند و استدلال میکند که این جنسیت است که هویت جنسی را میسازد، نه بالعکس | مهمترین رویکرد متاخر در مطالعات جنسیت از دید بسیاری از نظریهپردازان، مفهومپردازی «اجرای جنسیت» توسط جودیت باتلر است. از دیدگاه وی، جنسیت نه یک هویت ذاتی، بلکه یک کردار گفتمانی و اجرایی اجتماعی است که در بستر جامعه شکل میگیرد.<ref> میلنر؛ براویت، «درآمدی بر نظریه فرهنگی معاصر»، چ 5، 1394ش</ref> باتلر رابطه سنتی بین جنس (زیستی) و جنسیت (فرهنگی) را وارونه میکند و استدلال میکند که این جنسیت است که هویت جنسی را میسازد، نه بالعکس.<ref> باتلر، «آشفتگیِ جنسیت»، چ 1، 1389ش</ref> | ||
این رویکرد رادیکال، با بهکارگیری مدل فوکویی، تمام طبقهبندیهای هویتی را متأثر از نهادها، اعمال و گفتمانها میداند و تمایز بنیادین بین جنس و جنسیت را به چالش میکشد. نتیجۀ این دیدگاه، امکان «آشفتگی جنسیتی» است؛ یعنی افراد با اجراهای هنجارشکن میتوانند گفتمانهای مسلط (مانند دگرجنسخواهی اجباری) و معانی قطعی آنها را به چالش بکشند.<ref>Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press p 15.</ref> از این منظر، حتی «جسم» نیز یک امر | این رویکرد رادیکال، با بهکارگیری مدل فوکویی، تمام طبقهبندیهای هویتی را متأثر از نهادها، اعمال و گفتمانها میداند و تمایز بنیادین بین جنس و جنسیت را به چالش میکشد. نتیجۀ این دیدگاه، امکان «آشفتگی جنسیتی» است؛ یعنی افراد با اجراهای هنجارشکن میتوانند گفتمانهای مسلط (مانند دگرجنسخواهی اجباری) و معانی قطعی آنها را به چالش بکشند.<ref>Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press p 15.</ref> از این منظر، حتی «جسم» نیز یک امر برساختۀ فرهنگی تلقی میشود.<ref>مشیرزاده، «از جنبش تا نظریه اجتماعی: تاریخ دو قرن فمینیسم»، چ 5، ص 445، 1390ش</ref> این ایده که هیچ هویت جنسی راستین و ذاتی وجود ندارد، اساس نظریات فمینیسم موج سوم، پستفمینیسم و بهویژه نظریۀ کوییر را تشکیل داده و پیشفرض وجود یک هویت مشترک زنانه را در جنبش فمینیستی مورد تردید اساسی قرار داده است.<ref>اپیگنانسی، «پست مدرنیسم: قدم اول»، چ 1، ص 101و103، 1388ش</ref> | ||
== نقد دیدگاههای <big>'''جودیت باتلر'''</big> == | == نقد دیدگاههای <big>'''جودیت باتلر'''</big> == | ||
دیدگاه برساختگرایی رادیکال باتلر، با تأکید بر تاریخمندی و نسبیت تمام پدیدههای اجتماعی، با نقدهای متعددی مواجه است. یک نقد فلسفی کلان، اشاره به «تناقض درونی نسبیتگرایی» دارد: اگر همه شناختها نسبی هستند، پس خود این ادعا نیز نسبی است و نمیتواند بهعنوان یک اصل مطلق مطرح شود.<ref>مصباح یزدی، «آموزش فلسفه-جلد اول»، ص 105، 1383ش</ref> از سوی دیگر، این رویکرد «علم حضوری» مانند ادراک مستقیم فرد از وجود خویش و بسیاری از حقایق مطلق در علوم حصولی را نادیده میگیرد.<ref>ریترز، نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، 1391ش، ص471.</ref> | دیدگاه برساختگرایی رادیکال باتلر، با تأکید بر تاریخمندی و نسبیت تمام پدیدههای اجتماعی، با نقدهای متعددی مواجه است. یک نقد فلسفی کلان، اشاره به «تناقض درونی نسبیتگرایی» دارد: اگر همه شناختها نسبی هستند، پس خود این ادعا نیز نسبی است و نمیتواند بهعنوان یک اصل مطلق مطرح شود.<ref>مصباح یزدی، «آموزش فلسفه-جلد اول»، ص 105، 1383ش</ref> از سوی دیگر، این رویکرد «علم حضوری» مانند ادراک مستقیم فرد از وجود خویش و بسیاری از حقایق مطلق در علوم حصولی را نادیده میگیرد.<ref>ریترز، نظریه جامعهشناسی در دوران معاصر، 1391ش، ص471.</ref> | ||
در | در حوزۀ خاص مطالعات جنسیت، منتقدان استدلال میکنند که انکار هرگونه ارتباط بین تفاوتهای جنسیتی و ویژگیهای طبیعی و زیستی، نیازمند دلایل علمی محکمی است که ارائه نشده است.<ref>بار، جنسيت و روانشناسي اجتماعی، 1383ش؛ ص50؛ گاردنر، جنگ علیه خانواده، 1396ش، ص 192-198؛ پیز، آنچه زنان و مردان نمیدانند: حقایقی درباره برقراری ارتباط با جنس مخالف، 1397ش، ص338. </ref> شواهد فراوان علمی حاکی از آن است که اگرچه عناصر اجتماعی در شکلگیری هویت جنسی نقش دارند، اما یک پایۀ زیستی و روانی طبیعی این هویت را استوار ساخته و به آن مشروعیت میبخشد. بنابراین، تقلیل تمام تفاوتها به برساختهای فرهنگی و نادیدهانگاری کامل بنیانهای زیستی، از نقاط ضعف اساسی این نظریه تلقی میشود.<ref>اتکینسون؛ نولن هوکسما؛ بم؛ اسمیت؛ اتکینسون، « زمینه ی روانشناسی هیلگارد»، ص 198، 1400ش</ref> | ||
== افتخارات == | |||
باتلر در طول حیات علمی خود موفق به دریافت افتخارات معتبر بینالمللی شده است. از جمله مهمترین این افتخارات میتوان به دریافت جایزۀ تئودور آدورنو در ۲۰۱۲م<ref>Smith, Amelia (August 29, 2012). "Judith Butler wins Theodor Adorno Prize despite opponents".</ref> و انتخاب بهعنوان عضو آکادمی هنر و علوم آمریکا در ۲۰۱۹م اشاره کرد.<ref>[https://web.archive.org/web/20200302174101/https://members.amacad.org/content/members/newFellows.aspx "2019 Fellows and International Honorary Members with their affiliations at the time of election"]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۸: | ||
*Butler, Judith (2004). ''Precarious Life: The Powers of Mourning and Violence''. Verso Books. p. 20. | *Butler, Judith (2004). ''Precarious Life: The Powers of Mourning and Violence''. Verso Books. p. 20. | ||
*Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press. | *Burr, Vivien (1995), an introduction to social constructionism, Routledg press. | ||
*"2019 Fellows and International Honorary Members with their affiliations at the time of election". ''members.amacad.org''. Archived from the original on March 2, 2020. Retrieved 2020-03-04. | |||
*"Judith Butler". ''McGill Reporter''. McGill. Archived from the original on September 25, 2015. Retrieved 9 October 2013. | *"Judith Butler". ''McGill Reporter''. McGill. Archived from the original on September 25, 2015. Retrieved 9 October 2013. | ||
*He, Li "The Construction of Gender: Judith Butler and Gender Performativity" (PDF). ''Advances in Social Science, Education and Humanities Research''. via Atlantis 2017 Press. | *He, Li "The Construction of Gender: Judith Butler and Gender Performativity" (PDF). ''Advances in Social Science, Education and Humanities Research''. via Atlantis 2017 Press. | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۴: | ||
*Rottenberg, Catherine (27 August 2003). "Judith Butler". The Literary Encyclopedia. Retrieved 18 June 2022. | *Rottenberg, Catherine (27 August 2003). "Judith Butler". The Literary Encyclopedia. Retrieved 18 June 2022. | ||
*Thulin, Lesley (19 April 2012). "Feminist theorist Judith Butler rethinks kinship". ''Columbia Spectator''. Archived from the original on September 25, 2015. Retrieved 9 October 2013. | *Thulin, Lesley (19 April 2012). "Feminist theorist Judith Butler rethinks kinship". ''Columbia Spectator''. Archived from the original on September 25, 2015. Retrieved 9 October 2013. | ||
*Smith, Amelia (August 29, 2012). "Judith Butler wins Theodor Adorno Prize despite opponents". Middle East Monitor. Archived from the original on September 1, 2012. | |||
